Taki wniosek płynie z orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który zajmował się sprawą wygaszenia mandatu radnego.
Konsultacje i porady na podstawie umowy zlecenia z gminą
Powodem podjęcia uchwały był fakt, że radny jeszcze przed ślubowaniem podpisał z gminą umowę zlecenia, w której zobowiązał się do prowadzenia indywidualnych konsultacji i porad w przedmiocie uzależnień oraz przeciwdziałania przemocy w wymiarze dwóch godzin w tygodniu. Jak wskazano, mimo upływu ustawowego, trzymiesięcznego terminu zaprzestania wykonywania umowy radny nadal ją wykonywał i pobierał z tego tytułu wynagrodzenie.
Czytaj więcej:
Samo powołanie na stanowisko zastępcy wójta, bez podjęcia się wykonywania tej funkcji, nie stanowi podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu rad...
Pro
W skardze na uchwałę radny podniósł, że zakaz sformułowany w art. 24d ustawy o samorządzie gminnym (USG) nie reguluje sytuacji, w której radny, nie posiadając jeszcze w ogóle mandatu, zawarł umowę cywilnoprawną z organem wykonawczym gminy i na jej podstawie kontynuuje pracę na rzecz tej jednostki. Przepis traktuje o powierzeniu pracy osobie, która jest radnym (w chwili powierzenia). Nie reguluje zaś sytuacji trwania umowy zawartej przed objęciem mandatu radnego. Zdaniem skarżącego z art. 24d USG wynika, że skierowany on jest do wójta, zakazując mu powierzania radnym pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Co więcej, ocenie skarżącego art. 24d USG nie mógł w tej sprawie znaleźć zastosowania z uwagi na charakter wykonywanych czynności, tj. działalności skierowanej do osób będących w kryzysie, uzależnionych od alkoholu i innych środków odurzających, członków rodzin osób uzależnionych, doświadczających przemocy w rodzinie. Zdaniem skarżącego tej aktywności nie można utożsamiać ze świadczeniem pracy w sensie komercyjnym i zmierzającym do uzyskania odpowiedniego wynagrodzenia (w celach zarobkowych). Wykonywanie tego rodzaju obowiązków nie odpowiada celowi, jaki ustawodawca chciał zrealizować poprzez przepis art. 24d USG. Skarżący świadczy bowiem usługi na rzecz osób skrzywdzonych w celach społecznych, nie uzyskując ekwiwalentu pieniężnego ani za wartość usługi, ani czas poświęcony dla danej osoby. Podstawowym motywem takich świadczeń jest misja publiczna i pomoc społeczna.
W odpowiedzi na skargę rada miejska stwierdziła, iż wprawdzie w wypadku umów o pracę oraz działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy ustawodawca odniósł się do stanów faktycznych zarówno sprzed uzyskania mandatu radnego, jak i następujących po uzyskaniu mandatu, jednak biorąc pod uwagę ratio legis przepisów i okoliczność, że z punktu widzenia interesu gminy umowy cywilnoprawne nie cechują się mniejszym znaczeniem i nie niosą ze sobą mniejszego zagrożenia niż umowy o pracę, nie jest możliwe akceptowanie dalszego trwania wcześniej zawartych umów. Podkreślono także, iż art. 24d USG nie różnicuje sytuacji radnych w stosunku do rodzaju wykonywanych prac.
Sąd: art. 24d ustawy o samorządzie gminnym został naruszony
Odnosząc się do argumentacji skargi, sąd nie podzielił stanowiska, jakoby zakaz z art. 24d USG nie został naruszony z uwagi na szczególny charakter pracy zleconej skarżącemu. „Przede wszystkim, art. 24d USG nie zawiera ograniczeń co do charakteru powierzonej pracy. Skarżący nie pełni też żadnej funkcji, z którą przepisy prawa publicznego wiązałyby powinność wykonywania na rzecz gminy określonych czynności, jak ma to miejsce np. w przypadku radnego będącego zarazem sołtysem zobligowanym do doręczania decyzji podatkowych” – wyjaśniono w uzasadnieniu.
Jednocześnie sąd przyznał, że nie kwestionuje argumentacji, że skarżący świadczył usługi o charakterze konsultacyjnym w obszarze zadań z zakresu pomocy społecznej. Zwrócono jednak uwagę, że przepisy antykorupcyjne przewidują m.in. zakaz zatrudniania radnego w urzędzie gminy (art. 24b ust. 1 USG), gdzie przecież z reguły wykonuje się zadania o charakterze publicznym. Mimo to ustawodawca wykluczył taką możliwość. „Nie ma więc także podstaw, by z zakresu zastosowania art. 24d USG wyłączyć pracę, którą wykonywał skarżący tylko z tego powodu, że miała ona związek ze sferą zadań publicznych” – dodano. Wyrok WSA we Wrocławiu z 10 grudnia 2024 roku.
Sygnatura akt: IV SA/Wr 472/24
