Nowe zasady delegowania pracowników do innych państw UE

Korespondencja z Brukseli

Komisja Europejska przedstawiła wczoraj projekt dwóch aktów prawnych. Jeden to dyrektywa w sprawie egzekwowania przepisów wynikających z dyrektywy o delegowaniu pracowników pochodzącej z 1996 r. Drugi – rozporządzenie Monti II (od nazwiska b. unijnego komisarza, a obecnie włoskiego premiera) – określa, że zawarte w prawie narodowym prawo do strajku nie może być podrzędne wobec zasady swobody świadczenia usług czy wolności gospodarczej.

Oba dokumenty mają wyjaśnić wątpliwości, które od lat narastają wokół tańszych pracowników z Europy Środkowej i Wschodniej, zatrudnianych w bogatszej części zachodniej.

Spółki-skrzynki

Dla związków zawodowych tania polska firma budowlana w Niemczech to przykład dumpingu socjalnego: obniżania pracowniczych standardów. Dla biznesu – dowód na działanie wspólnego rynku.

– Chcemy poprawić reputację pracowników delegowanych, bo dziś kojarzą się ze źle opłacaną siłą roboczą, zatrudnianą poniżej standardów – mówił na nieformalnym spotkaniu wysoki rangą urzędnik KE.

Celem dyrektywy jest zlikwidowanie zjawiska tzw. spółek-skrzynek pocztowych. To fikcyjne firmy zakładane wyłącznie w celu delegowania pracowników.

Przykładowo, holenderska firma rejestruje się w Polsce, ale nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej w naszym kraju. Jej jedynym celem jest poszukiwanie u nas i wysyłanie pracowników do Holandii. Takie – jak nazywa to KE – fałszywe delegowanie ma być zakazane. Firma będzie musiała udowodnić, że ma swój interes gospodarczy w kraju pochodzenia pracowników.

– Jeżeli nie, to osoby zatrudnione przez nią w innym kraju będą traktowane tak jak imigranci. Będą mogły pracować, ale z poszanowaniem całości przepisów kraju goszczącego. A to czyni proceder nieopłacalnym – wyjaśnia urzędnik KE. Bo w wypadku pracowników delegowanych z innych krajów trzeba przestrzegać tylko części przepisów, np. o płacy minimalnej, czasie pracy, zasadach BHP. Ale już nie dotyczy to regulacji i składek z zakresu systemu zabezpieczenia społecznego.

Dyrektywa ma zawierać specjalne wymogi dotyczące sektora budowlanego i uczynić głównego wykonawcę odpowiedzialnym za podwykonawców.

Kontrola wypłat

Jeśli belgijski wykonawca zatrudni do części prac polskiego podwykonawcę, ten oddeleguje pracowników, a następnie zapłaci im poniżej minimalnej stawki belgijskiej (co narusza dyrektywę o delegowaniu), to pracownicy będą mogli podać do sądu głównego wykonawcę. To wyjątkowo niepokoi przedsiębiorców.

– KE zaproponował legislację, którą firmom będzie bardzo trudno stosować. Nie jest rolą firmy kontrolowanie płac pracowników mówiących obcym językiem, zatrudnionych przez jej dostawcę – skomentował Philippe de Buck, dyrektor generalny Business Europe, europejskiej federacji pracodawców.