Rozszerzenie obowiązku stosowania tachografów na pojazdy lub zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 2,5 tony, lecz nieprzekraczającej 3,5 tony, wykorzystywane do zarobkowego międzynarodowego przewozu rzeczy przewidują przepisy przyjęte w ramach Pakietu Mobilności - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054.
Jak wyjaśnia Główny Inspektorat Transportu Drogowego, w praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy korzystający z pojazdów dostawczych lub zespołów pojazdów w transporcie międzynarodowym są zobligowani wyposażyć je od 1 lipca w najnowsze tachografy inteligentne oraz stosować przepisy dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków kierowców, na zasadach analogicznych jak w przypadku pojazdów ciężarowych.
Co ważne, nowe przepisy obejmują wyłącznie międzynarodowy przewóz rzeczy (w tym kabotaż) realizowany pojazdami lub zespołami pojazdów o DMC powyżej 2,5 t do 3,5 t. To oznacza, że każdy taki pojazd wykorzystywany do odpłatnego przewozu towarów poza granice kraju będzie musiał być wyposażony w tachograf, a kierowca będzie zobowiązany do jego prawidłowego używania. Jak zaznacza GITD, obowiązek ten nie jest uzależniony od daty pierwszej rejestracji pojazdu, co oznacza konieczność doposażenia w tachograf również pojazdów już eksploatowanych.
Czytaj więcej
Od 1 lipca 2026 r. tachografy będą wymagane w mniejszych pojazdach. Chodzi o busy i auta dostawcze od 2,5 do 3,5 tony, które są wykorzystywane w tr...
Zwolnienia z obowiązku stosowania tachografów w „busach”
Rozporządzenie przewiduje zwolnienia z obowiązku instalacji tachografu dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej – wraz z przyczepą lub naczepą – przekraczającej 2,5 tony, ale nieprzekraczającej 3,5 tony, wykorzystywanych do przewozu rzeczy, w przypadku gdy przewóz nie ma charakteru zarobkowego i jest wykonywany na potrzeby własne przedsiębiorstwa lub kierowcy, a prowadzenie pojazdu nie stanowi głównego zajęcia osoby prowadzącej pojazd.
GITD podkreśla, że obowiązek montażu tachografu nie obejmuje transportu krajowego – pojazdy oraz zespoły pojazdów o dmc do 3,5 tony wykorzystywane wyłącznie w przewozach krajowych nadal nie podlegają obowiązkowi stosowania tachografów. Instalacja tachografów nie obejmuje również sektora przewozów pasażerskich – pojazdy mieszczące do 9 osób łącznie z kierowcą, zarówno w transporcie międzynarodowym, jak i krajowym nie są objęte obowiązkiem instalacji tachografu.
Nowe regulacje nie wprowadzają również obowiązku montażu ograniczników prędkości w tych pojazdach. Wymóg instalacji ogranicznika prędkości dotyczy w UE wyłącznie pojazdów ciężarowych (kategorii N2 i N3) o dmc powyżej 3,5 tony oraz autobusów, nie zaś busów do 3,5 tony. Oznacza to, że choć busy w transporcie międzynarodowym będą musiały mieć tachograf, nadal nie ma wymogu prawnego wyposażania ich w urządzenia ograniczające prędkość maksymalną – wyjaśnia GITD.
Czytaj więcej
Unia Europejska przyjęła przepisy, które od 1 lipca 2026 r. wstrząsną rynkiem lekkiego transportu. Wszystkie pojazdy dostawcze o masie od 2,5 do 3,...
Tachografy w „busach” – nowe obowiązki dla firm i kierowców
Wprowadzenie tachografów wiąże się z nowymi obowiązkami dla przewoźników i kierowców. „Każdy pojazd objęty wymogiem musi zostać wyposażony w homologowany cyfrowy tachograf zgodny z najnowszym standardem (tzw. inteligentny tachograf drugiej generacji G2V2). Montaż urządzenia powinien zostać wykonany w autoryzowanym serwisie tachografów, który zalegalizuje i skalibruje urządzenie zgodnie z przepisami. Każdy kierowca powinien posiadać kartę kierowcy” – wskazuje Główny Inspektorat Transportu Drogowego. „Obowiązkiem pracodawcy jest przeszkolenie z obsługi tachografu kierowcy. Brak umiejętności obsługi urządzenia może skutkować błędami i naruszeniami, za które przewidziano kary (np. mandat za nieprawidłową obsługę tachografu). Kary mogą być również nałożone na zarządzającego transportem lub inną osobę odpowiedzialną np. za wyposażenie kierowcy w kartę kierowcy” – dodano w komunikacie.
Przepisy zobowiązują również przewoźników do regularnego pobierania danych z tachografów oraz kart kierowców i przechowywania ich przez określony czas. „Dane z tachografu powinny być pobierane co najmniej raz na 90 dni, a dane z karty kierowcy – co 28 dni. Zgrane pliki z tachografu i kart należy archiwizować w bezpieczny sposób przez przez minimum rok. Podczas kontroli drogowej lub w przedsiębiorstwie, brak lub nieterminowy odczyt będzie traktowany jako poważne naruszenie przepisów transportowych” – wyjaśnia GITD.
To nie wszystko. Wprowadzenie tachografów w tzw. „busach” oznacza również obowiązek przestrzegania norm czasu prowadzenia i odpoczynku. „Kierowcy pojazdów o dmc 2,5–3,5 t poruszających się w transporcie międzynarodowym zostaną objęci takimi samymi regulacjami czasu jazdy, przerw i odpoczynków, jak kierowcy samochodów ciężarowych. Oznacza to m.in. limit 9 godzin jazdy dziennie (z możliwością przedłużenia do 10 godzin dwa razy w tygodniu), obowiązkową przerwę 45 min po maksymalnie 4,5 godz. ciągłej jazdy, minimalny odpoczynek dobowy 11 godzin (z pewnymi odstępstwami) oraz odpoczynki tygodniowe (45-godzinne regularne lub skrócone min. 24-godzinne co drugi tydzień). Niestosowanie się do limitów czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynków będzie skutkować karami nakładanymi zarówno na kierowcę, jak i na przewoźnika” – podkreślono w komunikacie.
Jeśli chodzi o prowadzenie ewidencji i rozliczanie czasu pracy kierowców „busów”, to będą one takie same, jak w przypadku kierowców pojazdów powyżej 3,5 t. Pracodawca będzie więc zobligowany prowadzić ewidencję czasu pracy kierowców, uwzględniając wszystkie godziny jazdy, inne prace, dyżury oraz okresy odpoczynku, zgodnie z ustawą o czasie pracy kierowców. Rozliczanie wynagrodzeń powinno odbywać się według tych samych zasad. GITD zapowiada, że kontrole w przedsiębiorstwie będą obejmowały również dokumentację czasu pracy kierowców pojazdów dostawczych pod kątem zgodności z przepisami.
