Z tego artykułu się dowiesz:
- Jakie nowe odkrycie może zmienić rozumienie procesu powstawania planet?
- Dlaczego układ planet wokół gwiazdy LHS 1903 jest zaskakujący?
- Co odróżnia sekwencję planet w systemie LHS 1903 od naszego Układu Słonecznego?
- Jakie hipotezy naukowcy testowali, aby wyjaśnić nietypowy układ planetarny?
Naukowcy odkryli, że cztery planety krążą wokół gwiazdy LHS 1903, czerwonego karła – najpowszechniejszego typu gwiazd we Wszechświecie. Ich układ okazał się jednak zaskakujący.
System został początkowo wykryty przez satelitę należącego do NASA – Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS), a następnie przeanalizowany przy użyciu europejskiego satelity CHEOPS. W badania zaangażowano także inne obserwatoria na świecie.
Czytaj więcej
Ambicje Elona Muska dotyczące kolonizacji Marsa schodzą na dalszy plan. Szef SpaceX zapowiedział, że jego firma koncentruje się obecnie na znacznie...
Nietypowa sekwencja wokół gwiazdy LHS 1903
W badanym systemie planeta najbliższa gwieździe jest skalista. Dwie kolejne to planety gazowe. Największe zaskoczenie stanowi jednak czwarta, która również jest planetą skalistą.
Taki układ przeczy wzorcowi znanemu z naszego Układu Słonecznego, gdzie planety skaliste (Merkury, Wenus, Ziemia, Mars) znajdują się bliżej Słońca, a gazowe olbrzymy (Jowisz, Saturn, Uran, Neptun) są dalej.
Zgodnie z dominującą teorią planety powstają w dysku gazu i pyłu otaczającym młodą gwiazdę. W jego wewnętrznych, gorących rejonach mogą formować się głównie ciała skaliste. Dalej, poza tzw. „linią śniegu”, temperatura jest na tyle niska, że możliwa jest kondensacja lodu, co sprzyja szybkiemu wzrostowi jąder planet i powstawaniu gazowych olbrzymów.
Czytaj więcej
Od kilku dni NASA oraz amerykańska agencja specjalizująca się m.in. w monitorowaniu pogody kosmicznej informują o intensywnych rozbłyskach obserwow...
Najbardziej zagadkowa planeta, oznaczona jako LHS 1903 e, ma promień około 1,7 razy większy niż Ziemia. Astronomowie określają ją mianem „superziemi” – większego odpowiednika naszej planety o zbliżonej gęstości i składzie.
– To pierwszy przypadek, gdy obserwujemy skalistą planetę tak daleko od gwiazdy macierzystej i położoną za planetami bogatymi w gaz – powiedział Thomas Wilson z Uniwersytetu w Warwick, główny autor badania opublikowanego w czasopiśmie „Science”.
Czy teoria powstawania planet wymaga korekty?
Naukowcy testowali różne hipotezy: czy planeta mogła powstać w wyniku kolizji innych ciał niebieskich, czy jest pozostałością po planecie gazowej, która utraciła atmosferę. Symulacje nie potwierdziły jednak tych scenariuszy.
Badacze zaproponowali inny mechanizm – tzw. „formowanie w warunkach zubożonych w gaz”. Zgodnie z nim planety powstawały kolejno, zaczynając od tych najbliższych gwieździe, a najbardziej zewnętrzna uformowała się dopiero po milionach lat.
Czytaj więcej
Astronomowie odkryli planetę, na której być może panują warunki pozwalające na istnienie tam życia. Znajduje się stosunkowo blisko, jak na odległoś...
W tym czasie w dysku protoplanetarnym pozostało już niewiele gazu i pyłu, co uniemożliwiło powstanie kolejnego gazowego olbrzyma. W efekcie utworzyła się planeta skalista.
Zdaniem Sary Seager z MIT odkrycie może stanowić jeden z pierwszych dowodów na to, że wokół najpowszechniejszych gwiazd w galaktyce planety mogą formować się inaczej, niż zakładają dotychczasowe modele. Jednocześnie podkreśla ona, że interpretacja danych jest trudna, a debata naukowa pozostaje otwarta.
Heather Knutson z Kalifornijskiego Instytutu Technicznego zwraca uwagę, że LHS 1903 e może posiadać różnorodne typy atmosfer i być wystarczająco chłodna, by umożliwić kondensację wody. Jej zdaniem byłby to interesujący cel obserwacji dla Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, który mógłby dostarczyć danych o właściwościach atmosferycznych planety.
