Przede wszystkim przedsiębiorca musi zadbać o stronę formalną zrealizowanej inwestycji, czyli: zawiadomić o zakończeniu budowy lub uzyskać pozwolenia na użytkowanie a dopiero później korzystać z tego, co zostało wybudowane.
Kiedy kara
Inspektor nakłada karę w formie postanowienia. Płacić musi ten, kto nie dopełnił formalności. Pieniądze wnosi się do kasy właściwego urzędu wojewódzkiego i to w ciągu 7siedmiu dni od doręczenia postanowienia (art. 59g Prawa budowlanego).
Kary są zwykle bardzo wysokie >patrz ramka. Inspektor nadzoru budowlanego wylicza sankcję na podstawie wzoru z art. 59f prawa budowlanego. Stawkę 500 zł mnoży się przez 10 oraz odpowiedni współczynnik: kategorii obiektu i jego wielkości (zawiera je załącznik do Prawa budowlanego).
Przepisy nie mówią, ile razy można karać inwestora za to, że zaczął korzystać z budynku przed załatwieniem formalności końcowych. Kwestie te reguluje art. 57 prawa budowlanego. Nie jest on jednak precyzyjny i nie wynika z niego, ile razy można zostać ukaranym. Z tego powodu inspektoraty różnie postępują.
Kosztowny błąd
Te, które nakładają kary tylko raz, wychodzą z założenia, że za to samo przestępstwo, tj. nielegalne użytkowanie, nie można ustalać sankcji wielokrotnie. Inne zaś uważają, że druga i następna kara jest nakładana za kolejne przestępstwo, do którego doszło dlatego, że inwestor po nałożeniu pierwszej, nadal nielegalnie użytkuje budynek.