Marek Domagalski: Przesadne lęki przed wyrokiem nowego sędziego

Co ciekawe, projekt Iustitii, owa notka, daje wiele argumentów na rzecz honorowania nowych sędziów, i wydawanych przez nich wyroków, co chyba nie było intencją autorów.

Zakłada się m.in. domniemanie prawidłowego powołania asesorów, którzy stanowią 66 proc. wszystkich powołań w sądach rejonowych, a więc w praktyce utrzymanie ich nominacji. A sędziowie mianowani za rządów PiS wróciliby do statusu sprzed awansu, ale z możliwością orzekania dalej na podstawie zreformowanej delegacji. A zatem większość nowych sędziów byłaby nadal sędziami, nawet na tym samym stanowisku. Trzeba docenić rozsądne elementy tych propozycji, ale co z nich wynika dla mnie – zapyta podsądny, który ma nowego sędziego za stołem sędziowskim, czy sędzia kontrolujący w wyższej instancji jego wyrok?

Dla strony postępowania sprawa jest o tyle prostsza, że ona sama decyduje, czy ryzykować proces z nowym sędzią, w którym korzystny dla niego wyrok druga strona może kwestionować. Większość projektów nie przewiduje jednak automatycznej weryfikacji orzeczeń, nie mówiąc o ich unieważnianiu. Poza tym zaskarżanych jest kilka lub kilkanaście procent wyroków.

Sędzia nie ryzykuje swojego majątku czy wolności, i mam nadzieję, że nie musi się tłumaczyć przed kolegami z orzekania w tej niestety także upolitycznionej kwestii. Wydaje się, że powinien zachowywać zdrowy rozsądek, a zwłaszcza nie podważać sprawiedliwego wyroku tylko dlatego, że wydawał go sędzia w innym trybie powołany.