Nadal są zakazy wydłużania dniówek niektórym zatrudnionym

Art. 10 i 11 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=320785]ustawy z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (DzU nr 125, poz. 1035[/link], dalej pakiet antykryzysowy) pozwalają stosować bardzo potrzebne elastyczne rozkłady czasu pracy.

[srodtytul]Bez kodeksowej definicji[/srodtytul]

Umożliwiają one różne godziny rozpoczynania pracy w poszczególne dni. Przy czym podjęcie zajęć w takich rozkładach w tej samej dobie nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych. W praktyce przy rozliczaniu czasu pracy oznacza to częściowe odejście od sztywnej kodeksowej definicji doby pracowniczej. Według niej są to kolejne 24 godziny, poczynając od godziny, w której pracownik rozpoczyna pracę zgodnie z jego rozkładem czasu pracy (art. 128 § 3 pkt 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=AE89BF528781D2C42167CAF23691862B?id=76037]kodeksu pracy[/link].).

Niestosowanie do tych rozkładów kodeksowej doby pracowniczej ma jednak ograniczony zakres. Dotyczy rozliczania dobowego czasu zajęć. Sprowadza się do tego, że jeżeli podwładny w wyniku wcześniejszego podjęcia pracy niż w dniu poprzednim przekroczy obowiązującą go normę dobową, wówczas to, co wykonał ponad ten limit, nie jest pracą w nadgodzinach.

[ramka][b]Przykład[/b]

W podstawowym systemie czasu pracy zatrudniony pracował w poniedziałek od 9 do 17, a we wtorek od 7 do 15. Choć w rozpoczętej w poniedziałek dobie przepracował łącznie dziesięć godzin, czyli przekroczył normę o dwie godziny, nie może domagać się dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (art. 151[sub]1[/sub] k.p.).[/ramka]

[srodtytul]Granica dobowa[/srodtytul]

Przyjęcie w art. 10 i 11 pakietu antykryzysowego fikcji niepracowania w nadgodzinach mimo przekroczenia normy dobowej (czy podwyższonego wymiaru dobowego) nie rozwiązuje wszystkich problemów przy stosowaniu pakietowych elastycznych rozkładów czasu pracy. Przykładowo art. 148 k.p. zakazuje zatrudniania powyżej ośmiu godzin na dobę:

- na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia,

- pracownic w ciąży,

- pracowników opiekujących się dzieckiem do ukończenia przez nie czwartego roku życia bez ich zgody.