Umowy o pracę nie są jedyną formą świadczenia pracy. Staż można też udowodnić różnymi rodzajami umów cywilnoprawnych – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.
Od kandydata na stanowisko dyrektora Muzeum Ziemi Miechowskiej zarząd powiatu w Miechowie w woj.małopolskim wymagał co najmniej pięciu lat pracy zawodowej potwierdzonych kopiami świadectw pracy.
Oferty złożyło osiem osób, w tym Dariusz B. Komisja konkursowa wybrała do drugiego etapu cztery z nich. Kandydaturę Dariusza B. odrzuciła, gdyż nie przedstawił świadectwa pracy.
Dariusz B. zaskarżył uchwałę zarządu powiatu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Jego zdaniem warunek, że o stanowisko mogą się ubiegać jedynie kandydaci zatrudnieni uprzednio na podstawie umowy o pracę, co potwierdzą świadectwem pracy, jest przejawem dyskryminacji. Wyklucza to oferty głównie młodych osób, które zdobyły doświadczenie zawodowe, pracując na umowach cywilnoprawnych.
Ważny stosunek pracy
Zarząd powiatu upierał się, że zatrudnienie pracownicze oznacza zatrudnienie na podstawie stosunku pracy lub stosunku służbowego. Do stażu pracy wlicza się czas pozostawania w stosunku pracy.
WSA zaaprobował zaskarżoną uchwałę i oddalił skargę Dariusza B. Uznał, że zarząd powiatu mógł wprowadzić wspomniany wymóg, bo staż pracy zawodowej to staż pracy świadczonej na zasadzie stosunku pracy. Świadectwo pracy jest sformalizowanym dokumentem o określonej treści, która może być weryfikowana przez sąd. Takich gwarancji nie dają poświadczenia wystawiane przez stronę umowy cywilnoprawnej.
– Zarówno kryterium pięcioletniego stażu, jak i wymóg przedłożenia kopii świadectw pracy z dotychczasowych miejsc nie były działaniem dowolnym – orzekł WSA.
Równe traktowanie
NSA uznał jednak ten wyrok za błędny i go uchylił, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Przypomniał, że kodeks pracy przewiduje (w art. 18) zasadę równego traktowania w zatrudnieniu.
Sędzia Małgorzata Stahl powiedziała, że umowy o pracę nie są jedyną formą świadczenia pracy. Jest orzecznictwo Sądu Najwyższego, że praca może być świadczona również na podstawie umów cywilnoprawnych. NSA uznał też za nieuzasadniony warunek udokumentowania zatrudnienia wyłącznie świadectwem pracy i nieuwzględnianie zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych, czyli bardzo częstej obecnie formy zatrudnienia.
sygnatura akt: II OSK 2429/13
Opinia
Arkadiusz Sobczyk, profesor na Uniwersytecie Jagiellońskim
Podpisuję się pod tym wyrokiem NSA. Jest dla mnie oczywiste, że doświadczenie zawodowe można weryfikować w różny sposób, nie tylko za pomocą świadectwa pracy. Umowy o pracę nie są jedyną formą świadczenia pracy. Nie można nikomu ograniczać prawa do zatrudnienia tylko dlatego, że poprzednio pracował na podstawie umów cywilnoprawnych. Wymóg udokumentowania doświadczenia zawodowego świadectwami pracy nie jest wymogiem ustawowym. Gdyby wprowadzała go ustawa, byłaby niezgodna z konstytucją. Takiego warunku nie mógł więc również wprowadzać organ samorządu, który musi działać zgodnie z konstytucją i ustawami.
