Jego wymiar zależy jednak od liczby przysposobionych, a nie urodzonych dzieci. Rodzice adopcyjni mają także prawo do dodatkowego urlopu na warunkach macierzyńskiego – do czterech tygodni w razie przysposobienia jednego dziecka i sześciu tygodni w pozostałych przypadkach.
Jeśli pracownik adoptuje dziecko, urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego może wziąć do czasu ukończenia przez nie siódmego roku życia, a jeśli odroczono obowiązek szkolny – do czasu ukończenia przez nie dziesiątego roku życia. Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego nie może być jednak krótszy niż dziewięć tygodni.
Wolne dla rodziców adopcyjnych nie jest urlopem macierzyńskim, ale urlopem na warunkach urlopu macierzyńskiego. Może z niego korzystać zarówno matka, jak i ojciec dziecka (ale nie jednocześnie).
Aby go udzielić, konieczne jest przyjęcie dziecka na wychowanie i wystąpienie do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia. Tak stanowi art. 183 § 1 kodeksu pracy.
Z tego przepisu wynika, że do udzielenia urlopu adopcyjnego nie jest konieczne samo orzeczenie o przysposobieniu dziecka, lecz jedynie fakt złożenia wniosku o jego przysposobienie. Jest to o tyle zasadne, że sama procedura adopcyjna w sądzie trwa co najmniej kilka tygodni, ale w tym czasie dziecko już przebywa w domu adopcyjnych rodziców na podstawie postanowienia o osobistej styczności lub o powierzeniu opieki.