Podatek od akademika. NSA oddalił skargę fiskusa

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną fiskusa, który chciał specjalnego podatku od budynków od jednej z uczelni. 

Spór zaczął się od wniosku o interpretację uczelni publicznej. Wyjaśniła, że jest osobą prawną i podlega opodatkowaniu CIT, ale ze względu na charakter swojej działalności, większość jej przychodów jest wydatkowana na cele statutowe i korzysta ze zwolnienia.

Miejsca w akademiku a podatek od budynków

Uczelnia tłumaczyła, że jest właścicielem nieruchomości, przede wszystkim domów studenckich, które w większości są przez nią bezpośrednio zarządzane. Te podczas roku akademickiego są udostępnione w przeważającej części studentom, doktorantom i stażystom na zaspokajanie ich potrzeb mieszkalnych, na podstawie decyzji wydanej w formie skierowania. W części nie przekraczającej jednak 5 proc. powierzchni użytkowej są zaś przeznaczane na potrzeby działalności gospodarczej na zasadach komercyjnych. 

Uniwersytet zapytał m.in. czy akademiki, w zakresie w jakim są one wykorzystywane na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych studentów, doktorantów i stażystów w okresie roku akademickiego, w których miejsca przyznawane są w drodze decyzji podlegają opodatkowaniu tzw. podatkiem od budynków na podstawie art. 24b ustawy o CIT? Sam uważał, że nie, bo decyzja o przyznaniu miejsca w akademiku nie jest umową - w szczególności najmu, dzierżawy, ani inną o podobnym charakterze. Uczelnia nie ma też możliwości pobierania opłat po stawkach rynkowych, bo takie działania byłyby sprzeczne z jej statutem i celami funkcjonowania.

W tej kwestii fiskus racji podatniczce jednak nie przyznał. W jego ocenie uczelnia nie ma racji, że decyzja o przyznaniu miejsca w domu studenckim nie jest umową, a tym samym nie ma cech umowy o podobnym charakterze do umowy najmu lub umowy dzierżawy. Uniwersytet na podstawie odpowiednich zarządzeń i regulaminów ustala warunki, na jakich udostępnia odpłatne miejsca w akademikach. Korzystający zaś ma obowiązek uiszczania opłat.  

Czytaj więcej:

Podatki

Pokoje w akademiku to nie wynajmowanie galerii handlowej - WSA o podatku od przychodów z budynków

Uniwersytet, który zapewnia zakwatero...

Pro

W przedmiotowej sprawie czynność przydziału miejsca w Domu studenckim jest czynnością o charakterze administracyjnoprawnym, podczas gdy umowa najmu ma charakter cywilnoprawny. Zatem w sprawie mamy do czynienia z dwiema czynnościami o różnym charakterze. Pierwszą jest decyzja o przydziale miejsca w Domu studenckim, drugą natomiast umowa (nawet jeżeli nie została zawarta w formie pisemnej) dotycząca jego najmu.

W konsekwencji zadaniem fiskusa uniwersytet, który w roku akademickim odpłatnie udostępnia miejsca w domach studenckich ma obowiązek zapłaty podatku od przychodów ze środka trwałego będącego budynkiem.

Uczelnia zaskarżyła interpretację w tej części i wygrała. Najpierw jej stanowisko potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Nie miał wątpliwości, że skarżąca nie musi płacić podatku, bo udostępnianie miejsc w domach studenckich nie następuje na podstawie umów wskazanych wprost w spornym przepisie, ani o podobnym charakterze. W orzecznictwie wskazuje się zaś, że rozstrzygnięcie w sprawie przyznania studentowi miejsca w domu studenckim stanowi jednostronny wewnętrzny akt organów uczelni.

Jak podkreślił WSA w sprawie nie ma wątpliwości, że zasady przyznawania miejsc w akademikach wynikają z zapisów regulaminu. Regulacje wewnętrzne uniwersytetu, w szczególności statut oraz regulamin nie przewidują konieczności zawierania ze studentami, doktorantami, czy stażystami ubiegającymi się o miejsce w domach studenckich jakichkolwiek umów o charakterze cywilnoprawnym. Miejsca przyznawane są jednostronną decyzją. 

Tymczasem jednym z warunków zaistnienia podstaw do wymierzenia spornego podatku jest oddanie budynku w całości albo w części do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze. Ustalenie, że nastąpiło to na podstawie innego, niż umowa tytułu prawnego jednoznacznie wyklucza zastosowanie opodatkowania od przychodów z budynków.