Łatwiej założyć spółkę

Zmiany przynosi wchodząca dzisiaj w życie nowelizacja kodeksu spółek handlowych z tzw. pakietu Szejnfelda ([link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=291830]ustawa z 23 października 2008 r., DzU nr 217, poz. 1381[/link]).

[srodtytul]Mniej kapitału, ale nie wydatków[/srodtytul]

[b]Minimalna wysokość kapitału w spółce z o.o. została zmniejszona z 50 tys. zł do 5 tys. zł, a w spółce akcyjnej – z 500 tys. zł do 100 tys. zł.[/b]

Ma to, jak napisano w uzasadnieniu, ułatwiać zakładanie (zawiązywanie) spółek i ich prowadzenie.

– Tego celu takim zabiegiem rząd nie uzyska – uważa prof. Michał Romanowski, który zajmuje się prawem handlowym w Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. – Przede wszystkim dlatego, że są to niewielkie kwoty (więcej kosztuje wynajęcie biura i zatrudnienie sekretarki), a poza tym można pożyczyć pieniądze i zaraz je oddać.

Z drugiej strony nie mają racji ci, którzy akcentują wysokość minimalnego kapitału – średnia europejska dla spółki z o.o. to 10 tys. zł – jako gwarancji wypłacalności spółki (dla wierzycieli). Niektóre kraje zresztą z tego zabezpieczenia wierzycieli w ogóle zrezygnowały na rzecz nowszych form.

– Plusem tej nowelizacji jest otwarcie dyskusji na ten temat – wskazuje prof. Romanowski.

[srodtytul]Cywilne bez ograniczeń[/srodtytul]

[b]Więcej kontrowersji budzi zniesienie obowiązku przekształcenia spółki cywilnej w jawną[/b] (uchylenie art. 626 i 627 k.s.h.).

Do tej pory taki obowiązek spoczywał na wspólnikach spółki cywilnej, jeżeli jej przychody netto kolejno w dwóch latach obrotowych osiągnęły określony poziom (ostatnio była to równowartość 1,2 mln euro).

Inna sprawa, że [b]w praktyce przekształcali się ci, którzy tego chcieli, a sąd rejestrowy nawet nie wiedział o spółkach, które tego obowiązku nie dochowały.[/b]

– Życie pokazało, że te wymagania nie były niezbędne, ich zniesienie zmniejszy więc pewne biurokratyczne ograniczenia, a stosunki gospodarcze nie powinny się pogorszyć – wskazuje Andrzej Arendarski, prezes Krajowej Izby Gospodarczej.

Zdaniem większości naszych rozmówców i w ogóle specjalistów prawa handlowego powinien być jednak – jak w II Rzeczypospolitej – obowiązek rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym nie tylko większych spółek cywilnych, ale generalnie przedsiębiorców prowadzących biznes na większą skalę. Status spółki handlowej, podleganie rygorom KRS, stanowi pewną formę kontroli, której w wypadku zwykłej ewidencji w gminie nie ma.

[srodtytul]Łatwiej jedynemu wspólnikowi[/srodtytul]

Znosi się też część rygorów dotyczących czynności (umów) jedynego wspólnika spółki z jego spółką. Do tej pory dla ich ważności, gdy przekraczała zakres tzw. zwykłych czynności, k.s.h. wymagał formy pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym, teraz wystarczy pisemna, ale pod rygorem nieważności (zmiany w art. 173 – w zakresie spółki z o.o. i w art. 303 – dotyczące akcyjnych). Co ciekawe, te rygory już raz były liberalizowane (w 2004 r.), ale uznano, że były wciąż zbyt uciążliwe, a zabezpieczenie interesów wierzycieli ich nie wymaga.

Dodane przepisy precyzują też dzień wypłaty dywidendy: jeżeli nie określi go uchwała wspólników (akcjonariuszy), ma być ona wypłacana w dniu określonym przez zarząd (w spółce z o.o.) lub radę nadzorczą (w akcyjnej). Zmiana ma rozwiać niejasności, które powodowały, że opóźnienia wypłaty urzędy skarbowe traktowały jako dochód spółki do opodatkowania.

[ramka][b]Komentuje Dorota Kozarzewska, wiceprezes warszawskiego Sądu Okręgowego[/b]