- Pracownik ze sfery budżetowej korzystał przez cały rok kalendarzowy ze zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej, z prawem do wynagrodzenia. Czy ma prawo do trzynastki za ten rok?
Tak.
Zgodnie z art. 2 ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (dalej ustawa o trzynastkach) pracownik nabywa prawo do tego wynagrodzenia – w pełnej wysokości – po przepracowaniu u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego. Pracownik, który nie przepracował całego roku, nabywa prawo do trzynastki w wysokości proporcjonalnej do przepracowanego okresu, pod warunkiem, że ten okres wynosi co najmniej 6 miesięcy.
Przepracowanie co najmniej 6 miesięcy nie jest wymagane w przypadkach wskazanych przez ustawodawcę (np. w razie korzystania z urlopu macierzyńskiego). W orzecznictwie przyjmuje się, że okresy przepracowane, o których mowa w art. 2 ustawy o trzynastkach, należy rozumieć jako okresy faktycznie (efektywnie) przepracowane u danego pracodawcy.
Organizacja związkowa założona z namaszczenia pracodawcy a zasada reprezentatywności załogi
Kto otrzyma trzynastkę do końca marca 2019 r. i w jakiej wysokości?
Wyliczenie sytuacji, w których przepracowanie co najmniej 6 miesięcy nie jest wymagane, ma wyczerpujący charakter (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2018 r., II PK 173/17, LEX nr 2488627). Oznacza to np., że okresy pobierania przez pracownika niezdolnego do pracy wynagrodzenia i zasiłku chorobowego nie podlegają wliczeniu do 6-miesięcznego okresu przepracowanego w danym roku kalendarzowym, wymaganego do nabycia prawa do trzynastki (uchwała SN z 7 lipca 2011 r., III PZP 3/11, OSNP 2012/1-2/3).
W uchwale SN z 13 grudnia 2005 r. (II PZP 9/05, OSNP 2006/7-8/109) przyjęto jednak, że podwładny zwolniony od pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej, z prawem do wynagrodzenia - w trybie art. 31 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych - zachowuje u pracodawcy prawo do wypłaty trzynastki. Tryb udzielenia i korzystania ze zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej oraz sposób ustalenia wysokości wynagrodzenia dla takiej osoby określa obecnie rozporządzenie Rady Ministrów z 27 listopada 2018 r. SN zwrócił uwagę, że członek zarządu zakładowej organizacji związkowej wykonuje u danego pracodawcy, objętego jej działaniem, obowiązki w zakresie obrony szeroko pojętych praw i interesów pracowników, ich reprezentacji w sporach z pracodawcą, przestrzegania przepisów prawa pracy i inne, powierzone tej organizacji przepisami ustawy o związkach zawodowych. W tym sensie wykonuje on pracę u danego pracodawcy, choć inną niż wynikająca ze stosunku zobowiązaniowego łączącego go z pracodawcą. Okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, podlega wliczeniu do okresu, od którego zależy nabycie prawa do trzynastki, gdyż jest to okres faktycznie przepracowany u danego pracodawcy.
Autorka jest radcą prawnym
Podstawa prawna:art. 2-3 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (tekst jedn. DzU z 2018 r. poz. 1872)
art. 31 ust. 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. DzU z 2019 r. poz. 263 ze zm.)
rozporządzenie Rady Ministrów z 27 listopada 2018 r. w sprawie trybu udzielenia i korzystania ze zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej przysługującego osobie wykonującej pracę zarobkową, sposobu ustalenia wysokości wynagrodzenia albo świadczenia pieniężnego przysługującego osobie w okresie zwolnienia od pracy oraz wynikających z tego tytułu uprawnień i świadczeń (DzU z 2018 r. poz. 2323)