Składka zdrowotna znów zmniejszy zaliczkę na podatek

Przedsiębiorców czekają kolejne w tym roku zmiany dotyczące ich rozliczeń podatkowych. Projektowane modyfikacje tzw. Polskiego Ładu przewidują m.in. możliwość odliczenia przez część osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą od podstawy obliczenia podatku zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne albo zaliczenia jej do kosztów uzyskania przychodu z działalności.

Zmiany do zmian

Przypomnijmy, że do końca 2021 r. podatnicy mogli pomniejszyć podatek dochodowy o kwotę stanowiącą 7,75 proc. podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Obowiązujący od 1 stycznia 2022 r. tzw. Polski Ład zlikwidował to odliczenie. Przepisy projektowanej nowelizacji przywracają możliwość uwzględnienia opłaconej przez część przedsiębiorców składki zdrowotnej w kalkulacji podatku dochodowego.

Czytaj więcej:

Podatki

Rozliczenie PIT za 2022 rok będzie wyzwaniem

W jednym zeznaniu trzeba będzie uwzgl...

Pro

Planowane zmiany nie oznaczają jednak całkowitego powrotu do możliwości odliczenia od podatku kwoty stanowiącej 7,75 proc. podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Obejmą one jedynie część przedsiębiorców, tj. opodatkowanych podatkiem liniowym, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych oraz kartą podatkową i będą polegały na możliwości odliczenia od podstawy podatku (dochodu/przychodu) albo zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu z działalności gospodarczej zapłaconej przez podatnika składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Projekt nie przewiduje możliwości odliczenia składki zdrowotnej przez przedsiębiorców opodatkowanych na zasadach ogólnych według skali podatkowej. Zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Finansów, zawartymi w uzasadnieniu do projektu, przedsiębiorcy opodatkowani skalą podatkową skorzystają z obniżenia stawki podatku z 17 do 12 proc.

Liniowcy mają dwie możliwości

Ponieważ przedsiębiorców rozliczających się według jednolitej, 19-proc. stawki podatku, nie dotyczy obniżenie stawki podatku, Ministerstwo Finansów chce wprowadzić odliczenia od podstawy obliczenia podatku (dochodu) albo alternatywnie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej – zapłaconej przez nich składki na ubezpieczenie zdrowotne związanej z działalnością opodatkowaną w tej formie.

Wysokość rocznego odliczenia składek będzie jednak limitowana. Kosztami uzyskania przychodów będą bowiem składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłacone w roku podatkowym z tytułu działalności pozarolniczej opodatkowanej podatkiem linowym oraz za osoby współpracujące z podatnikiem opodatkowanym podatkiem liniowym – w łącznej wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym 8700 zł.

Ponadto, zgodnie z nowelizacją, przedsiębiorcy opodatkowani podatkiem liniowym, którzy nie zaliczą składek na ubezpieczenie zdrowotne do kosztów uzyskania przychodu, będą mogli pomniejszyć dochód m.in. o: składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłacone w roku podatkowym:

a) z tytułu działalności pozarolniczej opodatkowanej podatkiem liniowym,

b) za osoby współpracujące z podatnikiem opodatkowanym podatkiem liniowym

w łącznej wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym 8700 zł. Wysokość ww. składek i wpłat będzie ustalana na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Projekt ustawy przewiduje także mechanizm corocznej waloryzacji wysokości kwoty składki zdrowotnej, którą będzie można zaliczyć do kosztów lub odliczyć od dochodu na bazie limitu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Kwota limitu będzie obwieszczana przez ministra finansów do końca roku poprzedzającego rok podatkowy.

Przeanalizujmy na przykładzie wpływ zmian zasad odliczania składki zdrowotnej na zobowiązania podatkowe.

Przykład

Pan Tomek, który jest przedsiębiorcą opodatkowanym podatkiem liniowym osiągającym dochody na poziomie 120 000 zł, przed zmianami wprowadzonymi przepisami Polskiego Ładu opłacał zryczałtowaną składkę zdrowotną w wysokości 4581,72 zł rocznie. Od podatku mógł odliczyć część tej składki w wysokości 3945,36 zł (tj. 7,75 proc. podstawy jej wymiaru). Konstrukcja odliczenia od podatku składki zdrowotnej miała bezpośredni wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego pana Tomka – jego podatek ulegał obniżeniu o kwotę 3945,36 zł.

