Tyle pieniędzy może otrzymać firma, która sprosta kryteriom działania 3.2.2. „Kredyt na innowacje technologiczne". Dzięki nim można zainwestować w zakup nowych maszyn, urządzeń, sprzętu, linii produkcyjnych lub technologicznych, a także rozbudowę firmy oraz zakup wartości niematerialnych i prawnych, takich jak patenty, licencje, nieopatentowana wiedza techniczna. Czyli we wszystko, co pozwoli na rozwój przedsiębiorstwa i wprowadzenie nowych towarów, usług lub procesów produkcji.
Jednak zanim firma sięgnie po te środki, należy zweryfikować swój potencjał oraz potencjał drzemiący w samym projekcie i odnieść je do kryteriów formalnych i merytorycznych dla tej części programu „Inteligentny rozwój". Jak bowiem przy wszystkich unijnych środkach, w szczególności tych o charakterze bezzwrotnym, firma, aby uzyskać wsparcie, musi sprostać określonym wymaganiom. Odnoszącym się tak do samego przedsiębiorstwa, jak i charakterystyki projektu. Co zatem należy wiedzieć o programie „Kredyt na innowacje technologiczne", zanim rozpocznie się prace nad wnioskiem? W tym miejscu skoncentrujemy się na najważniejszych kryteriach merytorycznych.
Lista kryteriów
Na początku warto zacząć od ich wymienienia. Poniższe kryteria są weryfikowane przez panel ekspertów. A będą oni oceniać:
- zgodność technologii planowanej do wdrożenia w ramach projektu oraz przedmiotu projektu z wymogami dla działania 3.2.2 (punktacja 0 lub 1 pkt),
- innowacyjność technologii planowanej do wdrożenia w ramach projektu (punktacja 0–4,5 pkt),
- nowość i potencjał rynkowy końcowego rezultatu projektu, tj.: towaru, procesu lub usługi (punktacja 0–9 pkt),
- prawidłowość zaplanowanych wydatków przeznaczonych na realizację projektu w oparciu o katalog wydatków kwalifikowanych oraz ich niezbędność i celowość w kontekście realizacji inwestycji technologicznej (punktacja 0 lub 1 pkt),
- czy projekt dotyczy inwestycji początkowej zgodnie z rozporządzeniem Komisji Europejskiej nr 651/2014 (punktacja 0 lub 1 pkt),
- czy projekt ma pozytywny wpływ na realizację zasady zrównoważonego rozwoju, o której mowa w art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 (punktacja 0 lub 1 pkt),
- czy wskaźniki projektu są obiektywnie weryfikowalne i odzwierciedlają założone cele projektu (punktacja 0 lub 1 pkt),
- stopień przygotowania projektu do realizacji (punktacja 0 lub 1 pkt),
- czy przedmiotem projektu jest rozwiązanie wpisujące się w krajowe inteligentne specjalizacje i/lub dotyczące branż wysokich lub średnio-wysokich technologii lub zaawansowanych technologicznie wiedzochłonnych usług, zgodnie z klasyfikacją Eurostat (punktacja 0–3 pkt),
- czy wnioskodawca jest członkiem Krajowego Klastra Kluczowego (punktacja 0 lub 0,5 pkt).
Jak wynika z powyższego zestawienia maksymalna, możliwa do zdobycia, liczba punktów wynosi 23.
Zgodność technologii
W pierwszej kolejności badana i oceniana jest zgodność technologii z wymogami dla działania. Co należy przez to rozumieć? Chodzi o spełnienie wymogów wynikających z art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (DzU z 2015 r., poz. 1710). Zgodnie z nim do dofinansowania kwalifikuje się nowa technologia w postaci: prawa własności przemysłowej, wyników prac rozwojowych lub badań przemysłowych albo nieopatentowanej wiedzy technicznej.
Ta ostatnia, na potrzeby działania 3.2.2 oznacza wiedzę techniczną, która:
- umożliwia wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług,
- jest wynikiem opracowań własnych dysponenta (wnioskodawcy lub podmiotu, od którego jest nabywana) i stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, a tym samym nie jest wiedzą publicznie znaną (tj. stanowi technologiczne know-how),
- jest opisana i utrwalona w zamkniętej i spójnej formie, umożliwiającej bieżące ustalenie jej treści i weryfikację m.in. tego, czy informacje te umożliwią wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług. Informacje takie muszą być ustalone w dokumencie albo zarejestrowane w innej formie, która pozwoli na weryfikację danych np. w trakcie oceny projektu lub podczas jego kontroli. W przypadku technologii nabywanej potwierdzeniem jej nabycia jest umowa kupna/sprzedaży – nie wyklucza to jednak konieczności posiadania dokumentacji technologii, o której mowa powyżej.
