Pojawia się pytanie, czy osoby fizyczne, które w przeszłości zlikwidowały działalność gospodarczą, ponownie rozpoczynając prowadzenie działalności gospodarczej mogą korzystać z pierwszego albo z drugiego ze wskazanych w ramce zwolnień.
Kto może korzystać ze zwolnień
Odpowiedzi na to pytanie udzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 czerwca 2012 r. (I FSK 1398/11). W orzeczeniu tym czytamy: „osobą rozpoczynającą wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu w trakcie roku podatkowego jest ten, kto nie wykonywał tych czynności w poprzednim roku podatkowym (art. 113 ust. 9 w zw. z ust. 1 ustawy o VAT)". Oznacza to, że ponownie rozpoczynając w 2015 r. działalność gospodarczą, może pan skorzystać ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 113 ust. 9 ustawy o VAT. Warunkiem skorzystania ze zwolnienia (a w konsekwencji wyłączenia z obowiązku rejestracji jako podatnik VAT) będzie, aby przewidywana przez pana wartość sprzedaży, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w 2015 r., nie przekraczała 150 000 zł.
Jednocześnie należy wyjaśnić, że na potrzeby przepisów określających zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania przyjmuje się, że osoba fizyczna ponownie rozpoczynająca działalność gospodarczą jest podatnikiem kontynuującym uprzednio prowadzoną działalność gospodarczą (zob. przykładowo interpretację Izby Skarbowej w Katowicach z 20 lutego 2009 r., IBPP4/443-192/08/EJ, czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2010 r., I FSK 1277/10).
Jeszcze w 2014 roku wszystko było jasne...
Do końca 2014 r. powodowało to, że podatnicy, którzy w trakcie zlikwidowanej później działalności gospodarczej stali się obowiązani do stosowania kas rejestrujących, nie mogli w związku z ponownie rozpoczynaną działalnością gospodarczą korzystać ze zwolnienia podmiotowego z obowiązku ewidencjonowania przysługującego ze względu na kwotę obrotu realizowanego na rzecz osób prywatnych. Obowiązujące wówczas rozporządzenia określające zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania wyłączały bowiem stosowanie tego zwolnienia wobec podatników, którzy w przeszłości utracili prawo do tego zwolnienia (zob. przykładowo § 7 ust. 5 rozporządzenia ministra finansów w sprawie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania obowiązującego w latach 2013–2014).
...ale przepisy się zmieniły
Należy jednak zauważyć, że obowiązujące od 1 stycznia 2015 r. rozporządzenie ministra finansów z 4 listopada 2014 r. w sprawie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania nie zawiera takiego przepisu. Jest w nim jedynie regulacja stanowiąca, że zwolnienia, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia (tj. zwolnienia podmiotowego z obowiązku ewidencjonowania przysługującego ze względu na kwotę obrotu realizowanego na rzecz osób prywatnych), nie stosuje się do podatników, którzy w poprzednim roku podatkowym byli obowiązani do ewidencjonowania lub przestali spełniać warunki do zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania (zob. § 3 ust. 2 obecnego rozporządzenia w sprawie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania).
Zmianę tę z jednej strony można interpretować jako zgodę ministra finansów na powrót do korzystania ze zwolnienia podmiotowego z obowiązku ewidencjonowania przysługującego ze względu na kwotę obrotu realizowanego na rzecz osób prywatnych przez podatników, o których mowa. Przyjęcie takiego stanowiska byłoby jednak bardzo ryzykowne. W grę bowiem wchodzi również przyjęcie, iż brak wskazanego przepisu wynika z tego, że był on w istocie zbędny. W świetle stanowiska, że na potrzeby przepisów określających zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania osoby fizyczne ponownie rozpoczynające działalność gospodarczą są podatnikami kontynuującymi uprzednio prowadzoną działalność gospodarczą, możliwe jest bowiem uznanie, że osoby te są podatnikami, którzy w poprzednim roku podatkowym byli obowiązani do ewidencjonowania.
