Czy urlopu ojcowskiego trzeba udzielić także nowemu pracownikowi?

Pracownik, którego zatrudniamy od 1 grudnia, 8 grudnia złożył wniosek o udzielenie dwutygodniowego urlopu ojcowskiego (od 9 do 22 grudnia br.) na dziecko urodzone 22 grudnia 2013 r. Czy możemy udzielić mu urlopu i wypłacić zasiłek ojcowski? Czy ZUS nie zaneguje wypłaty z powodu niedotrzymania siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku? – pyta czytelniczka.

Udzielenie urlopu ojcowskiego z dnia na dzień jest dopuszczalne, choć w gruncie rzeczy zależy tylko i wyłącznie od dobrej woli szefa. Co do zasady etatowiec ma prawo do urlopu ojcowskiego, a co za tym idzie i zasiłku tacierzyńskiego od pierwszego dnia zatrudnienia. W tym przypadku nie obowiązuje bowiem tzw. okres wyczekiwania na świadczenie. Ale to wcale nie oznacza, że złożony w kadrach wniosek o to wolne umożliwi korzystanie z niego już następnego dnia.

Kluczowy tydzień

Pracownika obowiązuje bowiem siedmiodniowe wyprzedzenie na złożenie wniosku. Tak stanowi art. 182

3

§ 2 kodeksu pracy. Jeśli złoży pismo zgodnie z obowiązującą procedurą – czyli w terminie nie krótszym niż siedem dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu, szef musi je zaakceptować i udzielić tacierzyńskiego w terminie wskazanym we wniosku. Jeśli jednak odstęp między dostarczeniem wniosku a rozpoczęciem urlopu jest krótszy, pracodawca nie ma obowiązku udzielić ojcowskiego od dnia wskazanego przez podwładnego. Ma prawo odroczyć jego rozpoczęcie o tydzień, licząc od dnia złożenia pisma w kadrach. Takiego zachowania nie można uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, nawet jeśli na skutek odroczenia startu wybierania uprawnienia pracownik nie mógłby wybrać całej dwutygodniowej puli tacierzyńskiego.

Procedura mniej ważna

Jeśli pracodawca chce się wykazać dobrą wolą i po ludzku podejść do zagadnienia, może przyjąć i zrealizować wniosek złożony bez zachowania siedmiodniowego terminu. Nie ryzykuje, że podważy to ZUS.

Jeśli jednak płatnik, kierując się empatią, wypłaci podwładnemu zasiłek tacierzyński niezgodnie z przepisami (a nie procedurą) – np. za okres przypadający już po pierwszych urodzinach dziecka, to ZUS potraktuje taką wypłatę jako świadczenie nienależne, które trzeba zwrócić. Ubezpieczony będzie musiał je oddać wraz z odsetkami w wysokości i na zasadach określonych w prawie cywilnym. Tak stanowi art. 84 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2013 r., poz. 1442 ze zm., dalej ustawa o sus).

Bez prawa do zasiłku

Za nienależnie pobrane świadczenie uważa się:

- wypłacone mimo istnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli pobierający był pouczony o braku prawa do nich

- przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę, która je pobrała.