Wiek i staż to za mało, aby nabyć świadczenie przedemerytalne

- Pracownik ukończył 60 lat. Od 1 kwietnia do 30 września 1996 r. pracował w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika. W dniu rozwiązania umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych wraz z okresem pracy na roli miałby 35 lat stażu emerytalnego. Za ten czas nie były jednak opłacane składki na ubezpieczenie społeczne rolników. Czy ZUS zaliczy ten okres do stażu emerytalnego i przyzna prawo do świadczenia przedemerytalnego? – pyta czytelnik.

Nie. Ustawa z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (tekst jedn. DzU z 2013 r., poz. 170, dalej ustawa) wskazuje dwie grupy warunków (ogólne i szczególne), które trzeba spełnić, aby nabyć prawo do tego świadczenia.

Warunki szczególne

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o świadczenie przedemerytalne może ubiegać się m.in. osoba, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. DzU z 2015 r., poz. 149, dalej ustawa o promocji zatrudnienia), w którym była zatrudniona przez nie krócej niż sześć miesięcy:

- ukończyła co najmniej 55 lat – kobieta oraz 60 lat – mężczyzna oraz

- ma okres uprawniający do emerytury co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn.

Może też o to zabiegać osoba, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez nie krócej niż sześć miesięcy, ma okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn.

Za uprawniające do emerytury uważa się m.in. wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. DzU z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono składki przewidziane w odrębnych przepisach, traktując je jako okresy składkowe.

Obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie społeczne za domowników rolnika wprowadził od 1 stycznia 1983 r. art. 44 nieobowiązującej już ustawy z 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (DzU nr 40, poz. 268 ze zm.).

Przykład

Kobieta ukończyła 56 lat. Od 1 kwietnia do 30 września 1997 r. pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców jako domownik, ale za ten czas nie opłacano ubezpieczeniowych składek społecznych rolników. W dniu rozwiązania umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych z tym okresem miałaby 35 lat stażu emerytalnego. ZUS nie zaliczy jej jednak tego okresu do tego stażu i nie przyzna świadczenia przedemerytalnego. Pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika nie można uwzględnić do okresu pracy uprawniającego do przyznania tego świadczenia, gdyż za tę osobę nie były opłacane składki społeczne rolników.

Osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne musi mieć okres uprawniający do nabycia prawa do emerytury odpowiednio do dnia:

- rozwiązania stosunku pracy z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy,

- rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu,

- ogłoszenia upadłości,

- utraty prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Przyczynami dotyczącymi zakładu są m.in. rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych. Zatem okresów składkowych i nieskładkowych, przebytych już po tych zdarzeniach, np. okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, ZUS nie zaliczy do stażu wymaganego do przyznania świadczenia przedemerytalnego.

Warunki ogólne

Świadczenie przedemerytalne przysługuje po upływie co najmniej sześciu miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki: