Bankrut nie naprawi szkody spowodowanej przez podwładnego

Przeciwko Rafałowi M. toczyła się sprawa karna, która skończyła się w lutym 2006 r. wyrokiem skazującym go za narażenie Katarzyny A. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia i za nieumyślne uszkodzenie ciała.

Sąd I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy przyznał Katarzynie A. 126 tys. zł wyłącznie od spółki z o.o. jako pracodawcy sprawcy szkody. Roszczenia Katarzyny A. w stosunku do pozostałych pozwanych sąd oddalił. Uznał, że Rafała M. jako pracownika nie można obciążyć odpowiedzialnością za skutki wypadku. Stosownie bowiem do art. 120 k.p. ponosi ją wyłącznie jego pracodawca.

Nie zgodził się z tym sąd II instancji, do którego sprawa trafiła jeszcze raz wskutek apelacji Katarzyny A. Przyznał jej 126 tys. zł plus odsetki solidarnie od spółki z o.o. klubu kartingowego jako posiadacza pojazdu oraz Rafała M. Przyjął on, podobnie jak sąd I instancji, że odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną Katarzynie A. ponosi w tej konkretnej sytuacji również Rafał M. Odpowiedzialność bowiem pracodawcy wynikająca z art. 120 k.p. nie ma charakteru bezwzględnego. Przepis ten nie wyłącza odpowiedzialności pracownika za skutki czynu niedozwolonego przewidzianej w art. 415 k.c., jeśli pracodawca nie ma zdolności naprawienia szkody. Tak właśnie jest w tej sprawie. Spółka z o.o. Karting Center jest niewypłacalna. Sąd oddalił wniosek o ogłoszenie jej upadłości na podstawie art. 13 prawa upadłościowego i naprawczego, ponieważ jej majątek nie wystarczyłby na opłacenie kosztów postępowania upadłościowego.

Sąd Najwyższy zaakceptował ten werdykt i oddalił skargę kasacyjną Rafała M. – Sąd w zaskarżonym wyroku słusznie przyjął, że art. 120 k.p. nie ma charakteru bezwzględnego. Potwierdza to orzecznictwo sądowe – mówił sędzia Hubert Wrzeszcz. Przywołał, jako nadal aktualne, stanowisko Sądu Najwyższego z uchwały z 7 czerwca 1975 r. (III CZP 19/75).

– Po wejściu w życie kodeksu pracy były obawy, czy regulacja zawarta w art. 120 k.p. nie naruszy prawa poszkodowanego do rekompensaty w razie niewypłacalności pracodawcy – mówił sędzia. Wtedy mogło to zdarzyć się wyjątkowo, bo tylko gdy pracodawcą był prywatny przedsiębiorca. Państwowych zakładów niewypłacalność nie dotyczyła. Ówczesny ustawodawca, statuując zasadę zapisaną w art. 120 § 1 k.p., miał na względzie sytuacje typowe, gdy zakład ma możliwość naprawienia szkody wyrządzonej osobie trzeciej przez pracownika. Już wtedy jednak SN uznał, że przepis ten nie wyłącza odpowiedzialności pracownika, jeśli zakład pracy jest niewypłacalny – zaznaczył sędzia.

Stanowisko to nabrało szczególnej aktualności obecnie, gdy upadłość jest zjawiskiem normalnym. Przy interpretacji art. 120 k.p. musi być przede wszystkim uwzględniony interes poszkodowanego, zwłaszcza gdy szkoda została mu wyrządzona, jak w tej sprawie, czynem niedozwolonym – przestępstwem.