Uproszczenie składki zdrowotnej. Nie będzie realizacji obietnicy wyborczej?

Rządząca koalicja ciągle nie może się dogadać w sprawie obiecanej wyborcom reformy składki zdrowotnej.

– Jestem zdegustowana tym, że prace nad zmianami są ciągle na etapie pomysłów i dyskusji, a rząd nie przedstawia żadnych konkretów – mówi Beata Boruszkowska, prezes Krajowej Izby Biur Rachunkowych.

– Wygląda na to, że w 2025 r. z reformy nic nie będzie, bo mamy już za mało czasu na cały proces legislacyjny – dodaje Piotr Juszczyk, doradca podatkowy w inFakt.

Czytaj więcej:

ZUS

Składka zdrowotna do zmiany. Było porozumienie koalicjantów czy nie?

Podczas czwartkowego spotkania liderz...

Pro

Składka zdrowotna: kilka prostych zmian możliwych do wprowadzenia

Jest jednak kilka prostych zmian, które można szybko wprowadzić i które ulżą przedsiębiorcom. Zebrała je Fundacja Dobra Legislacja i przesłała do Ministerstwa Finansów oraz Ministerstwa Zdrowia.

– Jeśli rządzący nie są w stanie przygotować na 2025 r. kompleksowej reformy, to niech chociaż uproszczą przepisy tam, gdzie się da – mówi Izabela Leśniewska, doradca podatkowy z fundacji.

Jakie są propozycje?

– Zróbmy tak, żeby przedsiębiorcy mogli przez cały rok płacić składkę zdrowotną w stałej kwocie. Przedsiębiorcy na skali i liniówce mogliby ustalać ją na podstawie dochodu sprzed dwóch lat, na wzór uproszczonych zaliczek na PIT. Teraz składka jest co miesiąc inna, trzeba ją liczyć od dochodu z miesiąca poprzedzającego miesiąc, za który ją płacimy, rozliczenie jest skomplikowane – tłumaczy Izabela Leśniewska.

Dodaje, że prościej mają ryczałtowcy, ale im warto wprowadzić możliwość płacenia składki na podstawie spodziewanego przychodu, aby nie musieli jej później dopłacać.

Kolejna propozycja: zniesienie uciążliwego obowiązku składania miesięcznych deklaracji do ZUS przez najmniejszych przedsiębiorców.

– Zostawmy tylko deklarację z rocznym rozliczeniem. A jeśli rząd uzna, że to za duże ustępstwo, to niech chociaż zwolni z tego obowiązku tych, którzy płacą teraz stałą składkę. Są to ryczałtowcy liczący ją na podstawie przychodów z poprzedniego roku, wspólnicy spółki komandytowej czy jednoosobowej spółki z o.o. oraz przedsiębiorcy na karcie podatkowej – mówi Izabela Leśniewska.

Czytaj więcej:

ZUS

Pomysł Trzeciej Drogi na składkę zdrowotną. Zyskają wszyscy?

Trzecia Droga chce wprowadzić zryczał...

Pro

Następny postulat: możliwość rozliczania straty z działalności przy obliczaniu podstawy wymiaru składki. Tak jak jest w podatkach.

Jaka z tego korzyść?

– Załóżmy, że przedsiębiorca na skali miał w 2022 r. stratę z działalności w wysokości 100 tys. zł. W 2023 r. wyszło mu 150 tys. zł dochodu. Zapłacił od niego 13,5 tys. zł składki zdrowotnej. Gdyby mógł odliczyć stratę z poprzedniego roku, składka byłaby mniejsza o 9 tys. zł – wylicza Piotr Juszczyk.

Fundacja Dobra Legislacja ma też inne propozycje, np. liczenie miesięcznej składki tak jak zaliczki na PIT (co ma znaczenie dla tych, którzy w niektórych miesiącach mają straty).

Beata Boruszkowska zwraca zaś uwagę, że nad pewnymi usprawnieniami mógłby popracować ZUS, np. przygotowywać na koniec roku szczegółowe rozliczenia kont u przedsiębiorców.

Kompleksowa reforma składki zdrowotnej jest potrzebna

Generalnie jednak eksperci podkreślają, że te rozwiązania nie zastąpią zapowiadanej, kompleksowej reformy.

– Czas najwyższy, żeby na poważnie się nią zająć. I przesądzić, jak daleko można posunąć się w obniżaniu składki zdrowotnej. A musi być obniżona, żeby taka zmiana była odczuwalna dla przedsiębiorców – mówi Beata Boruszkowska.

– Trzeba wypracować kompromis pomiędzy potrzebami biznesu a możliwościami budżetu. A nie grać na czas i odwlekać zmiany – podkreśla Piotr Juszczyk.

Przypomnijmy, że obecnie przedsiębiorcy na skali oraz liniowym PIT liczą składkę zdrowotną od dochodu z działalności. U pierwszych wynosi 9 proc., u drugich 4,9 proc. Oprócz miesięcznych rozliczeń trzeba też zrobić roczne, w którym często wychodzą dopłaty albo zwroty. U ryczałtowców składka zdrowotna zależy od przychodów pomniejszonych o składki na ubezpieczenia społeczne (są podzieleni na trzy grupy). Wielu z nich po zakończeniu roku sporo dopłaca do ZUS.

Te zasady wprowadził Polski Ład. Utrudniły one życie przedsiębiorcom. Na dodatek wielu z nich płaci teraz więcej, a nawet dużo więcej do ZUS.