- ustanowienia praw spółdzielczych i czynności wykonywanych na rzecz członków spółdzielni.
[ramka][b]Przykład[/b]
31 stycznia 2010 r. spółka otrzymała fakturę za najem lokalu za okres 1 stycznia – 31 stycznia 2010 r. Termin płatności wynikający z umowy i faktury określony był na 10 lutego 2010 r. Na podstawie art. 86 ust. 12 w związku z art. 19 ust. 13 pkt 4 ustawy o VAT spółka mogła odliczyć VAT z tej faktury już w rozliczeniu za styczeń 2010 r., tj. za miesiąc otrzymania faktury.
Potwierdza to [b]interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 8 października 2008 r. (IPPP1-443-1348/08-5/MP):[/b] „w przypadku usług najmu prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakup ww. usług powstaje na podstawie ogólnej zasady, uregulowanej w art. 86 ust. 10 i 11 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. w rozliczeniu za okres, w którym usługobiorca otrzymał fakturę. (…)
Powyższa zasada znajduje zastosowanie również w sytuacji, gdy nabywca usługi do dnia terminu płatności określonego w umowie nie dokonał zapłaty, oraz w sytuacji gdy nabywca dokonał zapłaty w miesiącu wcześniejszym niż miesiąc, na który przypada termin płatności określony w umowie. Ograniczenie prawa do odliczenia podatku naliczonego w terminie określonym w art. 86 ust. 10 i 11 ustawy – wynikające z art. 86 ust. 12 wskazanej ustawy – nie ma zastosowania”.[/ramka]
[srodtytul]Ważne rzeczywiste nabycie[/srodtytul]
W innych przypadkach niż wyżej wymienione otrzymanie faktury przed wykonaniem usługi/dostawą towaru nie daje możliwości odliczenia VAT z chwilą otrzymania tej faktury. Odliczenie jest możliwe dopiero z chwilą wykonania usługi/dostawy.
Potwierdza to[b] interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 15 czerwca 2009 r. (IPPP1-443-464/09-2/PR).[/b] Dotyczyła ona spółki, która zakupiła roczną usługę wsparcia technicznego, dającą prawo do pomocy przy rozwiązywaniu bieżących problemów z oprogramowaniem. Usługodawca wystawił fakturę VAT za roczną usługę w momencie rozpoczęcia jej świadczenia, z góry za okres 12 miesięcy.
Według izby „przepisy polskiej ustawy o podatku od towarów i usług przewidują wiele sytuacji, w których podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, pomimo tego, że spełnione są generalne przesłanki upoważniające go do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a i lit. b cyt. ustawy nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności, bądź podają kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością.
Z powyższych przepisów wynika więc, iż uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie ma wtedy, gdy wystawiona faktura (dokument celny) w rzeczywistości nie odzwierciedla wykonanych czynności. W szczególności zaś, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innej niż wskazano dacie lub w rozmiarach innych niż wynika z faktury lub dokumentu celnego, bądź też zaistniało pomiędzy innymi (niż to stwierdza faktura czy dokument celny) podmiotami gospodarczymi.
Zatem prawo do obniżenia podatku należnego jest wyraźnie związane z nabyciem towarów i usług i jest uwarunkowane rzeczywistym nabyciem konkretnego towaru, który został wprowadzony do obrotu gospodarczego lub rzeczywistym wykonaniem usługi”.
Odpowiadając podatnikowi, izba uznała, że „spółce przysługuje prawo do dokonania obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktury VAT wystawionej przez podmiot dokonujący usługi wsparcia technicznego z chwilą wykonania przez ten podmiot usługi, na co wskazują przepisy art. 86 ust. 12 i 12a ustawy. Nadmienić w tym miejscu należy, że podstawę do realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego stanowi wyłącznie faktura VAT dokumentująca rzeczywiście wykonaną usługę”.
[ramka][b]Podatek do odliczenia[/b]
Zgodnie z art. 86 ust. 2 ustawy o VAT kwotę podatku naliczonego stanowi:
1) suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika:
a) z tytułu nabycia towarów i usług,
b) potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego,
c) od komitenta z tytułu dostawy towarów będącej przedmiotem umowy komisu,
2) w przypadku importu towarów – suma kwot podatku wynikająca z dokumentu celnego i deklaracji importowej;
3) zryczałtowany zwrot podatku, o którym mowa w art. 116 ust. 6 (dotyczący nabycia produktów rolnych od rolników ryczałtowych);
4) kwota podatku należnego od importu usług, kwota podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, oraz kwota podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów;
5) kwota podatku należnego z tytułu importu towarów – w przypadkach, o których mowa w art. 33a ustawy o VAT (dotyczy importu towarów objętych procedurą uproszczoną). [/ramka]
[srodtytul]CO Z FAKTURAMI ZALICZKOWYMI[/srodtytul]
[b]Przesunięcie terminu odliczenia na moment wykonania usługi/dostawy nie dotyczy faktur dokumentujących dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego[/b]
Tak wynika z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o VAT. W tym wypadku odliczenie jest możliwe w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę zaliczkową.