Następnie przedmiot projektu oceniany jest pod kątem art. 2 ust. 1 pkt 4. Chodzi tu o sprawdzenie, czy jego celem jest zakup i wdrożenie nowej technologii albo wdrożenie nowej technologii (stworzonej samodzielnie przez wnioskodawcę). Ponieważ dodatkowo art. 3 ust. 4 przywołanej ustawy wskazuje, że kredyt technologiczny nie może być udzielony na zakup, leasing lub wynajem środka trwałego, w którym została wdrożona nowa technologia, będąca przedmiotem inwestycji technologicznej, także ten element podlega weryfikacji. Ocena ma potwierdzić, że przedmiotem inwestycji jest wdrożenie technologii, a nie wyłącznie nabycie środków trwałych, w których ta została już wykorzystana, zaś wnioskodawca jedynie ją stosuje, wykorzystując funkcjonalności nabywanych środków trwałych (maszyn, urządzeń, linii produkcyjnych, itp.).
Wszystkie powyższe kryteria muszą być spełnione, aby wniosek miał szansę na dofinansowanie.
Chwal cechy i parametry
Przedsiębiorca - wnioskodawca przy opisywaniu technologii powinien przedstawić jej cechy, parametry i/lub funkcjonalności, które pozwolą dokonać jej porównania w stosunku do innych znanych rozwiązań w danej branży. Jest to o tyle istotne, że oceniana jest innowacyjność technologii mającej znaleźć zastosowanie w firmie. Jeżeli pozwala ona wprowadzić nowe korzystne rozwiązania o charakterze innowacyjnym, czyli takie, które nie były wcześniej dostępne w rozwiązaniach alternatywnych, firma może otrzymać 4,5 pkt. Jeżeli technologia stanowi rozwinięcie znanych i dostępnych wcześniej technologii, tj. wprowadza udoskonalenia wybranych cech, takich jak np. szybkość, wydajność, większa precyzja, przedsiębiorca może liczyć na 2,5 pkt. W przeciwnym wypadku, gdy kryteria te nie są spełnione, wnioskodawca nie uzyskuje punktów.
Wdrożenie nowej technologii jest niezbędnym warunkiem stawianym w tym działaniu, ale nie najważniejszym. Nie chodzi bowiem o to, aby finansować firmy, które na wprowadzeniu technologii chciałyby poprzestać. Ostatecznym efektem projektu musi być nowy lub znacząco ulepszony produkt (towar, usługa, proces). I właśnie ta nowość także jest przedmiotem oceny.
Liczy się nowość
Wykorzystywane są tutaj definicje zawarte w podręczniku Oslo Manual (wyd. polskie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego). Zgodnie z nim nowe produkty to wyroby lub usługi, które różnią się znacząco swoimi cechami lub przeznaczeniem od produktów dotychczas wytwarzanych przez firmę. Natomiast znaczące udoskonalenia istniejących produktów polegają na zmianach materiałów, komponentów oraz innych cech zapewniających lepsze ich działanie. Przy tym, w myśl art. 2 ust. 1 wspomnianej ustawy, poziom nowości lub znaczącego udoskonalenia oceniany jest w odniesieniu do produktów dotychczas wytwarzanych w Polsce. Aby wykazać się innowacyjnością w tym kryterium, należy więc jasno pokazać, że podobne produkty nie były do tej pory wytwarzane na terenie kraju, a firma będzie pierwszą, która wprowadzi je do produkcji. Innymi słowy, na potrzeby tego kryterium nie wystarczy wykazać się innowacyjnością na poziomie samego przedsiębiorstwa, ani nawet branży, w której działa.
Natomiast w odniesieniu do sektora gospodarki, w którym działa przedsiębiorca, oceniane jest dodatkowo to, czy rezultat projektu ma charakter innowacji przełomowej. I znów opierając się na podręczniku Oslo jest to taka innowacja, która wywiera znaczący wpływ na rynek oraz na działalność gospodarczą firm na tym rynku. Pojęcie innowacji przełomowej odnosi się do skutków innowacji, a nie do aspektu nowości. Może ona skutkować m.in. zmianą struktury rynku, stworzeniem nowych rynków lub doprowadzeniem do sytuacji, w której istniejące produkty staną się przestarzałe.
