Obrażany przez szefa pracownik może nie dostać rekompensaty

Wulgarne zwracanie się do pracowników nie jest niestety rzadkością. Świadczą o tym wpisy na portalach i forach dyskusyjnych. Przykład: „Mój szef wyzywa mnie od nierobów i szmat. Znalazłam pracę i chciałam rozwiązać umowę za porozumieniem stron, ale firma się nie zgodziła. Co mogę zrobić?" – pyta Anna, sprzedawczyni.

Takim nagannym zachowaniom sprzyja sytuacja na rynku pracy i rosnące bezrobocie. Te okoliczności sprawiają, że niektórzy przestają szanować tych, których zatrudniają.Ostatnio jedna z takich spraw znalazła swój finał w sądzie.

Co o tym mówią przepisy? Na podstawie art. 55 § 1¹ kodeksu pracy można rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków przez pracodawcę (tzw. dyscyplinarka dla pracodawcy). A do nich należy wpływanie na kształtowanie zasad współżycia społecznego (art. 94 k.p.) oraz dbanie o godność pracownika (art. 11 k.p.).

– W takiej sytuacji przysługuje też odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia – mówi Monika Gładoch, radca prawny, ekspert Pracodawców RP.

Pracodawcy zwykle jednak odmawiają wypłaty i kierują sprawę do sądu pracy.

Z powodu wyzwisk wypowiedzenie złożył Adam W., pracownik jednej z warszawskich firm. W toku postępowania udowodniono, że odbyły się rozmowy, w których padały zwroty niecenzuralne. Sądy jednak uznały, że choć było to zachowanie wysoce niewłaściwe i nie powinno się zdarzyć, to nie zaistniały przesłanki ciężkiego naruszenia obowiązków pracodawcy, gdyż nie doszło do długotrwałego lżenia. Taką tezę potwierdził też Sąd Najwyższy w wyroku z 8 października 2009 r. (sygn. II PK 114/09). W efekcie Adam W. został pozbawiony odszkodowań: kodeksowego i wynikającego z pakietu socjalnego zakładu.

Według mec. Gładoch przełożony naruszył prawo. Jej zdaniem są określone normy społeczne i wyzywanie, nawet tylko kilkakrotne, łamie je, a sądy nie powinny przyzwalać na wulgaryzmy w pracy. Uważa, że mogą być one podstawą oświadczenia o natychmiastowym rozwiązaniu umowy.

Według Sławomira Parucha, radcy prawnego, partnera w kancelarii Raczkowski i Wspólnicy, wyrok SN nie oznacza, że ubliżanie pracownikom nie daje im podstawy do rozwiązania umowy. – Daje, jeśli wulgaryzmy stanowią rzeczywistą przyczynę odejścia. W tym konkretnym wypadku zaś sąd uznał, że zdarzenia miały charakter incydentalny, a generalnie relacje między przełożonym i podwładnym były poprawne – wyjaśnia.

Pracodawca cię zwyzywał? Sąd: Pracownik powinien schować godność do kieszeni

Magdalena Zwolińska, adwokat z kancelarii DLA Piper, dodaje, że dla stwierdzenia naruszenia godności trzeba sprawdzić, czy w obiektywnej ocenie rozsądnych osób trzecich dane zachowanie naruszyło wartość innego człowieka.