Najpierw musi być koncesja

Działalność gospodarcza związana z obrotem bronią jest w Polsce ściśle regulowana i wymaga posiadania odpowiednich zezwoleń zarówno przez sprzedawcę, jak i nabywcę. Rodzaje broni, której sprzedaż objęta została obowiązkiem licencyjnym, są określone w rozporządzeniu Rady Ministrów. Celem takich rozwiązań jest przede wszystkim sprawowanie pełnej kontroli państwa nad popytem i podażą broni.

W ustawie o swobodzie działalności gospodarczej w rozdziale czwartym, mówiącym o regulowanych rodzajach działalności gospodarczej wymagających uzyskania koncesji, w art. 46 ust. 2 wymieniono wytwarzanie i obrót materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym.

Precyzyjne przepisy określające wymogi przedsiębiorcy niezbędne do spełnienia warunków w celu uzyskania koncesji na prowadzenie sklepu z bronią określa ustawa z 22 czerwca 2001 o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym.

Kto ma szansę

Zgodnie z ustawą koncesję może otrzymać osoba fizyczna albo przedsiębiorca inny niż osoba fizyczna. Niezależnie od tego kto ją otrzymuje, należy spełnić analogiczne wymagania, z tym że w przypadku przedsiębiorców dotyczą one co najmniej dwóch osób będących w zarządzie lub członka organu zarządzającego oraz ustanowionego przez niego prokurenta lub pełnomocnika.

Osoba ubiegająca się o koncesję musi mieć obywatelstwo polskie albo innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarii, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu. Może też być obywatelem innego państwa, jeśli otrzymała zezwolenie na osiedlenie się na terytorium Polski lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich albo na zasadzie wzajemności, jeśli nie wykluczają tego umowy międzynarodowe. Musi mieć ukończone 25 lat (w przypadku rusznikarzy 21 lat) oraz co najmniej średnie wykształcenie.

Ponadto przyszły przedsiębiorca, który ma zamiar zajmować się obrotem bronią, jest zobowiązany do udokumentowania przygotowania zawodowego do wykonywania lub kierowania działalnością gospodarczą w tym zakresie.

Zakres szkolenia, wykaz instytucji upoważnionych do prowadzenia szkolenia oraz wysokość opłat z nim związanych określa rozporządzenie ministra gospodarki z 25 września 2002 w sprawie szkolenia potwierdzającego przygotowanie zawodowe do wykonywania lub kierowania działalnością gospodarczą w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją i wyrobami o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym oraz obrotu technologią o tym przeznaczeniu.

Krótkie szkolenie i zaliczony test

Szkolenie dotyczy m.in. zagrożeń zewnętrznych związanych z prowadzeniem obrotu bronią, bezpiecznej i higienicznej pracy oraz zagrożeń życia i zdrowia ludzi, mienia, środowiska naturalnego i bezpieczeństwa publicznego oraz ich eliminacji.

Nie powinno być dłuższe niż cztery kolejne dni, a jego koszt nie powinien być wyższy niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w poprzednim kwartale. Upoważnionymi jednostkami do jego przeprowadzenia jest w sumie osiem instytucji, w tym m.in. Komenda Główna Policji i Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Kurs kończy się testem (wynik pozytywny jest po zdobyciu co najmniej 75 proc. punktów), który w razie niepowodzenia można powtarzać dopiero po sześciu miesiącach.

Bez zaburzeń

Warunkiem niezbędnym do prowadzenia sklepu z bronią jest posiadanie pełnej zdolności do czynności prawnych, brak zaburzeń psychicznych oraz istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego. Nie można być także objętym toczącym się postępowaniem lub skazanym prawomocnym orzeczeniem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe albo umyślne wykroczenie skarbowe.

Te ostatnie obostrzenia dotyczą nie tylko dwóch członków zarządu czy też jednego członka zarządu i prokurenta lub pełnomocnika, ale i wspólników spółki, wszystkich członków organu zarządzającego, a także udziałowców lub akcjonariuszy posiadających co najmniej 20 proc. udziałów lub akcji.

Ustawa stanowi też, że przedsiębiorca starający się o koncesję na obrót bronią nie może być wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych prowadzonego przez Krajowy Rejestr Sądowy.

Każdy pracownik sklepu i przedsiębiorca musi przedstawiać raz na pięć lat wyniki badań psychiatrycznych i psychologicznych, których zakres, kompetencje lekarzy oraz koszt określa rozporządzenie ministra zdrowia z 22 sierpnia w sprawie badań psychiatrycznych i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających prawo do wykonywania lub kierowania działalnością gospodarczą albo bezpośrednio zatrudnionych przy wytwarzaniu i obrocie materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym.

Zaświadczenie lekarskie jest ważne przez trzy miesiące od momentu wystawienia. Od decyzji lekarza przysługuje prawo do odwołania. Dokumentację medyczną związaną z badaniami przechowuje się dziesięć lat. Koszt badania psychologicznego i psychiatrycznego w każdym przypadku wynosi 15 proc. przeciętnego wynagrodzenia pracownika.

Co we wniosku

Przedsiębiorca, który chce uzyskać pozwolenie na prowadzenie sklepu z bronią, jeśli spełnia wyżej wymienione wymogi, składa wniosek o udzielenie koncesji do ministra spraw wewnętrznych i administracji.

