Urlop wychowawczy: przedsiębiorca nie skorzysta wspólnie z drugim rodzicem

Kilkadziesiąt tysięcy rodziców, którzy prowadzą własne firmy i zyskali od 1 września prawo do korzystania z urlopu wychowawczego, powinno ostrożnie posługiwać się nowym uprawnieniem.

Tylko jeden opiekun

Okazuje się, że w myśl nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie mogą oni korzystać z tego urlopu wspólnie z drugim rodzicem. Bez względu na to, czy prowadzi on działalność gospodarczą, jest zleceniobiorcą, bezrobotnym czy pracuje na etacie. Jednocześnie rodzice na etatach od lat mogą wspólnie zajmować się dzieckiem. W myśl zmienionego od 1 października 2013 r. art. 186 kodeksu pracy okres tej wspólnej opieki wydłużył się z trzech do czterech miesięcy.

– Rodzic prowadzący działalność gospodarczą nie zostanie objęty ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, jeżeli drugi rodzic jednocześnie podlega ubezpieczeniom z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym – potwierdza Radosław Milczarski z centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie.

– Zgłaszaliśmy problem z tym ograniczeniem jeszcze podczas prac nad projektem nowelizacji ustawy, jednak nikt nie chciał nas słuchać – mówi Bogna Nowak-Turowiecka ze Związku Rzemiosła Polskiego.

Nie dowie się o stracie

Prawdziwe problemy rodziców mogą się zacząć, gdy prowadząca działalność gospodarczą matka po urlopie macierzyńskim złoży wniosek o udzielenie jej urlopu wychowawczego, a następnie z tego uprawnienia zechce skorzystać jej mąż zatrudniony na etacie. W myśl nowego rozporządzenia z 26 września 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania urlopu wychowawczego musi co prawda podać w tym wniosku informację, czy jego współmałżonek chce korzystać z możliwości wspólnej opieki nad dzieckiem, rozporządzenie nie przewiduje jednak pytania o to, czy małżonek nie prowadzi czasem działalności gospodarczej, albo czy jest zleceniobiorcą i nie ma przez to prawa do wspólnego korzystania z urlopu wychowawczego.

Nie wiadomo jednak, jaka będzie procedura postępowania ZUS, gdy osoba prowadząca działalność jako pierwsza skorzysta z uprawnienia do urlopu wychowawczego, a później dołączy do niej niczego nieświadomy rodzic pracujący na etacie.

W najlepszym razie ZUS od razu poinformuje rodzica o tym, że utracił on prawo do urlopu wychowawczego i związanego z nim prawa do ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i zdrowotnego na koszt budżetu państwa. W takiej sytuacji powinien bez zwłoki sam zapłacić około 1 tys. składek na ZUS i NFZ.

Zapłacą zaległe składki

W najgorszym wypadku rodzic prowadzący działalność gospodarczą o tym, że stracił prawo do ubezpieczeń na koszt budżetu państwa, dowie się dopiero po kilku miesiącach, gdy ZUS wezwie go do zapłaty zaległych składek za okres zakwestionowanego urlopu.

W takiej sytuacji nie dość, że będzie musiał zapłacić jednorazowo skumulowaną składkę z kilku miesięcy, to jeszcze powiększoną o odsetki za zwłokę. Dla wielu osób korzystanie z nowego uprawnienia do urlopu wychowawczego może więc zakończyć się niemiłą niespodzianką.

Takich problemów nie powinny mieć rodziny, w których jeden rodzic korzysta z wychowawczego na etacie, a drugi, prowadzący działalność, chce do niego dołączyć, bo nie wie, że nie ma prawa do ubezpieczenia w czasie wspólnej opieki nad dzieckiem. Formularze przygotowane przez ZUS przewidują pytanie wprost do przedsiębiorcy, czy drugi rodzic nie korzysta z urlopu wychowawczego. Zakład łatwo wychwyci więc, kiedy dany przedsiębiorca czy zleceniobiorca nie ma prawa do urlopu wychowawczego na nowych zasadach.

Opinia dla „Rz"