W związku z wejściem w życie przepisów Polskiego Ładu, aktualnie pan Tomek opłaca składkę w wysokości 4,9 proc. dochodu pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne, tj. w wysokości 5218,95 zł rocznie. Tym samym składka pana Tomka wzrosła o ponad 600 zł rocznie, a dodatkowo pan Tomek nie może odliczyć zapłaconej składki zdrowotnej od podatku. Gdyby zachowana była możliwość odliczenia od podatku kwoty stanowiącej 7,75 proc. podstawy wymiaru składki zdrowotnej zgodnie z przepisami obowiązującymi w 2021 r., pan Tomek odliczyłby od podatku prawie 4500 zł. Niestety przepisy Polskiego Ładu nie przewidują takiej możliwości. Projektowane przepisy nadal nie przewidują możliwości odliczenia składki zdrowotnej od podatku. Pan Tomek, który opłaca składkę w wysokości 5218,95 zł rocznie, będzie jednak mógł odliczyć ją od dochodu albo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. W konsekwencji jego zobowiązanie ulegnie obniżeniu o 991,60 zł (19 proc. z kwoty 5218,95 zł). Nietrudno zauważyć, że proponowane rozwiązanie jest w dalszym ciągu znacznie mniej korzystne niż zasady obowiązujące do końca 2021 r.

Trzeba przy tym pamiętać o limicie rocznego odliczenia składek. Przedsiębiorcy, którzy zapłacą składkę zdrowotną w wysokości przekraczającej 8700 zł, nadwyżki ponad tę kwotę nie zaliczą do kosztów uzyskania przychodów ani nie odliczą od podstawy obliczenia podatku dochodowego.

Przy ryczałcie od przychodu

Również w ustawie o ryczałcie zakładana jest zmiana przepisów, które umożliwią odliczanie składek na ubezpieczenie zdrowotne, płaconych przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych lub kartą podatkową.

Podatnicy opłacający ryczałt będą mogli pomniejszyć przychody o 50 proc. składek na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconych w roku podatkowym

a) z tytułu działalności pozarolniczej opodatkowanej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,

b) za osoby współpracujące z podatnikiem opodatkowanym w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Odliczenia będzie można dokonać, jeżeli składki nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie.

Przykład

Pan Piotr, który jest przedsiębiorcą opodatkowanym ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych uzyskującym przychody na poziomie 120 000 zł, przed zmianami wprowadzonymi przepisami Polskiego Ładu, podobnie jak pan Tomasz, opłacał zryczałtowaną składkę zdrowotną w wysokości 4581,72 zł rocznie. Od podatku mógł odliczyć kwotę 3945,36 zł (7,75 proc. podstawy wymiaru składki). W związku z wejściem w życie przepisów Polskiego Ładu aktualnie pan Piotr opłaca składkę w wysokości 9 proc. podstawy. Jest to 6718,68 zł rocznie, ponieważ przychody pana Piotra mieszczą się w przedziale 60 000 zł – 300 000 zł. Tym samym, w związku z nowelizacją przepisów, składka zdrowotna pana Piotra wzrosła o ponad 2000 zł. Pan Piotr również nie może odliczyć składki od podatku. Nowo proponowane przepisy nadal nie przewidują odliczenia składki zdrowotnej od podatku. Pan Piotr, który opłaca składkę w wysokości 6718,68 zł rocznie, będzie mógł natomiast odliczyć 50 proc. zapłaconej składki od przychodu. Odliczenie od przychodu kwoty 3359,34 zł pozwoli na oszczędność, w zależności od właściwej stawki ryczałtu (2 proc. – 17 proc.) od 67 zł do 571 zł. Tym samym również w przypadku pana Piotra planowane zmiany są znacznie mniej korzystne niż zasady obowiązujące przed wprowadzeniem Polskiego Ładu.

Karta podatkowa – mniej PIT

W przypadku osób opłacających podatek w formie karty podatkowej, zgodnie z proponowaną zmianą przepisów, odliczeniu podlegać będzie kwota stanowiąca 19 proc. składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconej w roku podatkowym w związku z prowadzoną działalnością opodatkowaną w tej formie.

Powróci także obowiązek złożenia rocznej deklaracji o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i stanowiącej podstawę odliczenia od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach.

Podsumowanie zmian

Czego mogą się przedsiębiorcy spodziewać w najbliższym czasie? Otóż zgodnie z projektem:

- w przypadku podatników opodatkowanych podatkiem liniowym – alternatywne zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów lub odliczenie od dochodu zapłaconej składki zdrowotnej do limitu wynoszącego w 2022 r. 8700 zł,

- dla podatników opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych – możliwość pomniejszenia przychodu o 50 proc. zapłaconych składek zdrowotnych,

- dla podatników opodatkowanych w formie karty podatkowej – pomniejszenie podatku o 19 proc. zapłaconej składki zdrowotnej.

ZDANIEM AUTORÓW

Marcin Zarzycki