- które zgodnie z kryteriami ustanowionymi w przepisach podatkowych uważa się za pojazdy przeznaczone głównie do przewozu towarów,
- przeznaczonych do wykonywania specjalnych funkcji,
- które konstrukcyjnie przeznaczone są do przewozu co najmniej dziesięciu osób łącznie z kierowcą. [/ramka]
[ramka][b]Charakter prawny unijnej decyzji[/b]
Decyzja unijna ma szczególny charakter o tyle, że zwykle jest aktem indywidualnym adresowanym do konkretnego i oznaczonego adresata (którym może być podmiot „prywatny”, ale również państwo członkowskie lub grupa państw).
To czyni z niej bardziej akt stosowania prawa niż jego stanowienia. W piśmiennictwie wskazuje się zresztą, że elementy charakterystyczne decyzji skłaniają do porównania tego aktu prawnego
ze znaną polskiemu systemowi prawa decyzją administracyjną. Decyzje wspólnotowe nie stanowią jednorodnej grupy aktów, zazwyczaj jednak mają charakter indywidualny i można je porównać z aktami administracyjnymi w prawie krajowym. Podstawową funkcją decyzji na gruncie systemu podatku od wartości dodanej jest zezwolenie państwu członkowskiemu na zastosowanie tzw. środka specjalnego, stanowiącego odstępstwo od przepisów wspólnotowych.
Taki też charakter ma decyzja wykonawcza Rady z 27 września 2010 r., która upoważniła Polskę do wprowadzenia szczególnego środka będącego odstępstwem od art. 26 ust. 1 lit. a) i art. 168 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. [/ramka]
[ramka][b]Argumenty za koniecznością nowelizacji[/b]
[b]Po pierwsze[/b] decyzja Rady upoważnia Polskę do „wprowadzenia” określonych regulacji. Takie określenie, nawet mając na uwadze to, co stwierdzone zostało w wyroku Sudholz – wskazuje na konieczność wydania nowych regulacji krajowych, które będą wykonywać decyzję Rady. „Wprowadzeniem” nie jest uznanie, że można stosować regulacje, które zostały wprowadzone znacznie wcześniej, w innym stanie prawnym i w innych okolicznościach.
[b]Po drugie[/b], co ma znaczenie niezwykle istotne, Rada upoważniła Polskę do wprowadzenia określonych regulacji, które nie są do końca zgodne z art. 86 ust. 3 i 4 ustawy o VAT. Występują tu więc niewielkie różnice. Przykładowo, zgodnie z decyzją, ograniczenia w odliczaniu mają nie dotyczyć pojazdów zakupionych w celu odsprzedaży, wynajmu lub leasingu. Natomiast w myśl art. 86 ust. 4 pkt 7 ustawy o VAT nie dotyczą przypadków, gdy przedmiotem działalności podatnika jest:
a) odprzedaż tych samochodów (pojazdów) lub
b) oddanie w odpłatne używanie tych samochodów (pojazdów) na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze, i te samochody (pojazdy) są przez podatnika przeznaczone wyłącznie do wykorzystania na te cele przez okres nie krótszy niż sześć miesięcy.
Art. 86 ust. 4 pkt 7 ustawy o VAT idzie zatem zdecydowanie dalej niż upoważnienie wynikające z decyzji Rady.
Nie jest to jedyna niezgodność. Kolejna dotyczy tego, że w myśl decyzji Rady ograniczenia w odliczaniu nie mają dotyczyć „pojazdów, które zgodnie z kryteriami ustanowionymi w przepisach podatkowych uważa się za pojazdy przeznaczone głównie do przewozu towarów”. Można intuicyjnie domyślać się, że chodzi o pojazdy wymienione w art. 86 ust. 4 pkt 1 – 4 ustawy o VAT.
Formalnie rzecz biorąc, nie ma jednak w obowiązujących przepisach (art. 86 ust. 3 i 4) kategorii „pojazdów, które zgodnie z kryteriami ustanowionymi w przepisach podatkowych uważa się za pojazdy przeznaczone głównie do przewozu towarów”. W związku z tym nie można uznać, że art. 86 ust. 3 i 4 w obecnym brzmieniu wykonuje decyzję Rady.
[b]Po trzecie[/b], przeciwko uznaniu, że już w obecnym stanie prawnym mamy do czynienia z wykonaniem tej decyzji, przemawia to, że zgodnie z nią Polska została upoważniona do wyłączenia z opodatkowania prywatnego wykorzystania samochodów firmowych (które są objęte ograniczeniami w odliczeniach).
Takiego wyłączenia nie ma w obowiązujących przepisach. Oznaczać to może, że Polska nie wdrożyła decyzji Rady (nie skorzystała jeszcze z upoważnienia do wprowadzenia na jej podstawie przepisów stanowiących odstępstwa od wspólnotowego wzorca).
[b]Po czwarte[/b] wreszcie – co jest być może najbardziej istotne – mając na względzie zasadę pewności prawa nie można uznać, że po wydaniu decyzji odżyła możliwość stosowania przepisów, których niezgodność z prawem wspólnotowym została wcześniej potwierdzona orzeczeniem ETS.
Zasada pewności prawa wymaga, aby podatnicy zostali „formalnie poinformowani” – poprzez wprowadzenie nowych przepisów krajowych – o tym, że stan prawny w zakresie odliczenia VAT od nabycia (importu, wewnątrzwspólnotowego nabycia, wynajmu, leasingu) samochodów się zmienił. Inaczej pozostawać będą w niepewności co do zakresu przysługujących im uprawnień.
Taka sytuacja, nie tylko w świetle przepisów krajowych (standardów konstytucyjnych), ale również w świetle przepisów wspólnotowych – jest niedopuszczalna.
Mając te względy na uwadze, należy uznać, że obowiązujące obecnie przepisy nie są wykonaniem decyzji Rady z 27 września 2010 r. Jej wykonanie i wprowadzenie czasowych ograniczeń w odliczaniu podatku od samochodów wymaga uchwalenia i wejścia w życie stosownej nowelizacji ustawy o VAT.[/ramka]
[i]Autor jest wspólnikiem EOL sp. z o.o. sp.k. Kancelaria Doradztwa Podatkowego[/i]
