Od 2018 roku istnieje obowiązek prowadzenia transmisji i nagrywania obrad gmin czy powiatów. Zgodnie z przepisami nagrania powinny zostać udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej jednostki samorządu terytorialnego oraz „w inny sposób zwyczajowo przyjęty“. Obowiązek ten nie obejmuje jednak prac komisji rady gminy oraz powiatu.
Brak ustawowego obowiązku nagrywania posiedzeń komisji rady gminy. Jakie sa konsekwencje?
Tę kwestię w interpelacji nr 8635 do ministra spraw wewnętrznych i administracji poruszył poseł Tadeusz Tomaszewski. Powołując się na doświadczenia samorządowców z Wielkopolski, poseł zauważył, iż brak ustawowego obowiązku nagrywania posiedzeń komisji rady gminy oraz powiatu stanowi istotną lukę w procesie demokratycznym, utrudnia mieszkańcom monitorowanie pracy organów samorządowych. Zdaniem samorządowców pomimo że posiedzenia komisji są z zasady jawne, to często ze względu na godzinę ich odbywania mieszkańcy nie mogą w nich uczestniczyć. W związku z tym dostępność nagrań z posiedzeń komisji rady gminy oraz powiatu sprzyjałaby przejrzystości oraz efektywności działań podejmowanych na szczeblu lokalnym.
Co odpowiedział wiceminister spraw wewnętrznych i administracji w odpowiedzi na interpelację?
W odpowiedzi na interpelację wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Tomasz Szymański wyjaśnił, że zasady działania komisji rady gminy, w tym organizację posiedzeń czy sposobu ich zwoływania, jak i prowadzenia obrad komisji określa rada gminy w statucie. Ma ona możliwość dostosowania regulacji normujących funkcjonowanie jej wewnętrznych organów do lokalnych uwarunkowań oraz na bieżąco reagować na zmieniającą się rzeczywistość. Jak dodał, praktyka pokazuje, że samorządy korzystają z powyższego i transmitują posiedzenia komisji.
Co więcej, wiceminister Szymański wskazał, iż „obecne ramy prawne dotyczące jawności, zawarte zarówno w Konstytucji RP, jak i w ustawach samorządowych, nie sprzeciwiają się możliwości ustawowego rozszerzenia jej dostępności na transmisje komisji rady gminy (powiatu, sejmiku województwa)”. Jak jednocześnie zauważył, „interwencja legislacyjna w przedmiotowej materii, wprowadzająca obligatoryjność transmitowania i utrwalania posiedzeń komisji rady miałaby szeroki, systemowy zasięg obejmujący wszystkie jednostki samorządu terytorialnego. W związku z powyższym poruszona kwestia powinna być przedmiotem pogłębionej analizy i rozmów ze środowiskami samorządowymi reprezentowanymi w Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego”.
Wiceminister poinformował w odpowiedzi na interpelację, że aktualnie MSWiA nie prowadzi prac legislacyjnych nad zmianą przepisów dotyczących nagrywania posiedzeń komisji.
