Reklama

Niezdolny do pracy nauczyciel nie uzyska wcześniej uprawnień emerytalnych

Pedagog, który sam nie odszedł z pracy, nie nabędzie prawa do nauczycielskiej emerytury na podstawie art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela. Podobnie ten, który utracił zdolność do jej wykonywania

Aktualizacja: 03.09.2012 08:00 Publikacja: 03.09.2012 03:00

Anna Abramowska, Jolanta Ojczyk

Reklama

Nauczyciel, który do końca 2008 r. wypracował odpowiednio długi staż pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze umożliwiający mu przejście na wcześniejszą emeryturę bez względu na wiek, może z tego przywileju skorzystać także po 1 stycznia 2009 r.

Ma prawo swobodnie kontynuować zatrudnienie i skorzystać z dotychczasowych przywilejów przechodząc na emeryturę w dogodnym dla siebie momencie. Musi jednak spełnić wszystkie warunki przewidziane przez art. 88 Karty Nauczyciela. Jednym z nich jest konieczność zwolnienia się z pracy.

Tego kryterium nie spełni pracownik oświatowy, który ma orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy skutkujące pozbawieniem go możliwości wykonywania zawodu. Taki papier skutecznie zamyka drogę do wcześniejszej emerytury.

Tak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z 8 czerwca 2011 r. (II UK 162/10) rozpatrując sprawę pedagoga, który choć spełniał wymagania stażu w szczególnych warunkach i charakterze (tzw. pracy przy tablicy), to jednak nie spełniał innego, objętego reżimem art. 88 KN – nie doszło do rozwiązania stosunku pracy na jego wniosek przed przejściem na emeryturę.

Reklama

KOGO OBEJMIE KARTA

Warunkiem niezbędnym do skorzystania z prawa do emerytury na podstawie art. 88 ust. 1 KN – obok spełnienia przesłanki odpowiedniego stażu pracy – jest rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczyciela. Zatem nauczyciele, którzy nie rozwiążą na swój wniosek stosunku pracy – mimo spełnienia warunku wymaganego stażu pracy (ogólnego i w szczególnym charakterze) nie mogą przejść na tę emeryturę (nie nabywają do niej prawa).

W drodze wyjątku od tej zasady, przepis art. 88 ust. 1a KN umożliwia przejście na wcześniejszą emeryturę pedagogom spełniającym warunki stażowe również w przypadku:

- rozwiązania stosunku pracy przez dyrektora szkoły w razie całkowitej likwidacji szkoły (art. 20 ust. 1 pkt 1 KN),

- częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć (art. 20 ust. 1 pkt 2 KN),

- wygaśnięcia stosunku pracy wskutek upływu sześciomiesięcznego okresu pozostawania w stanie nieczynnym (art. 20 ust. 5c KN) oraz

Reklama

- wskutek odmowy podjęcia pracy przez nauczyciela pozostającego w stanie nieczynnym (art. 20 ust. 7 KN).

Jednak za rozwiązanie stosunku pracy „na swój wniosek" przez nauczyciela nie może być uznane jego rozwiązanie przez dyrektora szkoły (jednostronnie przez pracodawcę). Zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 1 KN, rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczyciela następuje z końcem roku szkolnego, po uprzednim złożeniu przez niego trzymiesięcznego wypowiedzenia. Natomiast, w razie orzeczenia przez lekarza przeprowadzającego badanie okresowe lub kontrolne o niezdolności nauczyciela do wykonywania dotychczasowej pracy, rozwiązanie stosunku pracy następuje z końcem miesiąca, w którym dyrektor szkoły otrzymał ostateczne orzeczenie lekarskie (art. 23 ust. 2 pkt 3 KN).

W tej sytuacji do rozwiązania stosunku pracy nie dochodzi z inicjatywy pracownika (nauczyciela), lecz w drodze jednostronnego oświadczenia woli pracodawcy, przy czym dyrektor szkoły ma obowiązek rozwiązania stosunku pracy i to w konkretnie oznaczonym terminie. W tym przypadku wola nauczyciela – nawet gdyby została uzewnętrzniona w postaci wyraźnego wniosku – nie ma żadnego znaczenia prawnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 16 czerwca 2005 r., III AUA 123/04, dotyczący zbliżonej sytuacji, gdy rozwiązanie umowy pracę następuje wskutek upływu terminu, na jaki została zawarta). -

Został on bowiem zwolniony z pracy ze względu na kiepski stan zdrowia. W omawianym wyroku sędziowie SN odpowiedzieli na pytanie, czy zwolnienie z pracy ze względu na zły stan zdrowia, o którym mowa w art. 23 KN można potraktować jako wniosek o przyznanie wcześniejszej emerytury przewidziany w art. 88 Karty.

Uznali, że w tym wypadku nie można mówić, że doszło do rozwiązania stosunku pracy na wniosek nauczyciela, bo był to skutek wydania orzeczenia lekarskiego. Tym samym takie odejście z pracy nie spełnia warunku do uzyskania wcześniejszej emerytury na podstawie art. 88 KN. A zatem nauczyciel, który w trakcie roku szkolnego straci zdrowie i otrzyma orzeczenie lekarza o całkowitej niezdolności do pracy, traci jednocześnie zatrudnienie w szkole i prawo do wcześniejszej emerytury.

Nauczyciele ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) Renty

Tak wygląda nowy portal eZUS dla płatników.

ZUS

Rusza nowa wersja portalu eZUS dla płatników składek. Co się zmienia?

Od początku tygodnia niektórzy przedsiębiorcy – płatnicy składek mogą korzystać z nowej wersji portalu eZUS. W k...

ZUS

Działalność nierejestrowana – kiedy faktycznie nie trzeba płacić składek?

Nawiązanie jednorazowej współpracy z osobą prowadzącą tzw. działalność nierejestrowaną często kończy się koniecz...

Zleceniobiorcy cudzoziemcy, którzy posiadają status ucznia do ukończenia 26. roku życia, nie podlega

ZUS

Czy za studenta z Białorusi lub Ukrainy trzeba odprowadzać składkę zdrowotną?

Jeśli polski zleceniodawca zawiera umowę zlecenia z cudzoziemcem będącym studentem zagranicznej uczelni, to do u...

ZUS

Przedsiębiorca może uchylić się od obowiązku składkowego

Nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności go...

Materiał Promocyjny

Dove Self-Esteem: Wsparcie dla nastolatków

Okres dojrzewania to jeden z najtrudniejszych momentów w życiu młodego człowieka. Nastolatkowie mierzą się wówczas nie tylko ze zmianami fizycznymi i emocjonalnymi, ale także z narastającą presją społeczną i rówieśniczą.