Strategie energetyczne czekają na wybory, biznes liczy na zmiany

Firmy czekają na plan

Strategia energetyczna do 2040 r. (PEP 2040) potrzebuje pilnej zmiany. Dokument z 2021 r. jest nieaktualny. Najlepszym przykładem są prognozy dot. wielkości produkcji energii z fotowoltaiki. Wówczas szacowano, że w 2025 r. będzie to 3 proc., zaś w 2024 r. było to ponad 10 proc. Zdaniem naszych rozmówców w efekcie braku aktualnej strategii energetyka rozwija się obecnie w sposób niezaplanowany i to jest zagrożenie z perspektywy bilansu energetycznego. – W efekcie pojawiają się np. wysokie koszty, bo ten rozwój odbywa w sposób nieskoordynowany. Nagle okazuje się, że koszty inwestycji są wysokie, bo sieci elektroenergetyczne są niedostosowane. Jesteśmy świadkami nieefektywnej transformacji, co widać na rachunkach za energię – mówi Joanna Pandera, prezeska think tanku Forum Energii.

Czytaj więcej

Transformacja Energetyczna

Nowego funduszu transformacji energetyki na razie nie będzie. Brakuje pieniędzy

Rząd Donalda Tuska nie zrealizuje kolejnej obietnicy. Chodzi o powołanie Funduszu Transformacji E...

Zdaniem Piotra Maciołka, analityka rynku energii i byłego członka zarządu Polenergii, biznes i przedsiębiorstwa potrzebują strategii energetycznej kraju. – To dla nich busola, forma wskazówki, w jakie źródła inwestować lub jak szybo odchodzić od danej technologii. Wbrew pozorom taki kierunkowskaz rozwoju jest bardzo ważny z punktu widzenia ciągłości produkcji gospodarki – mówi i wskazuje, że w branżach energochłonnych lub ciężkim przemyśle aspekty energetyczne mają bardzo duże znaczenie, bo strategia może pokazywać kierunek, w jakim dana branża może się rozwijać. – Przykładem są dylematy związane z inwestycjami w bloki gazowe i inne źródła oparte na tym błękitnym paliwie. Przemysł petrochemiczny, chemiczny nie wie obecnie, jak zapewnić np. ciepło do procesów technologicznych. Ta busola może, a wręcz powinna pomóc firmom odpowiedzieć na to pytanie, czy będzie to opłacalne i możliwe. Obecnie trudno szukać tej odpowiedzi w strategii, która już w momencie uchwalania była nieaktualna – wskazuje menedżer.

Co zatem powinno się znaleźć w nowej strategii? – Kluczowe jest zastępowanie jednostek węglowych innymi źródłami sterowalnymi, które potrafią wspierać OZE – mówi i dodaje, że utrzymywanie kopalń węgla bez ekonomicznego uzasadnienia skutkuje nadpodażą surowca, a miliardy dotacji płyną do spółek górniczych. W strategii, zdaniem Joanny Pandery, powinna pojawić się też urealniona ścieżka wydobycia, zapotrzebowania węgla i ograniczenia jednocześnie dopłat do nieefektywnych kopalń. Chodzi o obniżenie kosztów wydobycia i produkcji energii elektrycznej z węgla. Będzie to jednak wymagało zmian w umowie społecznej z górnikami. – Umowa w obecnej wersji jest to wzajemne oszukiwanie się. Nie da się utrzymać tej umowy w wymiarze takim, jak to zostało zapisane w 2021 r. Efektem jest wielki transfer pieniężny z budżetu państwa, czyli z kieszeni wszystkich, do sektora, który nie ma przyszłości – wskazuje Joanna Pandera.

Z kolei w opinii Piotra Maciołka w nowej strategii powinny pojawić się ścieżki mniej bądź bardziej intensywnej dekarbonizacji. – Strategia powinna pokazać spektrum dostępnych rozwiązań i to jest moim zdaniem pewna wada tych dokumentów planistycznych, że one pokazują pewną rzeczywistość i nie analizują odchyleń. Przykładem są pytania o komercjalizację technologii SMR. Powinniśmy się zastanowić nad strategią w dwóch scenariuszach, czyli w scenariuszu, w którym technologia SMR staje się technologią komercyjnie dostępną do tego, żeby ją zastosować bądź nie – mówi.