Tak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z 22 maja 2014 r., I SA/Ol 338/14.
Beneficjent zawarł z instytucją zarządzającą umowę o dofinansowanie projektu ze środków unijnych. W czasie kontroli stwierdzono, że część środków została wydatkowana niezgodnie z umową.
Instytucja zarządzająca wezwała beneficjenta do zwrotu części pobranego dofinansowania wraz z odsetkami. Po upływie wyznaczonego w wezwaniu terminu organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem decyzji nakazującej beneficjentowi zwrot ww. środków. W uzasadnieniu wskazano, że beneficjent naruszył zapis umowy ?o dofinansowanie, zgodnie z którym nie wolno mu nabywać jakichkolwiek towarów, usług, dóbr niematerialnych oraz rzeczy ruchomych i nieruchomości od podmiotów, z którymi posiada powiązania osobiste lub organizacyjne. Według organu ustalony stan faktyczny wypełnił dyspozycję art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych (u.f.p.), według którego w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych ?z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, pobrane nienależnie, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji nakazującej zwrot. Według art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków unijnych są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Dodatkowo organ wskazał na naruszenie pkt 5.2 Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego [...] na lata 2007–2013 przez przedstawienie do rozliczenia wydatku, który nie był uwzględniony we wniosku o dofinansowanie. W ocenie organu jako naruszenie procedur rozumiane jest również realizowanie projektu niezgodnie z zasadami określonymi w umowie o dofinansowanie. Umowa taka, zawierana pomiędzy instytucją zarządzającą a beneficjentem, jest głównym dokumentem regulującym procedury wydatkowania środków europejskich. Umowa o dofinansowanie, która zawarta została z beneficjentem, stanowi przy tym, że jeżeli zostanie stwierdzone, że beneficjent wykorzystał całość lub część dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, bez zachowania obowiązujących procedur lub pobrał całość lub część dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, zobowiązuje się do zwrotu tych środków, odpowiednio ?w całości lub w części, wraz z odsetkami ?w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Żądanie zwrotu jest tym samym zasadne.
Od powyższej decyzji beneficjent wniósł odwołanie, które jednak nie zostało uwzględnione. Beneficjent wniósł skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który również nie uznał racji beneficjenta, lecz potwierdził, że naruszeniem procedur dotyczących wydatkowania środków unijnych, uzasadniającym decyzję o zwrocie dotacji, jest również postępowanie niezgodne z umową o dofinansowanie.
Paulina ?Wojszczyk, konsultant ds. funduszy unijnych w warszawskim biurze Rödl & Partner
W przedstawionym wyroku zostały poruszone dwie problematyczne kwestie: po pierwsze, nabycie usługi od kontrahenta powiązanego ?z beneficjentem, po drugie, przedstawienie ?do rozliczenia wydatków, których nie wykazano we wniosku o dofinansowanie. Zarówno w pierwszym, jak i drugim przypadku stanowisko organu wydającego decyzję jest ?w pełni zrozumiałe.