Decyzja jest wydawana w trybie administracyjnym. Przed jej wydaniem minister spraw wewnętrznych i administracji może zasięgnąć opinii ministra właściwego do spraw gospodarki, szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, szefa Kontrwywiadu Wojskowego i właściwego komendanta wojewódzkiego policji.

Składany wniosek musi zawierać nazwę firmy przedsiębiorcy, jego adres oraz adres wykonywania działalności gospodarczej, NIP, numer w rejestrze przedsiębiorców albo ewidencji działalności gospodarczej, określenie rodzaju i zakresu działalności gospodarczej objętej obowiązkiem koncesyjnym, a także wnioskowany czas, na jaki ma być udzielona koncesja ze wskazaniem planowanego terminu rozpoczęcia działalności.

Ponadto we wniosku należy umieścić informacje o członkach zarządu lub prokurentach i pełnomocnikach, numer PESEL lub numer paszportu tych osób oraz adres zameldowania na pobyt stały. Trzeba też dołączyć wszystkie dokumenty, które potwierdzają spełnianie warunków niezbędnych do prowadzenia obrotu bronią.

Są to więc dokumenty potwierdzające wykształcenie i przygotowanie zawodowe przedsiębiorców, określające formę prawną wnioskodawcy, w tym statut lub umowę spółki, odpis z rejestru przedsiębiorców lub ewidencji działalności gospodarczej.

Wśród nich powinno być oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych, lista udziałowców lub akcjonariuszy oraz określenie wielkości znacznych pakietów akcji przez nich posiadanych, zaświadczenie o niekaralności, odpis z rejestru dłużników, orzeczenie lekarskie i psychologiczne potwierdzające brak przeciwwskazań do prowadzenia tego typu działalności gospodarczej.

Potrzebne są też zaświadczenia: komendanta powiatowego Państwowej Straży Pożarnej, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska stwierdzające, że obiekty budowlane, w których ma być prowadzony obrót bronią, i urządzenia techniczne z nimi związane spełniają wymagania określone w przepisach o ochronie przeciwpożarowej, sanitarnej i ochronie środowiska.

Po spełnieniu wszystkich warunków i przedstawieniu kompletu dokumentów jest wydawana koncesja. Zezwolenie to ma zawsze oznaczony czas, który jest nie krótszy niż 5 lat i nie dłuższy niż 50 lat.

Trzeba zacząć

Po uzyskaniu koncesji przedsiębiorca musi rozpocząć działalność w ciągu sześciu miesięcy (jeśli tak się nie stanie, koncesja może zostać cofnięta). Po jej rozpoczęciu, zaprzestaniu lub jakichkolwiek zmianach w dokumentach zawartych we wniosku o jej wydanie w ciągu 14 dni ma obowiązek poinformować organ koncesyjny o tym fakcie.

Ponadto w razie zaprzestania działalności gospodarczej musi on zabezpieczyć zgromadzony towar i przekazać ministrowi właściwemu do spraw gospodarki ewidencję zawartych transakcji.

W przypadku obrotu bronią należy pamiętać, że każda wytworzona broń podlega ewidencjonowaniu. Podobne zasady stosuje się w przypadku dokonywania transakcji kupna-sprzedaży broni. Szczegółowy zakres gromadzonych danych i prowadzenia ewidencji jest określony w rozporządzeniu z 10 września 2002 w sprawie ewidencjonowania materiałów wybuchowych, broni, amunicji oraz wyrobów i technologii o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym.

Ewidencja sprzedaży

Zgodnie z tym aktem prawnym przedsiębiorca prowadzi ewidencję materiałów przeznaczonych do obrotu, która ma na celu bieżącą kontrolę stanu posiadania. Każdą sprzedaż należy zarejestrować dokładnie zapisując m.in. rodzaj i oznaczenie sprzedawanej broni, oznaczenie odbiorcy i oznaczenie dokumentu uprawniającego do dokonania zakupu.

Ustawa określa także, komu i jaką broń wolno sprzedawać i jakim upoważnieniem powinien się wylegitymować kupiec. Precyzuje także kategorie odbiorców hełmów wojskowych, kamizelek kuloodpornych czy np. ochraniaczy twarzy.

Kto stanie za ladą

W sklepie z bronią może pracować tylko osoba, która ma ukończone 21 lat, nienaganną opinię wydaną przez komendanta powiatowego (miejskiego) policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania. Osoba taka nie może być objęta toczącym się postępowaniem lub być karana za umyślne przestępstwo czy umyślne przestępstwo skarbowe lub umyślne wykroczenie skarbowe.

Kontrola przedsiębiorcy

Generalnie do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy prowadzącego sklep z bronią stosuje się przepisy rozdziału piątego ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Jednocześnie przedsiębiorca może spodziewać się także przeprowadzenia kontroli przez organ koncesyjny w zakresie zgodności wykonywanej działalności z wydaną koncesją, przestrzegania warunków jej wykonywania, oceny działalności z punktu widzenia obronności i bezpieczeństwa państwa.

Możliwa jest także kontrola dokonywana przez inne wyspecjalizowane instytucje upoważnione przez organ koncesyjny oraz komendantów wojewódzkich policji w zakresie obrotu bronią, amunicją oraz wyrobami o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym oraz ich przechowywania i ewidencjonowania.

Działalność gospodarcza związana z obrotem bronią jest w Polsce ściśle regulowana i wymaga posiadania odpowiednich zezwoleń zarówno przez sprzedawcę, jak i nabywcę.