Kto odpowiada za pomyłkę w numerze rachunku bankowego przy przelewie- wyrok Sądu Najwyższego

Jeżeli przelew trafi na złe konto, pierwsze kłopoty pojawią się przy ustaleniu, kto się wzbogacił. Potem zacznie się długi proces o odzyskanie pieniędzy. Nie wiadomo, czy skuteczny.

Banki od czterech lat nie muszą sprawdzać, czy wskazany numer należy do beneficjenta przelewu. W konsekwencji nie odpowiadają za wadliwie wpisane dane.

Spółka N. wadliwe przelewy wykonała w latach 2007–2008, kiedy nie obowiązywały jeszcze zalecone przez Unię przepisy ustawy o usługach płatniczych, które ograniczyły obowiązki kontrolne banków. Zlecała elektronicznie przelewy na rzecz kontrahentów. Księgowa wpisywała nazwy i adresy wierzycieli, ale swój rachunek bankowy.

Bank nie sprawdził

Prezes spółki tego szczegółu nie sprawdzał, także bank odbierający przelewy nie weryfikował numeru i księgował na podanym rachunku.

Spółka uznała swoje zaniedbanie i zażądała od banku tylko połowy utraconych pieniędzy – 60 tys. zł. Twierdziła, że gdyby bank porównał rachunki z nazwami wierzycieli, to oszustwo by wykrył.

Sądy Rejonowy oraz Okręgowy w Gliwicach zasądziły żądaną kwotę, a Sąd Najwyższy ją utrzymał. Jak wskazała sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz, wprawdzie prawo bankowe już wtedy nie wymagało od banku weryfikacji rachunku, jednak taki obowiązek można było wywieść z ogólnych zasad staranności wymaganej na podstawie kodeksu cywilnego.

Mniej nadzoru

Rzecz w tym, co zauważył też SN, że od 24 października 2011 r. inaczej te kwestie reguluje art. 143 ustawy o usługach płatniczych. Bank ma obowiązek weryfikacji jedynie wskazanego w zleceniu przelewu numeru rachunku, a ryzyko wskazania błędnego numeru obciąża zlecającego. Gdyby więc pomyłka nastąpiła teraz, bank nie płaciłby za błędny przelew.

– Spotkałam się z tym problemem – mówi Małgorzata Rother, miejski rzecznik konsumentów w Warszawie. – Starsza pani pomyliła jedną cyfrę, dokonując przelewu na swoje konto, i ma problemy (ze względu na tajemnicę bankową) z ustaleniem, do kogo się zwracać o zwrot pieniędzy. Sama kilka razy sprawdzam numer rachunku przed przelewem, ale to marna porada.

– Trudno nie zgodzić się ze stanowiskiem SN – komentuje prof. Marcin Orlicki z Katedry Prawa Cywilnego, Handlowego i Ubezpieczeniowego Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. – Zgodnie z ustawą o usługach płatniczych zlecenie jest wykonane, jeśli spełniono je na numer rachunku odbiorcy, bez względu na informacje dodatkowe. Banki zwolnione są z obowiązku ich weryfikacji. Oznacza to konieczność wzmożenia staranności przy podawaniu numeru rachunku – wyjaśnia profesor.

Jest jeszcze możliwość odzyskania pieniędzy z cudzego konta np. na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, co nie jest łatwe.

Masz pytanie, wyślij e-mail do autora, m.domagalski@rp.pl