Reklama

Głębszy oddech dla audytorów spółek drugiej fali

Przesunięcie o dwa lata terminów stosowania obowiązków wynikających z dyrektywy CRSD dla dużych jednostek to przede wszystkim dodatkowy czas dla firm, a także możliwość zaczerpnięcia głębszego oddechu przez środowisko biegłych rewidentów, którzy przygotowują się do obsługi zleceń atestacyjnych dla przedsiębiorstw tzw. drugiej fali. Kwestią czasu pozostaje odpowiedź, jak ukształtują się nowe progi do stosowania CRSD i które podmioty druga fala rzeczywiście obejmie.

Publikacja: 26.06.2025 00:00

Głębszy oddech dla audytorów spółek drugiej fali

Foto: Adobe Stock

Duża liczba jednostek objętych obowiązkiem atestacji według obecnego brzmienia CRSD miała zasadniczą zaletę z perspektywy dostępności usług biegłych rewidentów. Wzrost liczby podmiotów raportujących (z ok. 150 jednostek pierwszej fali do ponad 3 tys. podmiotów w drugiej fali) umożliwiał zbudowanie odpowiednio dużego grona biegłych rewidentów, którzy byli gotowi rozszerzyć zakres oferowanych usług o atestację raportów zrównoważonego rozwoju. Proponowane zmiany w postaci podniesienia progów do obowiązkowego raportowania i atestacji inaczej ukształtują rynek firm audytorskich. W przyszłości może to mieć znaczenie dla podmiotów, które dobrowolnie będą chciały skorzystać z atestacji raportów zrównoważonego rozwoju.

Powszechność obowiązku atestacji pozwalała osiągnąć nie tylko wyższą dostępność usług i ich konkurencyjność cenową, ale również większą szansę na możliwość współpracy w modelu 2w1, w którym to jedna firma audytorska, a czasami jeden biegły rewident, atestuje zarówno sprawozdawczość finansową, jak i zrównoważonego rozwoju.

Zalety podwójnej roli biegłego rewidenta

Koszty każdego audytu dzielą się na dwie zasadnicze części: zapisane umownie wynagrodzenie oraz wewnętrzne koszty obsługi audytu, często pomijane przy podejmowaniu decyzji o wyborze audytora. Plan przygotowań do świadczenia nowych usług zakłada intensywne szkolenia biegłych rewidentów w zakresie atestacji SZR. To dzięki szkoleniom biegli mają być gotowi nie tylko świadczyć nowe usługi, ale i łączyć jednocześnie dwie role, w szczególności w przypadku mniej złożonych jednostek. Poniższe obszary to przykłady możliwych oszczędności dla spółek przy współpracy z jednym biegłym rewidentem. Model 2w1 prowadzi, w dużym uproszczeniu, do ograniczenia liczby zapytań kierowanych do jednostki i zwyczajnie oszczędza czas.

Kluczowy biegły rewident, odpowiadający za badania sprawozdania finansowego, musi zrozumieć m.in. otoczenie jednostki, oferowane produkty i usługi, poznać strukturę dostawców i klientów czy procesy wewnętrzne. Pozwala to nie tylko sprawniej zrozumieć wpływy, ryzyka i szanse w zakresie zrównoważonego rozwoju, ale zapewnia również łatwość, a przez to efektywność, w wykonywaniu procedur atestacyjnych.

Warto wskazać, że system finansowo-księgowy, który jest główną osią badania sprawozdań finansowych, może również służyć jako źródło danych do zapewnienia kompletności informacji o charakterze niefinansowym. Przykładowo rejestr środków trwałych czy zestawienia umów leasingowych może służyć jako punkt wyjścia do analizy źródeł emisji gazów cieplarnianych, a zapisy na kontach kosztów czy kartoteka dostawców jako dane źródłowe do procedur dotyczących zużycia energii. Co więcej, nowe obowiązki są często przyjmowane przez działy finansowe, z którymi na bieżąco współpracuje biegły rewident i ma wypracowane modele współpracy.

Reklama
Reklama

Od biegłego rewidenta SZR oczekuje się, że zapozna się z bieżącym sprawozdaniem finansowym i sprawozdaniem z działalności zarządu. Wiele jednostek drugiej fali raportuje zgodnie z ustawą o rachunkowości, a zakres ujawnień jest mniejszy niż w przypadku sprawozdań sporządzanych zgodnie z międzynarodowymi standardami sprawozdawczości finansowej. Niezależnie jednak od standardów jest tak, że na potrzeby badania sprawozdań finansowych audytor uzyskuje dużo wyższy poziom znajomości jednostki, niż mogłoby wynikać z samej tylko lektury sprawozdań sporządzonych przez spółki.

Co więcej, nowoczesna sprawozdawczość zakłada, że sprawozdawczość finansowa i zrównoważonego rozwoju tworzą jeden integralny zestaw informacji dla interesariuszy. Oznacza to, że raporty są przygotowywane z zastosowaniem spójnych założeń czy szacunków. Atestacja w modelu 2w1 zapewnia jednoczesną weryfikację spójności zastosowanych założeń i identyfikację ewentualnych rozbieżności. Podobne okoliczności do rozważenia pojawią się także w ocenie ryzyka zniekształceń spowodowanych oszustwem. Motywacje czy podatność na nieprawidłowości mogą być podobne i wymagają zbliżonej analizy na potrzeby oszacowania ryzyka i zaprojektowania odpowiedzi na nie.

„Stop the clock” dla audytorów drugiej fali

Wszyscy biegli rewidenci wpisani w okresie przejściowym na listę uprawnionych do atestacji raportów zrównoważonego rozwoju, do końca 2026 roku muszą odbyć szkolenia obowiązkowego doskonalenia zawodowego z zakresu atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju. Wielu nie czeka na ostatnią chwilę i już teraz bierze udział w odpowiednich programach szkoleniowych. Mając na uwadze planowane zmiany w standardach, wydłużony czas pozwoli z jednej strony na uzupełnienie wiedzy o zmodyfikowane wytyczne, z drugiej pozwoli zapoznać się z doświadczeniami i wypracowaną praktyką raportowania przez podmioty pierwszej fali, co odbędzie się z korzyścią przede wszystkim dla klientów, a pośrednio dla samych audytorów.

Zdaniem autora

Niezależnie od ostatecznego kształtu wypracowanych zmian do dyrektywy CRSD, warto wykorzystać ten czas na wypracowanie podejścia do zarządzania obszarami ESG, w tym do zbierania i raportowania danych, które już teraz podmioty drugiej fali przekazują chociażby do swoich największych klientów.

To również czas na szczery dialog ze swoim obecnym audytorem, który w obliczu kolejnych propozycji zmian pozostaje w niepewności co do swojej roli i zasadności budowania odpowiednich zasobów do obsługi podmiotów drugiej fali.

Artykuł powstał we współpracy z siecią Kancelarie RP

ESG
ESG w praktyce
Zrównoważona przyszłość zaczyna się na uczelni
ESG w praktyce
ESG po korekcie kursu
ESG w praktyce
Co jest kluczem do transformacji różnorodności?
ESG w praktyce
ESG po roku przełomów: między deregulacją a nową falą innowacji
Materiał Promocyjny
Dove Self-Esteem: Wsparcie dla nastolatków
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama