Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi przychód ze stosunku pracy, ale nie wszystkie jego elementy będziemy do tej podstawy wliczać. Z art. 18 ust. 2 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=8C819265E9324C473F2FFD03E744312A?id=184677]ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.[/link]) wynika, że z tej podstawy trzeba na pewno wyłączyć wynagrodzenie za czas choroby oraz zasiłek chorobowy. Poza tym w podstawie wymiaru składek nie uwzględniamy także przychodów wymienionych w [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=5C89D0F79A6CF5634344CB3FC4404BC4?id=77617]rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.[/link])
[ramka][b]Przykład[/b]
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne Arkadiusza Majora (patrz poprzedni przykład) wynosi 3 tys. zł. Osiągnięta kwota to efekt tego, że spośród wszystkich wskazanych wcześniej składników wynagrodzenia oskładkowana jest tylko płaca zasadnicza oraz świadczenie w naturze przekazane w postaci zegarka o wartości 1 tys. zł.[/ramka]
Znając już podstawę wymiaru składek ZUS, możemy obliczyć poszczególne z nich. Przypominamy, że pracownik finansuje z własnej kieszeni składkę emerytalną 9,76 proc., rentowe 1,5 proc., chorobową 2,45 proc. Pracodawca natomiast pokrywa pozostałą część składek w następującej wysokości:
- emerytalna 9,76 proc.,
- rentowe 4,5 proc. oraz wypadkową w wysokości od 0,67 do 3,33 proc.
Uwaga! Składka wypadkowa jest zróżnicowana i zależy od rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę oraz liczby ubezpieczonych w ubezpieczeniu wypadkowym.
[ramka][b]Przykład[/b]
Suma składek ZUS finansowanych przez Arkadiusza Majora wynosi: 411,30 zł. Obliczyliśmy to tak:
- emerytalna: 3000 zł x 9,76 proc. = 292,80 zł
- rentowa: 3000 zł x 1,5 proc. = 45 zł
- chorobowa: 3000 zł x 2,45 proc. = 73,50 zł
SUMA: 411,30 zł[/ramka]
[srodtytul]KROK 4 … i zdrowotne[/srodtytul]
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pomniejszona o składki społeczne finansowane przez pracownika. Składka potrącona wynosi 9 proc., a odliczana od podatku 7,75 proc. Przypominamy, że w odróżnieniu od podstawy wymiaru składek społecznych do podstawy wymiaru składki zdrowotnej trzeba wliczyć wypłacane przez pracodawcę wynagrodzenie chorobowe.
Tak stanowi art. 81 ust. 5 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=936E77C6BC00C540B7AA169D832ADAFC?id=282315]ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. DzU z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.[/link]).
[ramka][b]Przykład[/b]
Podstawa wymiaru składki zdrowotnej Arkadiusza Majora wynosi 2988,70 zł. Jest to wynikiem następującego działania:podstawa wymiary składek ZUS powiększona o wynagrodzenie chorobowe (3400 zł) – suma składek ZUS (411,30 zł).Poszczególne składki wynoszą odpowiednio: 268,99 (9 proc.) i 231,62 (7,75 proc.)[/ramka]
[srodtytul]KROK 5 Poznaj koszty uzyskania przychodu...[/srodtytul]
Pracownikom, menedżerom, członkom zarządu i rady nadzorczej przysługują miesięczne ryczałtowe koszty uzyskania przychodów (KUP). W skali miesiąca podstawowe wynoszą 111,25 zł, a podwyższone 139,06 zł (dotyczą tylko pracowników). Z kolei w roku zwykłe KUP nie mogą przekroczyć 1335 zł, a podwyższone 1668,72 zł. Natomiast dla zatrudnionych na wielu etatach zwykłe stanowią 2002,05 i odpowiednio 2502,56 zł podwyższone. Koszty podwyższone stosujemy na wniosek dojeżdżającego pracownika, jeżeli złożył oświadczenie potwierdzające, że jego miejsce zamieszkania znajduje się poza miejscowością, w której jest zakład pracy, i gdy taki pracownik nie otrzymuje dodatku za rozłąkę. KUP stosujemy tylko raz nawet wtedy, gdy wynagrodzenie z trzech ostatnich miesięcy jest wypłacane łącznie w jednym.Uwaga! Dla zleceniobiorcy i wykonawcy dzieła KUP wynoszą 20 proc., a przy prawach autorskich – 50 proc. Koszty uzyskania przychodu dla zatrudnionych na umowach cywilnych liczymy według następującego wzoru: przychód – składki ZUS x 20 proc. albo 50 proc.
[srodtytul]KROK 6 ... i podstawę opodatkowania...[/srodtytul]
Na tym etapie od przychodu ogółem należy odjąć składki ZUS i koszty uzyskania przychodu. Załóżmy, że u pana Majora są one podstawowe. To oznacza, że w jego przypadku podstawa opodatkowania wynosi 7077 zł. Obliczyliśmy to tak: przychód (7600 zł) – składki ZUS (411,30 zł) – 111,25 = 7077 zł
UWAGA! Wynik podajemy bez groszy, zaokrąglając zgodnie z zasadą, że końcówkę wynoszącą mniej niż 50 groszy pomijamy, a tę wynoszącą 50 i więcej groszy podwyższamy do pełnych złotych. Pamiętajmy poza tym, że nieoskładkowane, lecz opodatkowane składniki wynagrodzenia trzeba doliczyć do dochodu.
[srodtytul]KROK 7 ... oraz podatek i zaliczkę do US[/srodtytul]
Tutaj podstawę opodatkowania trzeba pomnożyć przez stawkę podatkową wynoszącą 18 albo 32 proc. i następnie od otrzymanego wyniku odjąć kwotę wolną (nie ma jej u zleceniobiorców). Dla pracowników, którzy złożyli PIT-2, wynosi ona w miesiącu 46,33 zł. Następnie wynik należy obniżyć o pobraną składkę na ubezpieczenie zdrowotne, która nie może przekroczyć 7,75 proc. podstawy jej wymiaru. Otrzymamy zaliczkę do US, którą też podajemy w pełnych złotych.
[ramka][b]Przykład[/b]
Liczymy podatek pana Majora:
- podstawa opodatkowania (7077 zł) x 18 proc. – 46,33 zł (Major złożył PIT-2) = 1227,53 zł
Teraz zaliczka do US:
- podatek (1227,53 zł) – składka zdrowotna 7,75% (231,62 zł) = 996 zł[/ramka]
Przypominamy, że podatek nie może być niższy niż składka zdrowotna (7,75 proc.).
[srodtytul]KROK 8 co dla pracownika[/srodtytul]
Od przychodu pracownika odejmujemy składki ZUS, składkę zdrowotną 9 proc. oraz zaliczkę do US. Za wrzesień panu Majorowi należy wypłacić 4723,71 zł. Obliczyliśmy to tak:
- przychód pracownika (6,4 tys. zł) – składki ZUS (411,30 zł) – zdrowotna 9 proc. (268,99 zł) – zaliczka do US (996 zł). Uwzględniony w tych rachunkach przychód pracownika pomniejszyliśmy o 1 tys. zł (wartość zegarka) oraz o 200 zł (wartość bonów towarowych). Te świadczenia rzeczowe pracownik już otrzymał. Nie należy zatem wypłacać ich wartości w pieniądzu.
masz pytanie, wyślij e-mail do autorki [link=mailto:m.gadomska@rp.pl]m.gadomska@rp.pl[/link]
