Kwestia ta wynikła w sprawie, w której sądy cywilne, w tym Sąd Okręgowy w Tarnowie, podzieliły majątek wspólny byłych małżonków w stosunku 9 do 1 na korzyść kobiety. W tej samej proporcji podzielony został dom, który nieformalnie otrzymała żona od rodziców. Dopiero po latach wspólnego tam mieszkania małżonkowie zasiedzieli go, stając się jego właścicielami.
Czytaj więcej
Przy podziale majątku dorobkowego małżeńskiego sąd sam z siebie nie zasądzi nakładów małżonka na majątek wspólny.
Podział majątku po rozwodzie odpowiednio do stopnia przyczynienia się do jego powstania
Gdy przyszło do rozwodu, kobieta zażądała dla niej większego udziału w ich dorobku. Zgodnie z art. 43 par. 2 kodeksu rodzinnego, z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, żeby sąd przy podziale majątku wspólnego ustalił ich udziały z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do jego powstania.
Żona pracowała i remontowała, a mąż pił i nie dokładał się do utrzymania
Sąd Okręgowy wskazał, że przeważającą część majątku wspólnego stanowił dom z działką, który kobieta otrzymała w faktyczne posiadanie od swoich rodziców. Była żona na dłuższe okresy wyjeżdżała do USA, by pracując tam, zaspokajać potrzeby rodziny i za zarobione tam pieniądze remontować dom.
Mężczyzna natomiast przez szereg lat małżeństwa nadużywał alkoholu, doraźnie tylko dokładał się do kosztów utrzymania rodziny, a dochody ze swej pracy przeznaczał głównie na własne potrzeby. Dopuszczał się też przemocy w stosunku do żony i dzieci, za co był zresztą skazany i odbywał karę więzienia.
Czytaj więcej
Przy podziale majątku wspólnego po rozwodzie stosuje się wycenę osobistych nakładów małżonków, a nie waloryzację – uznał Sąd Najwyższy.
Były mąż domagał się podziału domu po pół i chciał dalej w nim mieszkać
Mężczyzna nie dał za wygraną i w skardze kasacyjnej do SN argumentował, że główną część wspólnego majątku – dom, nabyli prawnie przez zasiedzenie, więc w przypadku ustania wspólności małżeńskiej majątkowej nieruchomość ta nie powinna podlegać odstępstwom od generalnej zasady podziału dorobku małżeńskiego po połowie. Tym bardziej, że w tym domu długo mieszkał i nadal chce mieszkać.
Z kolei pełnomocnik wnioskodawczyni, adwokat Justyna Chlastawa, argumentowała, że z punktu widzenia przepisów dotyczących majątku wspólnego małżonków nie ma znaczenia źródło nabycia danego składnika majątkowego wchodzącego w skład majątku wspólnego. To, czy został nabyty w sposób pochodny, np. przez kupno, czy pierwotny – jak tu przez zasiedzenie – nie ma znaczenia dla ustalenia nierównych udziałów przy podziale.
Czytaj więcej
Umowa rozdzielności majątkowej jest wiążąca, nawet gdy została zawarta tylko po to, by uniknąć ryzyka obciążenia majątku wspólnego ewentualnymi dłu...
Sąd Najwyższy potwierdził nierówny podział domu po rozwodzie
Sąd Najwyższy przychylił się do tej argumentacji, wskazując, że ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym nie dotyczy poszczególnych składników, które z różnych tytułów, pierwotnie czy pochodnie weszły do majątku wspólnego, lecz wyznacza proporcje, w których małżonkom mają być przypisane prawa do wszystkich składników ich majątku.
– Co się zaś tyczy nierównych udziałów, to ustalone przez SO okoliczności sprawy wykazały, że zachowanie byłego męża stanowiło formę rażącego, uporczywego nieprzyczyniania się do powstania dorobku stosownie do jego sił i możliwości zarobkowych. W związku z tym zaistniały przesłanki do ustalenia nierównych udziałów wnioskodawczyni w majątku wspólnym na podstawie art. 43 par. 2 i 3 k.r.o. – wskazała w konkluzji uzasadnienia sędzia Marta Romańska.
Sygnatura akt I CSK 3265/25
