Egzekucja z pensji niepełnosprawnego pozbawi dopłaty

To bardzo atrakcyjna forma wspomagania zatrudniania osób niepełnosprawnych. Jednak środki wypłacane przez Fundusz podlegają ścisłej kontroli na wielu etapach. W przypadku dofinansowania, które zostało wypłacone nienależnie, po stronie pracodawcy powstaje obowiązek zwrotu środków oraz ryzyko poniesienia dodatkowych sankcji przewidzianych ustawą.

Pogorszenie zamiast pomocy

W sytuacji opisanej wyżej, gdy pracodawca przekaże wynagrodzenie niepełnosprawnego pracownika na konto syndyka lub np. komornika (co również często ma miejsce), zgodnie z treścią przepisów traci prawo do dofinansowania na niego. Tym samym niewątpliwie sytuacja zatrudnionego niepełnosprawnego staje się znaczenie trudniejsza niż pracownika pełnosprawnego. Pracodawcy może przestać się opłacać zatrudnianie pracownika niepełnosprawnego.

Jak na razie nie ma spójnej praktyki administracyjnej w tym zakresie. Wydaje się, że bez zmiany ustawy nie ma możliwości uznania wpłaty wynagrodzenia dokonanej przez pracodawcę na konto wskazane w toku postępowania egzekucyjnego przez komornika czy syndyka – w przypadku ogłoszenia upadłości.

Zdaniem autora

Stanisław Firlej, doradca ds. prawnych Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych

Na pierwszy rzut oka sytuacja wydaje się prosta do rozwiązania. Wystarczy uznać, że wpłata na wskazane w piśmie konto powinna zostać uznana za wpłatę na rachunek pracownika. Jednak należy pamiętać, że polski system prawny oparty jest na konstytucyjnej zasadzie demokratycznego państwa prawa. Skoro ustawa wprost wskazuje sytuację, w jakiej dofinansowanie się nie należny, to nie można żądać od organu administracji publicznej – Funduszu, aby postępował w sposób niezgodny z ustawą, czy też sam dokonał wykładni. Obowiązuje przecież zasada zakazu domniemania kompetencji organu. Jeżeli coś nie mieści się w ustawowym zakresie obowiązków organu, to nie można żądać dokonania takiej czynności.

Ta sytuacja rodzi postulat do ustawodawcy o zmianę treści przepisu. Skutki stosowania art. 26a ust. 1a1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych są zupełnie niespójne z ratio legis ustawy. Intencją miało być wyrównanie szans na rynku pracy, a taka konstrukcja prowadzi w zasadzie do zdublowanej dyskryminacji niepełnosprawnych pracowników znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej oraz ich pracodawców.