Kiedy importer rozliczy VAT w deklaracji

To pozwala poprawić przepływy finansowe w firmie.

Niekorzystna zasada ogólna

Przez import towarów ustawa o VAT rozumie przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju. Zasadą jest, że podatek należny importer rozlicza w zgłoszeniu celnym. Musi faktycznie uiścić ten podatek przy dokonywaniu formalności celnych związanych z dopuszczeniem towaru do obrotu.

Jeśli importuje towary jako przedsiębiorca, to oczywiście może wyliczony podatek należny od importu wykazać i odliczyć w deklaracji VAT za miesiąc, w którym otrzymał dokument celny.

Jeśli nie odliczy zapłaconego podatku w tym terminie, może to zrobić – zgodnie z art. 86 ust. 11 ustawy o VAT – w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. W ten sposób zostaje zachowana jedna z podstawowych zasad obowiązujących w podatku od wartości dodanej – zasada neutralności.

Nie zmienia to jednak faktu, że podatnicy importujący towary znajdują się w niekorzystnej sytuacji, jeśli idzie o przepływy finansowe (cash flow). Najpierw muszą uiścić kwotę podatku, aby później (niekiedy nawet kilkadziesiąt dni później) móc wykazać zapłaconą kwotę jako podatek do odliczenia. Jeśli powstanie nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, na jej zwrot trzeba oczekiwać bardzo długo (od 25 dni nawet do 180 dni od złożenia deklaracji).

To w znacznym stopniu podważa zasadę neutralności VAT. Importer jest zmuszony przez długi czas faktycznie finansować podatek, co obciąża w istotny sposób koszty jego działalności.

Jednym z rozwiązań jest zastosowanie uproszczonych procedur celnych w imporcie towarów, które pozwalają obecnie na optymalizację finansowo-podatkową w zakresie VAT. Importer ma wówczas możliwość skorzystania z instytucji zawieszenia poboru podatku VAT w imporcie towarów.

Uproszczone rozliczenie

Począwszy od 1 kwietnia 2011 r. podatnicy mogą stosować wspomniane procedury uproszczone bez składania zabezpieczeń w wysokości równej kwocie zobowiązania podatkowego. Uprawnieni są bowiem do bezgotówkowego rozliczania podatku należnego poprzez deklarację podatkową, na podobnych zasadach jak przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów czy imporcie usług.

Regulacje w tym zakresie zawiera art. 33a ustawy o VAT. Dotyczy to procedur uproszczonych, o których mowa w art. 76 ust. 1 lit. b) lub c) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 302/1 ze zm.), w których okresem rozliczeniowym jest miesiąc kalendarzowy.

Uproszczone procedury celne

W myśl art. 76 ust. 1 lit. b i c ww. rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 w celu usprawnienia przebiegu formalności i procedur, zapewniając prawidłowe wykonanie czynności, organy celne mogą zezwolić na warunkach określonych zgodnie z procedurą Komitetu, aby:

- zamiast zgłoszenia celnego określonego w art. 62 złożono dokument handlowy lub urzędowy wraz z wnioskiem o objęcie towarów daną procedurą,

- zgłoszenie towarów do danej procedury zostało dokonane przez wpisanie towarów do ewidencji; w tym przypadku organy celne mogą zwolnić zgłaszającego z obowiązku przedstawienia towarów.

Zgłoszenie uproszczone, dokument handlowy lub urzędowy bądź wpis do ewidencji muszą zawierać elementy niezbędne do identyfikacji towarów. Wpis do ewidencji musi wskazywać datę jego dokonania.

Procedury uproszczone mają zastosowanie przy wszystkich procedurach celnych, poza procedurą tranzytu, wobec której zastosowanie będą miały odrębne regulacje. Co do zasady na zastosowanie tych procedur upraszczających wymagane jest zezwolenie organów celnych.

Podatnik je stosujący, może rozliczyć kwotę podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów.

Konieczne warunki

Artykuł 33a ustawy o VAT pozwala na zastosowanie mechanizmu zawieszenia poboru podatku, a tym samym rozliczanie podatku od importu towarów w ramach deklaracji podatkowej, tylko w razie łącznego spełnienia określonych warunków:

- dokonywania importu towarów w ramach określonej procedury celnej,

- zawiadomienia o zamiarze rozliczania podatku od importu towarów w ramach deklaracji podatkowej,

- przedstawienia wymaganych przepisami dokumentów organowi celnemu, przed którym dopełniane są formalności związane z importem towarów,

- wykazania przed urzędem celnym, że kwota podatku należnego od importu towarów została rozliczona w deklaracji.

