Gdy roboty budowlane negatywnie wpływają na środowisko

Ustawodawca zreformował system ocen oddziaływania na środowisko w 2008 r. Sprawy te wydzielił do odrębnej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych (decyzja środowiskowa). Inwestorzy muszą ją uzyskać dla określonych kategorii przedsięwzięć jeszcze przed decyzją o warunkach zabudowy oraz przed pozwoleniem na budowę.  Kilka lat funkcjonowania tych rozwiązań pozwala na wskazanie przedsiębiorcom problemów, jakie powstają na styku ocen oddziaływania na środowisko oraz coraz liczniejszych zgłoszeń robót budowlanych.

Bez ocen mniej  problemów

Katalog robót budowlanych zwolnionych z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę zamieszczony jest w ustawie – Prawo budowlane  (art. 29 ust. 1–2; dalej: p.b.).

To korzystne dla inwestorów rozwiązanie nie dotyczy jednak przedsięwzięć, które wymagają przeprowadzenia oceny:

- ?oddziaływania na środowisko lub

- ?oddziaływania na obszar Natura 2000,

zgodnie z art. 59 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ustawa o.o.ś.).

W tych przypadkach wymagane jest pozwolenie na budowę, mimo że roboty budowlane zostały wymienione w katalogu zwolnień. Brak możliwości skorzystania z uproszczonej procedury zgłoszenia robót budowlanych, a co za tym idzie – konieczność sporządzenia projektu budowlanego, są uciążliwe dla inwestorów. Dlatego tak ważne jest dokładne zrozumienie okoliczności, od których zależy obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.

Pierwsza kategoria  to te przypadki,  gdy dla inwestycji wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Od razu trzeba wyjaśnić, że inwestycje dzielą się na takie, które:

- ?zawsze wymagają decyzji środowiskowej oraz oceny oddziaływania na środowisko,

- ?zawsze wymagają decyzji środowiskowej, ale oceny oddziaływania na środowisko wyłącznie wówczas, gdy organ stwierdzi taką potrzebę,

- ?w ogóle nie wymagają uzyskania decyzji środowiskowej.

Sprawdź w wykazie

Ustalenie, do której grupy należy dana inwestycja, jest o tyle łatwe, że wystarczy sprawdzić wykaz zawarty w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (DzU z 2010 r. nr 213, poz. 1397 ze zm.). Przedsięwzięcia z pierwszej grupy wymienione są w § 2 rozporządzenia, przedsięwzięcia z drugiej grupy w § 3 rozporządzenia, a przedsięwzięcia niewymienione w rozporządzeniu stanowią grupę trzecią.

Finalnie okazuje się, że zdecydowana większość inwestycji wymagających decyzji środowiskowej przynależy do grupy drugiej, czyli tej, dla której oceny oddziaływania przeprowadza się tylko, gdy organ tak postanowi.

Kluczowa dla inwestorów jest więc informacja, że już na początku procesu inwestycyjnego powinni walczyć, by w postępowaniu dotyczącym decyzji środowiskowej organ nie wydał postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Dlaczego?

Nałożenie takiego obowiązku będzie powodowało negatywne konsekwencje na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego, jak choćby omawiana konieczność uzyskania pozwolenia na budowę zamiast uproszczonego zgłoszenia. Jeżeli pomimo wydania takiego postanowienia inwestor dokona zgłoszenia robót budowlanych, to organ ma obowiązek wniesienia sprzeciwu (art. 30 ust. 6 p.b.), bo wymagane jest pozwolenie na budowę. Jeżeli jednak postanowienie nie zostało wydane, to inwestor jest chroniony w tym sensie, że organ rozpatrujący zgłoszenie nie może samodzielnie stwierdzić potrzeby oceny oddziaływania na środowisko i na tej podstawie nie może wnieść sprzeciwu.

Podsumowując, dla przedsięwzięć z drugiej grupy stanem pożądanym jest decyzja środowiskowa, ale bez postanowienia nakazującego przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, czyli sytuacja, o której mowa w art. 72 ust. 1a ustawy środowiskowej.

Jacek ?Wilczewski, radca prawny, ?wspólnik GWW Legal