W sytuacji gdy importowany do Polski towar po raz pierwszy przekracza granicę Unii Europejskiej w Niemczech, importerzy mogą mieć do czynienia z podatkiem zwanym Einfuhrumsatzsteuer. Jest to odpowiednik polskiego podatku od towarów i usług z tytułu importu.
Może to być przykładowo transport drogowy towarów ze Szwajcarii do Polski, który przekracza niemiecką granicę na autostradzie A5 koło Bazylei, transport lotniczy towarów amerykańskich przez lotnisko w Frankfurcie nad Menem do Polski albo transport statkiem towarów z Chin przez porty w Hamburgu lub Bremerhaven do Polski.
Konieczna jest rejestracja
Jeżeli polski importer nie ma niemieckiego numeru identyfikacji podatkowej, w momencie przekroczenia granicy niemieckiej urząd celny nałoży na importowany towar Einfuhrumsatzsteuer w wysokości 19 proc. wartości towaru. Odzyskanie tego podatku w postępowaniu uproszczonym poprzez polskie urzędy jest wykluczone. Jedyną możliwością pozostaje rejestracja we właściwym niemieckim urzędzie skarbowym i niemieckim federalnym centralnym urzędzie skarbowym. Dla przedsiębiorców z Polski niemiecka administracja skarbowa wyznaczyła w tym celu dwa urzędy skarbowe w Oranienburgu i Chociebużu (Cottbus), których właściwość zależy od pierwszej litery firmy polskiego przedsiębiorcy.
Po wskazaniu przedstawiciela na terenie Niemiec właściwy urząd skarbowy przydzieli polskiemu przedsiębiorcy numer podatkowy Steuernummer, a federalny centralny urząd skarbowy – numer identyfikacji podatkowej Umsatzsteuer-Identifikationsnummer, czyli odpowiednik polskiego numeru identyfikacji podatkowej (NIP).
Polski przedsiębiorca powinien otrzymać zwrot podatku obrotowego od towarów importowanych po złożeniu deklaracji podatkowej o podatku od towarów i usług Umsatzsteuererklärung we właściwym urzędzie skarbowym, a także deklaracji streszczającej Zusammenfassende Meldung w federalnym centralnym urzędzie skarbowym.
W praktyce niemiecka administracja skarbowa traktuje wtedy jednolity transport jako import z kraju trzeciego do Niemiec przez podmiot z niemieckim numerem identyfikacji podatkowej oraz jako dostawę wewnątrzwspólnotową niemieckiego podmiotu do polskiego posiadacza NIP. Ta ostatnia tran-sakcja w Niemczech jest zwolniona z VAT. Deklaracje podatkowe można w Niemczech z reguły składać cztery lata wstecz, a więc obecnie jeszcze za rok 2008.
Spółka lub przedstawiciel
Aby uniknąć tej skomplikowanej i długotrwałej procedury, polscy przedsiębiorcy, którzy często importują towary spoza Unii Europejskiej przez Niemcy, mogą założyć spółkę lub ustanowić przedstawiciela w Niemczech z niemieckim numerem identyfikacji podatkowej.
Wtedy procedura importu towaru do Niemiec oraz dostawy wewnątrzwspólnotowej odbywa się pomiędzy niemiecką spółką córką lub przedstawicielstwem a polskim przedsiębiorcą. Niemiecki podmiot może być zastąpiony przez przedstawiciela fiskalnego Fiskalvertreter, który występuje wtedy jako importer, oraz dostawcą dostawy wewnątrzwspólnotowej.
Przedstawiciel fiskalny jest osobą na terenie Niemiec, która posiada odrębny niemiecki numer identyfikacji podatkowej dla wszystkich swoich zagranicznych klientów. Przedstawiciel fiskalny pod tym numerem rozlicza swoich zagranicznych klientów z niemieckiego VAT od towarów importowanych. Przedstawicielem fiskalnym mogą być przedstawiciele zawodów doradztwa podatkowego (a więc przede wszystkim doradcy podatkowi i adwokaci) lub firmy spedycyjne.
Oprócz importerów z krajów Unii Europejskiej z usług przedstawicieli fiskalnych często korzystają też szwajcarscy eksporterzy. W Szwajcarii opisana procedura jest znana pod pojęciem EU-Verzollung. Jednak w praktyce często zdarzają się problemy, kiedy szwajcarskim sprzedającym jest osoba prywatna, która nie zdaje sobie sprawy z EU-Verzollung, a kupującym jest polski przedsiębiorca, który również nie ma wiedzy o wymogach niemieckiego prawa podatkowego.
—Roman Jüngling doktor nauk prawnych, niemiecki adwokat