Gdy jednak faktura zaliczkowa została wystawiona przed otrzymaniem zaliczki, trzeba wziąć pod uwagę, że będzie ona uprawniać do odliczenia dopiero wtedy, gdy przedpłata (zaliczka) zostanie wniesiona.
Niemniej wystawienie takiej faktury wiąże się z ryzykiem podatkowym dla nabywcy, bo stanowisko większości organów podatkowych jest takie, że faktura potwierdzająca dokonanie przedpłaty powinna być wystawiona po uiszczeniu tej przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty). Wystawiona wcześniej jest niezgodna ze stanem faktycznym i w ogóle nie może być podstawą do odliczenia z niej VAT. Taki pogląd wyraziła m.in. [b]Izba Skarbowa w Warszawie w interpretacji z 20 października 2008 r. (IPPP1-443-1417/08-2/JL)[/b].
Izba uznała, że „wystawianie faktur VAT zaliczkowych przed wykonaniem przez spółkę usług reklamowych oraz przed otrzymaniem przez nią zaliczek na poczet powyższych usług jest niedopuszczalne i będzie stało w sprzeczności z przepisami, a faktury takie nie wywołają u nabywców żadnych skutków prawnych. Natomiast obowiązek podatkowy z tytułu otrzymywanych przez wnioskodawcę zaliczek, zgodnie z art. 19 ust. 11 ustawy, powstanie w dacie ich otrzymania, a nie w terminie, w jakim zostaną wystawione w sposób nieprawidłowy faktury zaliczkowe”.
Takie stanowisko budzi wątpliwości, bowiem przepisy rozporządzenia regulującego zasady wystawiania faktur określają górną granicę terminu, w jakim należy wystawić fakturę zaliczkową. Natomiast nie ograniczają możliwości wystawienia faktury przed otrzymaniem zaliczki.
Potwierdza to[b] wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 3 grudnia 2009 r. (I SA/Rz 766/09).[/b] Według sądu „sformułowanie »potwierdzających dokonanie« nie oznacza – w rozumieniu języka powszechnego polskiego – że to potwierdzenie musi nastąpić po dokonaniu przedpłaty. Potwierdzeniem, w szczególności w rozumieniu omawianego przepisu, mogą być faktury wystawione przed dokonaniem faktycznym przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty).
Te faktury będą potwierdzać dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty) tylko wtedy, gdy to dokonanie przedpłaty nastąpiło. Innymi słowy faktura taka będzie stanowiła podstawę dla możliwości uwzględnienia podatku naliczonego, o ile będzie dokonana przedpłata (zaliczka), a podatnik będzie dysponował fakturą potwierdzającą dokonanie przedpłaty (zaliczki) niezależnie od tego czy fakturę tę wystawiono przed czy po dokonaniu przedpłaty (zaliczki).
Oczywiście musi nastąpić zgodność pomiędzy treścią faktury a dokonaną przedpłatą (zaliczką) w zakresie kwoty wpłaconej tytułem dokonania przedpłaty (zaliczki). Ograniczenie omawianego przepisu tylko do takiej sytuacji, że najpierw następuje dokonanie przedpłaty (zaliczki), a następnie wystawienie faktury potwierdzającej dokonanie przedpłaty (zaliczki) doprowadziłoby do niewłaściwej interpretacji tego przepisu i naruszenia zasady neutralności podatku od towarów i usług.
Z powyższego wynika również, że dotąd taka faktura nie będzie stanowić podstawy do uwzględnienia kwoty podatku naliczonego wynikającego z tej faktury, dopóki nie nastąpi dokonanie przedpłaty (zaliczki)”.
Aby uniknąć sporów z organami podatkowymi, faktury zaliczkowe lepiej jednak wystawiać dopiero po otrzymaniu zaliczki. Jest to szczególnie istotne dla nabywcy, wiąże się bowiem z prawem do odliczenia VAT z tej faktury.
