Ma to znaczenie nie tylko dla interesów w relacjach zagranicznych.
Kwestia ta wynikła w sprawie, w której Celina M., przedsiębiorca, domagała się od niemieckiej spółki zapłaty za dostarczone jej materiały z Polski. Tę wierzytelność nabyła od dostawcy towaru.
Najpierw należności dochodził ów dostawca, ale Sąd Okręgowy w Rzeszowie odrzucił jego pozew, uznając, że ta sprawa nie podlega kompetencji (jurysdykcji) polskich sądów. Dostawca złożył zażalenie z wnioskiem o zwolnienie z opłaty. To dodatkowe postępowanie zajęło kilka miesięcy, ale nic nie wskórał.
Wtedy sprzedał wierzytelność Celinie M., która wystąpiła o te same pieniądze przed SO w Legnicy.
W stosunkach transgranicznych ma bowiem zastosowanie nowojorska konwencja o przedawnieniu w międzynarodowej sprzedaży towarów (art. 17 ust. 2), która przewiduje nieznane polskiemu kodeksowi cywilnemu przesunięcie okresu przedawnienia w sytuacji wytoczenia sprawy o to samo roszczenie, jeśli pierwotne postępowania nie doprowadziło sprawy do skutku, mianowicie przesunięcie terminu przedawnienia o rok od daty zakończenia pierwszego postępowania.
SO uznał, że Celina M. zmieściła się w tym terminie, i zasądził żądaną kwotę. Z kolei Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił żądanie, uznając, że doszło do jego przekroczenia.
W jego ocenie zakończenie procesu w SO Rzeszowie, czyli uprawomocnienie się jego orzeczenia, nastąpiło wraz z upływem czas na zaskarżenie, tj. siedmiu dni plus jeden od wydania postanowienia o odrzuceniu pozwu, a zaskarżenie nieskuteczne terminu tego nie przedłuża. I tak sprawa trafiła do Sądu Najwyższego, który przychylił się do stanowiska SO.
– Musimy wyjść od art. 363 kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi, że orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego żaden środek zaskarżenia.
– Są tu możliwe dwie wykładnie, SN skłania się jednak do stanowiska, że prawomocność następuje dopiero wtedy, kiedy strona sporu nie ma już możliwości odwołania – wskazała sędzia SN Anna Kozłowska. – Dlatego także nieskuteczne, ale złożone w terminie odwołania przesuwają dzień prawomocności orzeczenia.
Sygnatura akt: V CSK 240/15