Zdaniem organów podatkowych…

Stosowanie procedur uproszczonych nie wyklucza możliwości rozliczania jednocześnie podatku od importu towarów także na zasadach ogólnych. Potwierdziła to Izba Skarbowa w Poznaniu w interpretacji z 15 września 2009 r. (ILPP2/443-520/ 09-2/SJ): „Jeżeli wnioskodawca zamierza dokonywać importu towarów (zarówno w procedurze uproszczonej, jak i procedurze zwykłej), będzie zobowiązany do wykazywania przedmiotowych czynności w deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy.

Przepisy regulujące kwestie wzorów deklaracji podatkowych, jak również objaśnienia do deklaracji dla podatku od towarów i usług nie wyłączają jednoczesnej możliwości rozliczania kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej za ten sam okres rozliczeniowy zarówno importu towarów w procedurze uproszczonej, rozliczanego zgodnie z art. 33a ustawy, jak również w procedurze zwykłej.

Wobec powyższego wnioskodawca winien w deklaracji VAT za dany okres rozliczeniowy rozliczyć podatek należny od importu towarów w procedurze uproszczonej, o której mowa w art. 33a ustawy. Natomiast zainteresowany może wykazać podatek naliczony z tytułu importu towarów zarówno w procedurze uproszczonej, jak również w procedurze zwykłej w deklaracji VAT za ten sam okres rozliczeniowy, po spełnieniu warunku określonego w art. 86 ust. 1 ustawy”.

Na pytanie „czy podatek należny powstaje w miesiącu rozpoczęcia procedury uproszczonej, czy też w miesiącu, w którym urząd celny zarejestrował uzupełniające zgłoszenie celne”, Izba Skarbowa w Poznaniu w interpretacji z 6 sierpnia 2009 r. (ILPP2/443-634/09-2/SJ) odpowiedziała „w przypadku dokonania przez agencję celną wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 76 ust. 1 lit. c rozporządzenia Rady Nr 2913/92, w miesiącu maju 2009 r., (...) obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, czyli w dniu, w którym zgłoszenie towarów do procedury uproszczonej zostało dokonane przez wpisanie towarów do ewidencji, tj. w dniu 31 maja 2009 r. W związku z powyższym podatek należny związany z przedmiotową transakcją winien być wykazany w deklaracji VAT-7 za miesiąc maj 2009 r.”. -

Pojedyncze pozwolenia

Opisane tu zasady mają również zastosowanie do tzw. pojedynczych pozwoleń, przewidzianych w art. 33b ustawy o VAT.

Instytucja pojedynczego pozwolenia funkcjonuje od 1 stycznia 2009 r. i polega na umożliwieniu przedsiębiorcom uzyskania w jednym z państw członkowskich pozwolenia obejmującego m.in. wszystkie transakcje importowe dokonywane w procedurze uproszczonej na obszarze innych uczestniczących w realizacji pozwolenia państw członkowskich.

Importer korzystający z pojedynczego pozwolenia zgłasza towary w kraju swojej siedziby, gdzie składa zgłoszenie celne o objęcie towarów wnioskowaną procedurą, podczas gdy towar fizycznie znajduje się w innym państwie członkowskim.

Podobnie jak w procedurach uproszczonych przewidzianych w art. 33a ustawy o VAT, podatnik może wybrać sposób rozliczania VAT, tzn. stosować zasady ogólne przewidziane przepisami celnymi, a następnie rozliczać zapłacony podatek po stronie podatku naliczonego lub stosować zasady uproszczone, rozliczając podatek po obu stronach deklaracji podatkowej, pod warunkiem spełnienia wymogów stawianych przez ustawę o VAT.

Niezbędne zawiadomienie

Zawiadomienie właściwych organów (tzn. naczelnika urzędu celnego oraz naczelnika urzędu skarbowego) o zamiarze rozliczania podatku od importu towarów poprzez deklarację podatkową powinno mieć formę pisemną. Należy je złożyć do organów właściwych miejscowo, przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego podatnik będzie stosował takie rozliczenie.