Zaginął kolejny przeciwnik dyktatora Białorusi. Poleciał z Warszawy do Stambułu

Niewielu współpracowników reżimu Łukaszenki przeszło na stronę protestujących po sfałszowanych wyborach w 2020 roku. Anatol Kotau był jednym z nich. Zaczynał karierę w reżimowym MSZ i przez dłuższy czas pracował w białoruskiej ambasadzie w Warszawie (do 2015 roku). Awansował na stanowisko sekretarza generalnego Narodowego Komitetu Olimpijskiego, na czele którego wówczas stał osobiście Aleksander Łukaszenko. W 2019 roku powierzono mu nawet organizację ważnych dla propagandy dyktatora Igrzysk Europejskich w Mińsku.

Gdy w sierpniu 2020 roku, po sfałszowanych wyborach prezydenckich na Białorusi, wybuchły największe w historii kraju protesty, Kotau był już wiceszefem jednego z wydziałów w administracji prezydenta. Otwarcie potępił brutalną przemoc, jakiej służby dyktatora dopuściły się wobec protestujących. Musiał uciekać za granicę. Schronienie wraz z rodziną znalazł w Polsce. Od tamtej pory w Warszawie angażował się w działalność białoruskiej opozycji demokratycznej.

Aleksandr Łukaszenko - najważniejsze daty

Foto: PAP

W ojczyźnie został oskarżony o działalność ekstremistyczną i spiskowanie przeciwko reżimowi. Zaocznie skazano go na 12 lat łagrów.

Poleciał do Stambułu i zniknął. Co się stało z białoruskim opozycjonistą?

– W czwartek, 21 sierpnia, udał się do Stambułu i od tamtej pory nie mieliśmy z nim żadnego kontaktu. Jego telefony znajdują się poza zasięgiem, nie pojawia się też w sieciach społecznościowych i nie mamy żadnych informacji o tym, co się z nim dzieje – mówi „Rzeczpospolitej” Aleksander Apeikin, szef wspierającej represjonowanych białoruskich sportowców Fundacji Solidarności Sportowej, z którą od kilku lat współpracował Kotau. Jak twierdzi, bliscy opozycjonisty zawiadomili o zaginięciu turecką policję oraz polski konsulat w Stambule. Z prośbą o komentarz w tej sprawie zwróciliśmy się do MSZ, ale w momencie publikacji artykułu odpowiedzi jeszcze nie było.

– Mogło się wydarzyć dosłownie wszystko. Niczego nie można wykluczyć – twierdzi Apeikin.

Czytaj więcej

USA-Białoruś

Trump naciska na reżim w Mińsku. Łukaszenko pójdzie drogą Ortegi?

Urzędujący od ponad trzech dekad dyktator oczekuje zniesienia sankcji w zamian za uwolnienie więź...

Białorusin pracował też w jednej z warszawskich firm zajmujących się organizacją eventów. Niezależny białoruski portal Nasza Niwa twierdzi, że miał poprosić pracodawcę o kilka dni wolnych, by załatwić „sprawy prywatne”, a rodzinie powiedzieć, że wyjeżdża służbowo. 

Werbują, zastraszają i organizują zamachy. Jak reżim Łukaszenki prześladuje przeciwników za granicą?

Kotau jest już kolejnym przebywającym w Polsce przeciwnikiem Łukaszenki, który zaginął w tym roku. Pod koniec marca nagle zniknęła Andżelika Mielnikawa, przewodnicząca opozycyjnej Rady Koordynacyjnej Białorusi (parlamentu na uchodźstwie). W tym samym czasie z rachunku zarządzanej przez nią fundacji, która otrzymywała środki z zachodnich instytucji, wyparowało ponad 100 tys. euro. O sprawie jej zaginięcia na łamach „Rzeczpospolitej” pisaliśmy w kwietniu. Wówczas było wiadomo, że udała się do Londynu, a stamtąd wyleciała do Dubaju. Tam jej ślad się urywa.

W międzyczasie jej mąż z dziećmi wyjechał na Białoruś – osobiście potwierdził to białoruskim niezależnym mediom, nie zdradzając miejsca pobytu żony. W maju dziennikarze śledczy z portalu The Insider ujawnili, że Mielnikawa w ostatnich latach spotykała się z funkcjonariuszem białoruskich służb posługującym się fałszywym paszportem. Mieli nawet razem podróżować na Kubę i Sri Lankę.

Czytaj więcej

Przestępczość

Od porwania po szpiegostwo – śledztwo w sprawie zniknięcia białoruskiej opozycjonistki

Prokuratura Krajowa wszczęła wielowątkowe śledztwo w sprawie tajemniczego zniknięcia Anżaliki Mel...

Z naszych informacji wynika, że Prokuratura Krajowa wciąż prowadzi śledztwo w sprawie zaginięcia opozycjonistki, a funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wciąż próbują ustalić aktualne miejsce pobytu Mielnikawej.

– Służby Łukaszenki prowadzą otwartą wojnę z białoruskimi instytucjami demokratycznymi, które działają na terenie Polski czy Litwy. Próbują dyskredytować, szantażują, werbują, zastraszają i nawet organizują zamachy. Jestem wdzięczny, że władze Polski starają się nas wspierać w tak trudnych sytuacjach – mówi „Rzeczpospolitej” Paweł Łatuszka, wiceszef opozycyjnego Zjednoczonego Gabinetu Przejściowego (rządu na uchodźstwie), a wcześniej białoruski dyplomata i minister kultury.

Po wyjeździe do Polski Kotau był jednym z jego współpracowników (pracował też pod kierunkiem Łatuszki w ambasadzie Białorusi w Warszawie). – Tylko w tym roku na Białorusi wszczęto 870 spraw karnych wobec mieszkających w Polsce i na Litwie opozycjonistów białoruskich. Reżim prześladuje nas nawet za granicą – dodaje.

Długie ręce Aleksandra Łukaszenki. Które kraje współpracują z Białorusią?

W kwietniu telewizja Biełsat informowała, że w Polsce zaginął opozycjonista Paweł Bialucin (informowała o tym żona mężczyzny). Z kolei w maju białoruska propagandowa stacja ONT pokazała, jak służby Łukaszenki wyprowadzają go w kajdankach z samolotu na lotnisku w Mińsku. Białoruskie KGB wówczas nie zdradzało, w jaki sposób został zatrzymany i w którym kraju. - Osoby, które popełniły przestępstwa, zwłaszcza przeciwko państwu — niezależnie od tego, gdzie się znajdują — będą żyły z myślą, że nadejdzie czas zapłaty – groził przedstawiciel KGB.