Zbieg tytułów do ubezpieczeń społecznych ZUS

Nic nie stoi na przeszkodzie, aby jedna osoba równocześnie prowadziła kilka rodzajów działalności. Może łączyć pozarolniczą działalność gospodarczą z funkcją wspólnika w spółce jawnej, partnerskiej czy komandytowej. Może też być równocześnie wspólnikiem jednoosobowej spółki z o.o.

Rodzaj biznesu

Każda z tych aktywności stanowi – pojedynczo – obowiązkowy tytuł do ubezpieczeń społecznych. Jeśli dana osoba rozwija biznesową działalność i np. zyskuje kolejną firmę w swoim portfolio, nie oznacza to automatycznie zwiększonych obciążeń na ubezpieczenia społeczne. Jednak oszczędności nie będzie na daninach zdrowotnych. Składkę na NFZ trzeba płacić od każdej prowadzonej działalności.

Zgodnie z ustawą z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2013 r., poz. 1442 ze zm.; dalej: ustawa o sus) za prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się:

1. osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych,

2. twórcę i artystę,

3. prowadzącego działalność w zakresie wolnego zawodu:

- w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,

- z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych,

4. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,

5. wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej,

6. osobę prowadzącą publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty.

Składek na ZUS nie muszą płacić ani wspólnicy spółki komandytowo-akcyjnej, ani wspólnicy kilkuosobowej spółki z o.o. W przypadku spółki z o.o. obowiązek opłacania składek powstaje wyłącznie wtedy, gdy wspólnik jest tylko jeden.

Więcej opłat...

Z ustawy o sus wynika, że osoba, która prowadzi kilka rodzajów działalności pozarolniczej, jest obowiązkowo objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z jednego, wybranego biznesu. Oskładkowany jest zawsze pierwszy tytuł do ubezpieczeń.

Co to oznacza w praktyce? Jeżeli osoba prowadząca działalność na podstawie wpisu do CEIDG zostanie równocześnie wspólnikiem w spółce jawnej, może w dalszym ciągu podlegać ubezpieczeniom z działalności prowadzonej indywidualnie lub wybrać, że chce im podlegać jako wspólnik. Gdy zamieni podstawowy tytuł do ubezpieczeń społecznych, z pierwszego nie musi łożyć na ZUS. Jednak z obu aktywności zawsze ma obowiązek płacić składkę zdrowotną.

...ta sama podstawa

Z reguły przedsiębiorcy nie dokonują roszad ubezpieczeniowych. Z praktycznego punktu widzenia zmiana tytułu do ubezpieczeń nie ma bowiem żadnego znaczenia, gdyż podstawa wymiaru składek na ZUS obowiązująca wszystkich przedsiębiorców jest taka sama – nie może być niższa niż 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na dany rok kalendarzowy. W tym roku to 2247,60 zł.

Sposób na oszczędności

Na niższe opłaty na ZUS może liczyć tylko ten samozatrudniony, który ma prawo korzystać z preferencyjnych zasad przez pierwsze dwa lata prowadzenia działalności gospodarczej. Taki adept biznesu, opłacający składki od 30 proc. minimalnego wynagrodzenia (w 2014 r. od 504 zł, a w 2015 r. od 525 zł), zyskujący dodatkowe źródło dochodów (np. tytuł wspólnika w spółce jawnej) nie musi płacić więcej niż dotychczas na ubezpieczenia społeczne. Ustawa nie wymaga, aby w takiej sytuacji konieczna była zmiana obowiązkowego tytułu do ubezpieczeń >patrz zdaniem eksperta.

Podwójnie na lekarza

Inaczej jest jednak z ubezpieczeniem zdrowotnym. W przypadku opłat na NFZ żaden podwójny biznesmen nie może liczyć na taryfę ulgową. Jeśli przedsiębiorca uzyskuje przychody z więcej niż jednego rodzaju działalności, składkę zdrowotną opłaca od każdego z nich zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. DzU z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.). Zgodnie z nią, pod pojęciem rodzaju działalności gospodarczej należy rozumieć: