PCC: fiskus zarobi więcej na firmowych pożyczkach

Od 2016 r. zasady zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) zmienią się na niekorzyść podatników. Dwuprocentowy podatek będzie trzeba płacić z chwilą każdorazowej wypłaty środków, a nie jak obecnie z chwilą dokonania czynności, np. zawarcia umowy. Problem mogą też spowodować niejednoznaczne przepisy przejściowe dotyczące sytuacji, gdy umowa była zawarta przed 1 stycznia 2016 r., a transza wypłacona po tej dacie.

Wypłaty ponad limit

Zmiany w zasadach wnoszenia PCC wprowadza nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych ustaw. Dotyczą one m.in. umów pożyczki odnawialnej (rewolwingowej), zawieranej między przedsiębiorcami na dłuższy okres, np. pięć lat, zakładającej określony limit, np. milion złotych. W zależności od potrzeb pożyczkobiorca otrzymuje wypłatę jednorazowo albo w transzach.

Jak wyjaśnia prawnik Marcin Malinowski, po spłacie całości lub części pieniędzy pożyczkobiorca może ponownie otrzymać środki do wysokości ustalonego limitu.

– W czasie trwania umowy pożyczkobiorca może pożyczyć od pożyczkodawcy nawet kilkakrotnie więcej niż ustalony w umowie limit – mówi.

Obecnie pożyczkobiorca płaci podatek raz, w momencie zawarcia umowy, według stawki 2 proc. od kwoty pożyczki. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Tymczasem po 1 stycznia zapłaci daninę od każdej wypłaconej transzy. Nowy art. 3 ust. 1 pkt 1a ustawy o PCC zakłada, że jeśli kwota pożyczki jest wypłacana niejednokrotnie, a suma wypłat nie jest znana w chwili zawarcia umowy, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą każdorazowej wypłaty.

Niejasne przepisy przejściowe

Wiele wątpliwości wzbudza rozliczenie umów pożyczek, które zostały zawarte przed 1 stycznia 2016 r., ale kwota pożyczki zostanie wypłacona już po tej dacie. Nowelizacja przewiduje, że do opodatkowania czynności cywilnoprawnych, z tytułu których obowiązek podatkowy powstał przed dniem wejścia w życie nowelizacji, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Jeśli teraz dwie firmy zawierają umowę pożyczki, w której limit wypłat wynosi np. milion złotych, to pożyczkobiorca płaci 20 tys. zł PCC, według stawki 2 proc.

– Nie ma jednak pewności, czy jeśli po 1 stycznia pożyczkobiorca otrzyma wypłatę kolejnej transzy pożyczki, organy podatkowe nie zażądają od niego ponownie zapłaty 2 proc. podatku od tej kwoty – mówi Malinowski.

Jego zdaniem takie ryzyko istnieje, zwłaszcza gdy przedsiębiorca pożyczy i spłaci kwotę stanowiącą limit, czyli 1 mln zł, a następnie otrzyma kolejną transzę pożyczki. W takiej sytuacji suma wypłaconych kwot przekroczy de facto 1 mln zł.

– Trudno rozstrzygnąć, jak ukształtuje się praktyka, gdyż nie ma jeszcze żadnych interpretacji na ten temat – uważa Malinowski.

Danina od ziemi rolnej

Nowelizacja wprowadza też inne duże zmiany, m.in. opodatkowanie umów sprzedaży w postępowaniu upadłościowym i egzekucyjnym, które do tej pory nie podlegały PCC. Osoba nabywająca daną rzecz w wyniku licytacji komorniczej będzie musiała zapłacić 2 proc. podatku przy zakupie np. nieruchomości lub auta.