Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, aby pracodawca mógł odwołać pracownika z urlopu bezpłatnego, muszą łącznie zachodzić następujące przesłanki (art. 174 § 3 i 4 k.p.):
- urlop ten musi być udzielony na okres dłuższy (choćby o jeden dzień) niż 3 miesiące (czyli zakazane jest odwołanie z urlopu bezpłatnego udzielonego na 3 miesiące lub krócej),
- w oświadczeniu pracodawcy o udzieleniu pauzy bezpłatnej powinna znaleźć się klauzula o dopuszczalności odwołania pracownika z tego urlopu, niewyrażenie zaś na nią zgody przez zatrudnionego, może powstrzymać szefa przed jego udzieleniem (odwołanie z urlopu bezpłatnego w razie braku takiego postanowienia będzie skuteczne pod warunkiem, że zatrudniony wyrazi na to zgodę, najlepiej dla celów dowodowych na piśmie),
- odwołanie może nastąpić tylko z ważnych przyczyn, tj. analogicznie do art. 167 § 1 k.p. z powodu ważnych okoliczności wymagających obecności pracownika w zakładzie pracy, a których nie można było przewidzieć w chwili rozpoczęcia urlopu (strony mogą też pisemnie umówić się, jakie przyczyny będą stanowić powód odwołania). Odwołanie z urlopu bezpłatnego może nastąpić przed upływem 3 miesięcy.
W sytuacji, w której pracodawca odwołał etatowca w sposób sprzeczny kodeksem pracy lub uzgodnieniami stron, ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie odpowiednio stosowanych regulacji kodeksu cywilnego, w szczególności art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p.
