PRO

Michał Myck

Doktor hab. nauk ekonomicznych, dyrektor Centrum Analiz Ekonomicznych (CenEA), wykładowca Uniwersytetu w Greifswaldzie.

Odp: Zdecydowanie się zgadzam

W przypadku dostępności podatku ryczałtowego chodzi nie tylko o kwestię faworyzowania przedsiębiorców względem pracowników etatowych, ale również o bardzo silne bodźce finansowe do tego by, rezygnować z pracy etatowej i kontynuować współpracę w formie - często fikcyjnej - działalności gospodarczej. Bodźce te dotyczą nie tylko obciążeń w ramach podatku dochodowego, ale również rozwiązań dotyczących składek zdrowotnych i ubezpieczeniowych.

Ograniczanie dostępu do ryczałtu leczy objaw, a nie przyczynę. Różnica w obciążeniach między samozatrudnionymi a pracownikami etatowymi wynika głównie z konstrukcji składki zdrowotnej i z niespójnej siatki stawek, a nie z samego istnienia ryczałtu. Lepiej uporządkować system niż zamykać prostą i tanią w obsłudze formę opodatkowania, z której korzysta wielu drobnych przedsiębiorców. Można na przykład zmienić siatkę stawek i powiązać składkę zdrowotną z podatkiem, przyjmując jako jej podstawę 1/3 stawki podatkowej. Obciążenia byłyby wtedy bardziej proporcjonalne do dochodu, a różnica między etatem a działalnością mniejsza. Wybór formy opodatkowania zależałby od rzeczywistego modelu biznesowego, a nie od arbitrażu podatkowo-składkowego. Taka zmiana zachowałaby zalety ryczałtu, czyli prostotę i niskie koszty rozliczeń, a jednocześnie ograniczyła jego nadużywanie.

Michał Możdżeń

Doktor nauk ekonomicznych, adiunkt w Katedrze Polityk Publicznych Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.

Odp: Zdecydowanie się zgadzam

Liczba przedsiębiorców objętych ryczałtem wzrosła między 2020 a 2024 rokiem o 60 proc. i w 2024 r. przekroczyła milion podatników. Jest to bezpośrednia konsekwencja przepisów Polskiego Ładu, które zwiększyły relatywną korzystność ryczałtu w porównaniu do innych form opodatkowania i jednocześnie umożliwiły rozliczanie się ryczałtem dla dużo zamożniejszych podatników. Doprowadziło to do wzrostu przeciętnych przychodów ryczałtowców w 2022 r. w porównaniu do 2021 r. o 76 proc. Jest to największa furtka dla arbitrażu podatkowego najbogatszych i powinna być czym prędzej domknięta.

Michał Możdżeń

Doktor nauk ekonomicznych, adiunkt w Katedrze Polityk Publicznych Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.

Odp: Zgadzam się

Ogólnie Polska, z 87 proc. firm prowadzonych przez osoby samozatrudnione jest odstającym przypadkiem na mapie europejskiej, gdzie średnio 60 proc. przedsiębiorstw prowadzonych jest w takiej formie (w drugiej najbardziej zdominowanej przez samozatrudnienie Grecji wartość wskaźnika jest o 14 pkt proc. niższa niż w naszym kraju). Jest to w niemałym stopniu efekt optymalizacji podatkowej i wypychania pracowników na samozatrudnienie. Może też ograniczać możliwości rozwoju firm przez formę opodatkowania nieadekwatną dla dużych podmiotów. Dlatego również relatywne korzyści z podatku liniowego powinny być ograniczane.

Andrzej Cieślik

Profesor ekonomii, pracownik Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego.

Odp: Nie zgadzam się

Jest to kolejny szkodliwy dla gospodarki pomysł zniechęcający ludzi do przedsiębiorczości z całym szeregiem negatywnych skutków.

Paweł Doligalski

Doktor nauk ekonomicznych, wykładowca na Uniwesytecie w Bristolu.

Odp: Zdecydowanie się zgadzam

Należy ograniczyć dostępność podatku liniowego dla fikcyjnych przedsiębiorców (którzy de facto wykonują pracę najemną). Poza tym, jest duża dysproporcja w stawce opodatkowania najwyższych dochodów na liniowym i na skali podatkowej (24 proc. vs. 41 proc., wliczając składkę zdrowotną)—zmniejszenie tej dysproporcji (choć niekoniecznie jej pełne zniwelowanie) jest rozsądnym rozwiązaniem.