Zgodnie z art. 45 kodeksu pracy zatrudniony, któremu pracodawca wypowiedział umowę na czas nieokreślony z naruszeniem przepisów, może żądać przed sądem odszkodowania lub przywrócenia do pracy. W myśl art. 56 te same uprawnienia ma pracownik, który został zwolniony dyscyplinarnie.
Wybór roszczenia zależy od wielu czynników. Na przykład od przysługującej pracownikowi ochrony przed zwolnieniem z tytułu macierzyństwa, wieku przedemerytalnego czy zasiadania w zarządzie zakładowej organizacji związkowej. Ze względu na koszty postępowania przed sądem nad wyborem roszczenia powinny zastanowić się także osoby zarabiające powyżej średniej krajowej.
Chroniony powinien wrócić do pracy
W najlepszej sytuacji są pracownicy, którzy zgodnie z kodeksem pracy korzystają z ochrony przed zwolnieniem.
Najczęściej są to kobiety w okresie macierzyństwa. Zgodnie z art. 177 kodeksu pracy firma nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także trwania urlopu macierzyńskiego. Wyjątek stanowi zwolnienie dyscyplinarne z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków przez pracownicę (pod warunkiem że na zwolnienie zgodzi się działająca w firmie organizacja związkowa). Zwolnienie takiej pracownicy jest też możliwe, gdy firma jest likwidowana lub postawiona w stan upadłości.
Z takiej samej ochrony w myśl art. 39 k.p. korzystają pracownicy w wieku przedemerytalnym, czyli cztery lata przed nabyciem prawa do emerytury z ZUS. Zgodnie zaś z art. 32 ustawy o związkach zawodowych przed zwolnieniem chronieni są pracownicy imiennie wskazani przez związek i członkowie zarządu tej organizacji.
