Skoro bursy szkolne prowadzone są w ramach realizacji zadań własnych miasta, a warunki i zasady pobytu w tego rodzaju placówkach są regulowane przepisami prawa, nie można twierdzić, że miasto działa w tym zakresie na zasadach porównywalnych do tych stosowanych w swobodnym obrocie gospodarczym. Prawidłowe jest zatem stanowisko, zgodnie z którym miasto z tytułu odpłatnego zakwaterowania uczniów w bursie szkolnej nie jest podatnikiem VAT – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 września 2018 r., sygn. I FSK 988/16.
Wniosek o interpretację
Miasto wystąpiło o wydanie interpretacji w zakresie podatku od towarów i usług. We wniosku wskazało, że w celu realizacji zadań własnych z zakresu edukacji publicznej powołuje do życia szkoły, przy których tworzone są placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniów w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, m.in. bursy szkolne. Szczegółowe zasady działania bursy szkolnej, warunki pobytu dzieci i młodzieży w tego rodzaju placówkach oraz wysokość i zasady odpłatności wnoszonej przez rodziców reguluje rozporządzenie ministra edukacji narodowej. Zgodnie z jego przepisami, bursa zapewnia opiekę i wychowanie uczniom gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych dla młodzieży, a opłaty za zakwaterowanie w bursie kształtują do poziomu do 50 proc. kosztów utrzymania miejsca.
W bursach prowadzonych przez miasto zamieszkuje młodzież ucząca się w szkołach będących jednostkami budżetowymi miasta realizującymi zadania własne gminy w zakresie edukacji publicznej. Rodzice składają wniosek o przyjęcie do bursy, a następnie są informowani o wysokości opłat. Wysokość opłat za pobyt w bursie ustala się uwzględniając przepisy ustawy o systemie oświaty, przy czym opłaty te stanowią jedynie częściowy zwrot kosztów utrzymania placówki. Dochody uzyskane z tytułu opłat bursa odprowadza do budżetu miasta. Z budżetu miasta pokrywane są również wszystkie wydatki związane z realizacją zadań własnych gminy w zakresie edukacji publicznej, w tym opieki i wychowania uczniów.
Miasto zapytało czy odpłatne zakwaterowanie uczniów szkół w bursie należy uznać za wyłączone z VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Samo stanęło na stanowisku, że w omawianej sytuacji nie występuje jako podmiot gospodarczy. Zespół szkół, w tym bursa szkolna (jednostka budżetowa gminy) realizuje bowiem wynikające z przepisów zadania własne gminy o charakterze obowiązkowym, dlatego jako organ władzy publicznej na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT podlega w tym zakresie wyłączeniu z opodatkowania VAT.
Stanowisko organu podatkowego
Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 17 lutego 2015 r., sygn. ILPP1/443-1085/14-2/AI, uznał stanowisko miasta za nieprawidłowe. W uzasadnieniu stwierdził, że w odniesieniu do czynności wskazanych we wniosku miasto prowadzi działalność gospodarczą i tym samym wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu VAT. Świadczy bowiem w reżimie cywilnoprawnym (a nie publicznoprawnym) odpłatne usługi, a zatem wykonuje czynności wskazane w art. 5 ustawy o VAT. Istnieje przy tym również bezpośredni związek pomiędzy płatnościami dokonywanymi przez rodziców a usługami świadczonymi przez miasto.
