Dwa zasiłki chorobowe dla matki pracującej na dodatkowym macierzyńskim

- Nasza pracownica, zatrudniona na cały etat od 2 stycznia 2015 r., przebywa na urlopie rodzicielskim płatnym zasiłkiem w wysokości 80 proc. podstawy. Podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego po potrąceniu składek na ubezpieczenie społeczne wynosi 3106,44 zł. Od 1 do 28 lutego kobieta pracuje na 1/4 etatu i otrzymuje 1000 zł miesięcznego wynagrodzenia. Obecnie pracownica przedstawiła zwolnienie lekarskie od 22 lutego do 7 marca br., gdyż opiekuje się chorym dzieckiem. Jak w tej sytuacji ustalić wysokość zasiłku opiekuńczego i za jaki okres? – pyta czytelniczka.

Z tytułu pracy podjętej w czasie urlopu rodzicielskiego pracownicy przysługuje zasiłek opiekuńczy od 22 do 28 lutego 2015 r. Podstawę jego wymiaru stanowi pełne miesięczne wynagrodzenie kobiety za luty 2015 r. Natomiast po zakończeniu wykonywania pracy w czasie urlopu rodzicielskiego, tj. od 1 do 7 marca br., pracownica nie ma prawa do zasiłku opiekuńczego. Od tego dnia przysługuje jej zasiłek macierzyński w pełnej wysokości. Zasiłek opiekuńczy przysługuje bowiem nie dłużej niż do ostatniego dnia okresu, przez który zatrudniona łączy pracę z korzystaniem z urlopu rodzicielskiego.

Powrót do działania

Matka, która na dzień porodu podlega ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu etatu, ma prawo do urlopu macierzyńskiego. Gdy urodziła jedno dziecko, będzie to 20 tygodni. Bezpośrednio po nim może wziąć 6 tygodni dodatkowego urlopu macierzyńskiego i 26 tygodni rodzicielskiego. Łącznie rodzice mogą pozostać w domu z dzieckiem przez 52 tygodnie od jego przyjścia na świat. Wówczas w myśl art. 29 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. DzU z 2014 r., poz. 159 ze zm., dalej ustawa zasiłkowa) za okres udzielonych urlopów pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński.

O ile urlop macierzyński za podstawowy okres jest obligatoryjny, to korzystanie z dodatkowego urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego należy do decyzji pracownicy. Po wybraniu podstawowego macierzyńskiego kobieta może wystąpić do szefa z wnioskiem o udzielenie jej dodatkowego macierzyńskiego, a bezpośrednio po nim – urlopu rodzicielskiego.

Zgodnie z art. 182

1

§ 5 k.p. osoba uprawniona do dodatkowego macierzyńskiego i rodzicielskiego może łączyć korzystanie z tych urlopów z pracą u pracodawcy, który udzielił tych urlopów, ale w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego czasu pracy. W takim przypadku dodatkowy urlop macierzyński lub rodzicielski przypada na pozostałą część dobowego czasu pracy. W tym okresie wysokość zasiłku macierzyńskiego pomniejsza się proporcjonalnie do wymiaru etatu, w którym się pracuje, korzystając z tego urlopu.

Kobieta może podjąć pracę na pisemny wniosek, składany w terminie nie krótszym niż 14 dni przed startem zadań. Wskazuje w nim wymiar czasu pracy oraz okres, przez który zamierza łączyć dodatkowy urlop macierzyński lub rodzicielski z pracą. Szef musi uwzględnić pismo pracownicy.

Praca kosztem zasiłku

Jeżeli dorabiająca mama przedłoży zwolnienie lekarskie ZUS ZLA o niezdolności do pracy, bo choruje lub musi opiekować się dzieckiem albo innym chorym członkiem rodziny, przypadające na okres, w którym łączy pracę z dodatkowym urlopem macierzyńskim lub rodzicielskim, ma prawo do wynagrodzenia za okres choroby, zasiłku chorobowego lub zasiłku opiekuńczego. Jednak świadczenia te przysługują nie dłużej niż do ostatniego dnia okresu, przez który pracownica łączy pracę z korzystaniem z dodatkowego urlopu lub urlopu rodzicielskiego.

Pracownicy, która łączy dodatkowy urlop macierzyński lub rodzicielski z pracą w firmie, w której korzysta z tego urlopu, wysokość zasiłku macierzyńskiego, na mocy art. 29 ust. 7 ustawy zasiłkowej, pomniejsza się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, w którym kobieta pracuje w czasie korzystania z któregoś z tych urlopów. Jest to proporcja wymiaru etatu podjętego w czasie urlopu do wymiaru pracy wykonywanej przed wolnym. Aktywności nie może być więcej niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy.

