- Jakie znaczenie dla podatników ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczący korygowania stawek amortyzacji podatkowej?
To precedensowe orzeczenie, szczególnie istotne dla podatników, którzy ponieśli straty w nieprzedawnionych jeszcze okresach lub mają problem z rozliczeniem wcześniejszych strat z powodu braku wystarczających dochodów. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł 3 lutego 2022 r. (II FSK 1413/19), że dopuszczalne jest wsteczne korygowanie stawek amortyzacji podatkowej za lata, które nie uległy przedawnieniu. Aktualnie nieprzedawnione są co do zasady rozliczenia za lata rozpoczynające się od 2016 r. (gdy rok podatkowy jest zgodny z kalendarzowym).
Czytaj więcej:
Wartości niematerialne i prawne wycenia się nie rzadziej niż na dzień bilansowy według cen nabycia lub kosztów wytworzenia, pomniejszonych o odpisy...
Pro
- Czy przedsiębiorcy rozważają taki krok?
To bardzo interesujące rozwiązanie, szczególnie dla tych, którzy ponieśli straty w okresie pandemii Covid-19. Wielu przedsiębiorców rozważa zmianę stawki wstecz, żeby m.in. nie stracić prawa do rozliczenie strat z wcześniejszych lat.
- Co wynika z orzeczenia?
Na podstawie art. 16i ust. 5 ustawy o CIT podatnik może podjąć decyzję o obniżeniu stawek amortyzacji na dany rok również ex post. Konieczne jest jedynie, by ta zmiana następowała od pierwszego miesiąca każdego roku podatkowego. Zgodnie ze stanowiskiem NSA z zasady, że obniżenia stawek dokonuje się od miesiąca następującego po miesiącu, w którym środki trwałe zostaną wprowadzone do ewidencji lub pierwszego miesiąca roku następującego po roku bieżącym nie wynika, że podatnik nie może skorygować rozliczenia za przeszły okres.
Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał w mocy wcześniejszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 grudnia 2018 r. (sygn. III SA/Wa 566/18), zgodnie z którym zmiany można dokonać zarówno na bieżąco - zmieniając stawki w odniesieniu do przyszłych okresów, jak i wstecz - za okresy wcześniejsze, z uwzględnieniem terminu przedawnienia.
W ocenie sądu art. 16i ust. 5 ustawy o CIT, nie wprowadza w jakikolwiek sposób bezpośredniego zakazu dokonywania zmian stawek amortyzacji za lata wcześniejsze. Tymczasem organy podatkowe interpretowały ten przepis w ten sposób, że obniżka stawek może nastąpić tylko na przyszłość.
- W jaki sposób przedsiębiorcy mogą skorzystać z tych rozwiązań? Organy podatkowe argumentują zwykle, że orzeczenie dotyczy jednostkowej sprawy konkretnego podatnika.
Orzeczenie wiąże w konkretnej sprawie. Przepisy ustawy o CIT pozostały bez zmian. Doszło jednak do usankcjonowania przez NSA zmiany interpretacji na poziomie sądowym. Co ważne, orzeczenie znajduje uzasadnienie w brzmieniu przepisów. W tej sytuacji podatnicy mogą wystąpić o własną interpretację indywidualną. Jednak jeśli będzie ona niekorzystna, powinni przygotować się nawet na kilkuletnią batalię przed sądem. Przedsiębiorcy mogą też skorygować rozliczenia za nieprzedawnione okresy zgodnie z orzeczeniem NSA i zadbać o uzasadnienie takiego rozwiązania na wypadek kontroli organów podatkowych.
- Co może zrobić przedsiębiorca, który np. w 2020 r. poniósł straty w wyniku pandemii lub jego dochody były na tyle niskie, że nie może odliczyć poniesionych w poprzednich latach strat?
W takiej sytuacji, zgodnie z orzeczeniem NSA, przedsiębiorca może skorygować zeznanie podatkowe za 2020 r. oraz stawki amortyzacji w ewidencji środków trwałych do odpowiednio niskiego poziomu. Może zmienić stawki od pierwszego miesiąca 2020 r., nawet do wysokości bliskiej zeru, w odniesieniu do środków trwałych, dla których przyjęto metodę amortyzacji liniowej. Jeśli jego dochód za ten rok był niewystarczający do odliczenia powstałych wcześniej strat, taka operacja może pozwolić na podniesie dochodu na tyle, że odliczenie strat stanie się możliwe.
Zmniejszenie stawek amortyzacji wstecz może też umożliwić odliczenie wyższych koszów amortyzacji w kolejnych latach, kiedy sytuacja finansowa firmy może się poprawić.
