W wyroku Sądu apelacyjnego w Białymstoku z 28 maja 2015 r. (Sygn. akt I ACa 285/15) podkreślono główne jej cechy: „darowizna jest umową, w której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Umowa darowizny ma przyczynę w zamiarze darczyńcy, aby kosztem własnego majątku nieodpłatnie wzbogacić inną osobę. W umowie darowizny bezpłatność należy do essentialia negotii. W doktrynie oraz orzecznictwie sądowym (w apelacji przytoczono orzeczenia sądów powszechnych, por. też orzeczenie Sądu Najwyższego z 20 października 2006 r., IV CKN 172/06) wyrażane jest stanowisko, że istoty darowizny jako czynności pod tytułem darmym, nie zmienia nałożenie na obdarowanego obowiązku oznaczonego działania lub zaniechania. Z reguły obciążenie darowizny obowiązkiem oznaczonego działania, czy też zaniechania nie oznacza, aby taki był cel jej dokonania, a wypełnienie polecenia nie jest traktowane jako "odpłata" za świadczenie darczyńcy”.
W art. 18 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych określono, że podstawę opodatkowania z zastrzeżeniem, wymienionych artykułów, stanowi dochód po odliczeniu m.in. darowizn przekazanych na cele określone w art. 4 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, organizacjom, o którym mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom, określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego, obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej (UE) lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych.
Artykuł 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie podaje szeroką strefę zadań publicznych, które obejmują zadania w zakresie: m.in. pomocy społecznej, działalności charytatywnej, działalności na rzecz integracji cudzoziemców, działalności na rzecz osób niepełnosprawnych, porządku i bezpieczeństwa publicznego, przeciwdziałaniu uzależnieniom i patologiom społecznym. Również przepisy ww. ustawy określają listę organizacji, którym przekazana pomoc, będzie mogła korzystać z odliczenia w podatku CIT. Do tej listy należą m.in. osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną (w tym fundacje i stowarzyszenia), które nie działają w celu osiągniecia zysku, stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego, spółdzielnie socjalne, osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego.
Darowizna co do zasady nie stanowi kosztu uzyskania przychodu. Jednak można skorzystać z ulgi w podatku dochodowym od osób prawnych. Przytoczone przepisy wskazują, że nie każda przekazana darowizna będzie uprawniała do dokonania odliczenia od podatku.
Nie ma wymogu, aby otrzymujący darowiznę posiadał status organizacji pożytku publicznego (OPP). Na równi traktuje się podmioty prowadzące taką działalność w innym niż Polska państwie Unii Europejskiej lub państwie, które należy do Europejskiego Obszaru Gospodarczego.