Jeżeli więc planowany do wytwarzania/uruchomienia towar, proces lub usługa może być określony jako produkt przełomowy z punktu widzenia danej branży (np. posiadający potencjał korzystnie wpływający na dalszy jej rozwój) wniosek otrzyma dodatkowe trzy punkty.
Kolejne można uzyskać w ramach oceny potencjału rynkowego ostatecznego rezultatu inwestycji. W tym miejscu przedsiębiorca powinien sobie odpowiedzieć na następujące pytania:
- czy zaproponowany rezultat projektu odpowiada na zidentyfikowane zapotrzebowanie rynkowe,
- czy nie stanowi powielenia już istniejących rozwiązań,
- czy potencjalny obszar jego oddziaływania ma zasięg międzynarodowy (tj. czy przedstawiono realne szanse zaistnienia nowego towaru, usługi lub procesu na rynku międzynarodowym),
- czy rezultat projektu ma charakter uniwersalny, tj. czy posiada cechy, które umożliwiają jego adaptację do nowych celów, nieopisanych w projekcie (czy specyfika danego produktu nie wymusza jego stosowania w ścisłym, ograniczonym zakresie opisanym w projekcie),
- czy przewidywany czas wprowadzenia nowego produktu na rynek i przewidywany czas utrzymywania się jego atrakcyjności na nim, jest na tyle długi, aby możliwe było uznanie zasadności inwestycji w kontekście zmienności uwarunkowań rynkowych w danej branży.
Pozytywne odpowiedzi na powyższe pytania dają szansę zdobycia kolejnych pięciu punktów. Co ważne, jeżeli efektem projektu ma być kilka towarów (usług, procesów) każdy z nich oceniany jest indywidualnie.
Koszty kwalifikowane
Wymagany jeden punkt przedsiębiorca musi uzyskać w zakresie kryterium: wydatki przeznaczone na realizację projektu zostały określone zgodnie z katalogiem wydatków kwalifikowanych oraz są niezbędne do realizacji inwestycji technologicznej i są powiązane funkcjonalnie.
W trakcie oceny aplikacji weryfikowane jest:
- czy zaplanowane wydatki wpisują się w katalog kosztów określony w art. 10 ust. 5 i ust. 6 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej oraz są zgodne z wymogami określonymi w „wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach programu inteligentny rozwój",
- czy wydatki zaplanowane w ramach projektu są niezbędne do realizacji inwestycji technologicznej zgodnie z art. 10 ust. 5 oraz czy zgodnie z art. 10 ust. 7 ww. ustawy nabywane środki trwałe są ze sobą powiązane funkcjonalnie i służą do realizacji inwestycji technologicznej.
Rozbudowa lub dywersyfikacja
Inwestycja wspierana w programie „Kredyt na innowacje technologiczne" musi także spełniać kryteria tzw. inwestycji początkowej, o której mowa w art. 2 pkt 49 oraz art. 14 ust. 7 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 651/2014. Zgodnie z nimi projekt musi obejmować inwestycję w rzeczowe aktywa trwałe lub wartości niematerialne i prawne związane z:
- założeniem nowego zakładu,
- zwiększeniem zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu,
- dywersyfikacją produkcji zakładu poprzez wprowadzenie produktów uprzednio w nim nieprodukowanych,
- zasadniczą zmianą dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącego zakładu.
Dodatkowo, w przypadku ubiegania się o pomoc na dywersyfikację dotychczasowej działalności, sprawdzane będzie, czy koszty kwalifikowane przekraczają o co najmniej 200 proc. wartość księgową ponownie wykorzystywanych aktywów, odnotowaną w roku obrotowym poprzedzającym rozpoczęcie prac. A w przypadku ubiegania się o pomoc na zasadniczą zmianę procesu produkcji, czy koszty kwalifikowane przekraczają koszty amortyzacji aktywów związanej z działalnością podlegającą modernizacji w ciągu poprzedzających trzech lat obrotowych.
Przygotowanie projektu do realizacji
Ocenie w zakresie tego kryterium podlegają:
- spójność i przygotowanie projektu (wiarygodność przedstawionych danych, realistyczny harmonogram projektu, uwzględniający uzyskanie niezbędnych dokumentów administracyjnych, w tym koncesji czy pozwoleń),
- zasoby techniczne i kadrowe przedsiębiorcy niezbędne do realizacji projektu (wnioskodawca wykazał, że posiadane i planowane do pozyskania w ramach projektu zasoby są wystarczające do jego realizacji).
