Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku (art. 39 kodeksu pracy).
Ochrona dotyczy wszystkich rodzajów umowy o pracę. Nie ma zatem znaczenia, czy pracownik zatrudniony jest na podstawie umowy na okres próbny, na czas określony, w której przewidziano możliwość jej wypowiedzenia, umowy na zastępstwo czy na czas nieokreślony.
Ochrona przysługuje cztery lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego, tj. kobietom po ukończeniu 56. roku życia, mężczyznom od 61. roku życia. Decyduje w tym przypadku data urodzin pracownika.
Jeśli pracownik urodził się 21 października i 21 października 2007 r. ma 56. (kobieta) lub 61. urodziny (mężczyzna), to od tego dnia jest już chroniony przed wypowiedzeniem (art. 39 k.p. w zw. z art. 112 k.c.). Oznacza to, że od tego dnia pracodawca nie może im już wręczyć wypowiedzenia. Może natomiast wręczyć je przed tym dniem (w naszym przykładzie najpóźniej 20 października) i wówczas umowa rozwiąże się z upływem okresu wypowiedzenia po dniu urodzin pracownika (wyrok SN z 7 kwietnia 1999 r., IPKN643/98, OSNAPiUS 2000, nr 11, poz. 418)
Cztery ochronne lata nie dotyczą wieku uprawniającego do wcześniejszej emerytury (uchwała pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN z 27 czerwca 1985 r., IIIPZP10.85, OSNCP z 1985 r., nr 11, poz. 164), z wyjątkiem osób, które mają prawo do wcześniejszej emerytury ze względu na pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Dla nich okres ochronny to cztery lata przed obniżonym wiekiem emerytalnym (wyrok SN z 28 marca 2002 r., IPKN141/01, OSNP2004, nr 5, poz. 86). Co istotne, w uzasadnieniu tego wyroku SN stwierdził, że pracownicy ci korzystają z ochrony tylko jeden raz, tj. cztery lata przed osiągnięciem obniżonego wieku emerytalnego, który uprawnia ich do emerytury ze względu na pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Nie korzystają zatem z tego uprawnienia po raz drugi, tj. cztery lata przed normalną emeryturą.