Przykład

Zatrudniona na pół etatu pani Krystyna 3 sierpnia 2014 r. urodziła dziecko. W związku z tym korzystała i korzysta odpowiednio z urlopu macierzyńskiego od 3 sierpnia do 20 grudnia 2014 r. (140 dni), dodatkowego urlopu macierzyńskiego od 21 grudnia 2014 r. do 31 stycznia 2015 r. (42 dni) i urlopu rodzicielskiego od 1 lutego do 1 sierpnia 2015 r. (182 dni). Wniosek o dodatkowy macierzyński i rodzicielski pracownica złożyła w 14 dni po porodzie, zatem zasiłek macierzyński przez cały ten okres przysługuje jej w wysokości 80 proc. podstawy wymiaru. Podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego po potrąceniu składek społecznych (13,71 proc.) wyniosła 1812,09 zł. Po wniosku pani Krystyny pracodawca zgodził się, aby podjęła pracę od 10 do 28 lutego 2015 r. na 1/4 etatu. Zasiłek macierzyński od 10 do 28 lutego 2015 r. przysługuje pani Krystynie proporcjonalnie zmniejszony do wymiaru czasu pracy wykonywanej w czasie urlopu rodzicielskiego, tj. po pomniejszeniu o 0,5 (0,25 : 0,5). Za ten okres (19 dni) pracownica otrzyma 459,04 zł zasiłku macierzyńskiego:

1812,09 zł : 30 dni = 60,40 zł

60,40 zł x 80 proc. = 48,32 zł stawka dzienna zasiłku macierzyńskiego to:

48,32 zł x 0,5 = 24,16 zł

48,32 zł – 24,16 zł = 24,16 zł

24,16 zł x 19 dni = 459,04 zł.

Podstawa wymiaru

Etatowiec łączący dodatkowy urlop macierzyński lub rodzicielski z pracą u udzielającego tego urlopu, zgodnie z art. 9 ust 6b ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2015 r., poz. 121, dalej ustawa o sus), podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z obu tytułów. Oznacza to, że podjęcie pracy przez matkę korzystającą z dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego jest traktowane jako odrębny tytuł do objęcia ubezpieczeniem chorobowym. Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku przysługującego w okresie łączenia pracy z odpowiednim urlopem należy uwzględnić wyłącznie wynagrodzenie z pracy podjętej w czasie dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego. Zazwyczaj takie umowy podpisuje się na krótki okres. Dlatego podstawy wymiaru zasiłku zapewne nie będzie stanowiło przeciętne miesięczne wynagrodzenie osiągnięte przez etatowca za 12 miesięcy przed zachorowaniem, ale za pełne kalendarzowe miesiące zatrudnienia.

Najczęściej jednak choroba powstanie, zanim upłynie pełny miesiąc kalendarzowy ubezpieczenia chorobowego. Wówczas podstawę wymiaru zasiłku stanowi wynagrodzenie, które pracownik osiągnąłby, gdyby przepracował pełny miesiąc kalendarzowy. Podstawę wymiaru zasiłku stanowi wtedy zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy zasiłkowej:

- wynagrodzenie miesięczne określone w umowie o pracę lub w innym akcie, na podstawie którego powstał stosunek pracy – jeżeli przysługuje ono w stałej miesięcznej wysokości,

- wynagrodzenie miesięczne obliczone przez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego za przepracowane dni robocze przez liczbę dni przepracowanych i pomnożenie przez liczbę dni, które pracownik musiał w tym miesiącu przepracować, jeżeli przepracował choćby jeden dzień, a wynagrodzenie przysługuje w zmiennej wysokości (wynagrodzenie prowizyjne, akordowe),

- kwota zmiennych składników wynagrodzenia w przeciętnej miesięcznej wysokości wypłacona za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, pracownikom zatrudnionym na takim samym lub podobnym stanowisku pracy u pracodawcy, u którego przysługuje zasiłek – jeżeli pracownik nie osiągnął żadnego wynagrodzenia, ponieważ nie przepracował ani jednego dnia, a jego wynagrodzenie jest zmienne.

W odpowiedzi

Pracownicy należy się zasiłek opiekuńczy od 22 do 28 lutego 2015 r. Ponieważ musiała zaopiekować się chorym dzieckiem w pierwszym miesiącu łączenia pracy z urlopem rodzicielskim, podstawą wymiaru tego zasiłku jest wynagrodzenie za luty 2015 r. po uzupełnieniu. Pracownica otrzymuje stałą miesięczną pensję 1000 zł. Do ustalenia podstawy zasiłku miesięczny przychód pomniejsza się o pełną miesięczną składkę, którą szef potrąciłby, gdyby kobieta przepracowała pełny miesiąc, czyli o 13,71 proc. Płaca za luty 2015 r. stanowiąca podstawę wymiaru zasiłku wynosi 862,90 zł (1000 zł – 137,10 zł). Zasiłek opiekuńczy od 22 do 28 lutego br. (7 dni), przysługujący tylko do ostatniego dnia okresu, przez który kobieta łączy pracę z urlopem rodzicielskim, należy wypłacić w wysokości 161,07 zł:

862,90 zł : 30 dni = 28,76 zł

28,76 zł x 80 proc = 23,01 zł

23,01 zł x 7 dni = 161,07 zł

Natomiast zasiłek macierzyński od 1 do 28 lutego 2015 r. przysługuje matce w wysokości proporcjonalnie zmniejszonej do wymiaru czasu pracy w czasie urlopu rodzicielskiego, tj. po zredukowaniu o 0,25 (0,25 : 1). Za 28 dni otrzyma 1739,64 zł zasiłku macierzyńskiego: