Sąd Najwyższy o wekslach: przedsiębiorca musi uważać bardziej niż konsument

Prokurator zaskarżył ów nakaz, gdyż w umowie pożyczki z listopada 2015 r. odsetki za zwłokę określono z przekroczeniem przepisów antylichwiarskich: 0,166 proc. dziennie, czyli 60,59 proc. rocznie, a nadto naliczano je od podpisania umowy, a więc także za okres przed powstaniem roszczenia o odsetki.

SN oddalił jednak skargę nadzwyczajną, stwierdzając, że przy wydawaniu nakazu zapłaty sąd nie jest zobowiązany, ani nawet uprawniony, do badania tzw. stosunku podstawowego, w tym wypadku umowy pożyczki, której spłatę weksel poręczał. Przed nadużyciami lub błędami powoda czy sądu pozwanego chroni odwołanie w postaci tzw. zarzutów od nakazu. Gdyby pozwani skorzystali z tego odwołania, sąd byłby zobowiązany zbadać umowę pożyczki będącą podstawą wystawienia weksla pod kątem jej ważności w zakresie wysokości odsetek i daty ich naliczania.

– W stosunkach o charakterze konsumenckim sąd powinien z własnej inicjatywy zbadać, czy postanowienia uzgodnione między stronami nie mają nieuczciwego charakteru. Konsekwencją tego jest obowiązek skierowania sprawy do zwykłego postępowania, mniej sformalizowanego niż nakazowe, gdzie sąd miałby obowiązek zbadać tę kwestię. Jest to jednak wyjątek od zasad ogólnych i ma zastosowanie jedynie do postępowania nakazowego toczącego się na podstawie weksla wystawionego przez konsumenta, a następnie uzupełnionego przez wierzyciela będącego przedsiębiorcą. W tej sprawie stosunek podstawowy (umowa pożyczki) nie miał jednak charakteru konsumenckiego – wskazał sędzia SN Paweł Czubik.

Sygnatura akt: I NSNc 53/21