Objęcie przez Szawkata Mirzijojewa prezydentury w Uzbekistanie pod koniec 2016 r. stało się początkiem okresu reform gospodarczych i modernizacji państwa. Jedną z kluczowych dziedzin jest energetyka. Dużym wyzwaniem dla państwa - a jednocześnie szansą dla firm - będzie realizacja inwestycji w OZE. Uzbekistan szczególne nadzieje wiąże z energetyką wodną. Może być to szansa dla polskich firm z branży.
Uzbekistan - silne uzależnienie od paliw kopalnych w energetyce
Władze uzbeckie muszą mierzyć się z silnym uzależnieniem krajowej energetyki od paliw kopalnych. Jak wynika z danych Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA) w 2018 r. całkowita podaż energii pierwotnej w Uzbekistanie była aż w 84 proc. oparta na gazie, w 9 proc. na ropie naftowej, 5 proc. - na węglu i innych.
Odnawialne źródła energii stanowiły zaledwie 1 proc. miksu energetycznego. Z tego aż 98 proc. pochodziła z elektrowni wodnych.
Dotychczasowe inwestycje w energetykę wodną w Uzbekistanie
W maju 2017 r. dekretem prezydenckim powołano spółkę Uzbekhydroenergo. Temu podmiotowi powierzono funkcje organu wykonawczego i odpowiedzialnego za realizację programu rozwoju energetyki wodnej na lata 2017-2021. Od czasu powołania do życia Uzbekhydroenergo w Uzbekistanie wybudowano jedenaście nowych elektrowni wodnych, a osiem zmodernizowano.
Wedle prezesa firmy, Abdugani Sanginowa, w planach jest budowa kolejnych 30 nowych elektrowni wodnych oraz modernizacja dwudziestu dwóch obiektów tego rodzaju. Moc energetyki wodnej do 2030 r. ma zwiększyć się do 3,5 GW.
Czytaj więcej:
Branża farmaceutyczna jest jednym z najbardziej perspektywicznych pól współpracy Polski z Uzbekistanem. Planowana akcesja tego kraju do Światowej O...
Pro
Te ambitne plany zapisane są w strategicznych dokumentach rządowych. Prezydent Uzbekistanu Szawkat Mirzijojew zatwierdził niedawno program dodatkowych działań na rzecz rozwoju energetyki wodnej na lata 2021-2030. Wedle aktu z 10 grudnia (ПП-44 10.12.2021 О дополнительных мерах по дальнейшему развитию гидроэнергетики) znaczenie energetyki wodnej w gospodarce energetycznej państwa powinno rosnąć.
Wsparcie energii odnawialnej w Uzbekistanie - nowe zachęty
Dzięki nowemu prawu inwestorzy prywatni mają prawo do bezpośredniego dostarczania do osób prawnych i fizycznych energii elektrycznej produkowanej w elektrowniach słonecznych, wiatrowych i biogazowych o mocy zainstalowanej do 1 MW oraz elektrowniach wodnych o mocy zainstalowanej do 5 MW. Ministerstwa energii, finansów, inwestycji i handlu zagranicznego oraz Uzbekhydroenergo mają obowiązek opracowania i przedłożenia Radzie Ministrów w ciągu miesiąca wykazu projektów i miejsc, w których inwestorzy będą mogli zbudować 200 mikroelektrowni wodnych, przedstawienia procedur budowy oraz zaprezentowania zachęt dla inwestorów prywatnych.
W załącznikach dokumentu znaleźć można m.in. wykaz projektów inwestycyjnych budowy w kolejnych latach dużych, średnich, małych i mikro elektrowni wodnych. Jest tam również spis obiektów, które będą modernizowane, jak również wyszczególnienie urządzeń i części potrzebnych do budowy i eksploatacji małych elektrowni.
Uzbecka energetyka wodna - dotychczasowi partnerzy
Na podstawie wykazu projektów włączonych do programu inwestycyjnego Uzbekistanu na lata 2021-2023 i realizowanych w okresie 2022-2026 można odtworzyć listę kluczowych uzbeckich partnerów i kredytodawców. W tej roli występują: Eximbank Chińskiej Republiki Ludowej (5 projektów), VEB.RF - Państwowa Korporacja Rozwoju Rosji (5 projektów), zdominowany przez Japonię Azjatycki Bank Rozwoju (1) oraz Francuska Agencja Rozwoju. W przypadku kolejnych kilku projektów trwają obecnie prace nad określeniem partnerów.
Czytaj więcej:
Pierwsze półrocze 2021 r. przyniosło ożywienie uzbeckiej prywatyzacji. Władze, ucząc się na własnych błędach i doświadczeniach zagranicznych, wprow...
Pro
Głównymi wykonawcami projektów w dziedzinie energetyki wodnej są firmy znajdujące się w strukturze To'palang HPD Holding, której założycielem i szefem jest syn prezesa Uzbekhydroenergo.
Polski ślad w uzbeckiej energetyce?
Szanse na rozwój rynku energetycznego Uzbekistanu już kilka lat temu dostrzegła ELQ Spółka Akcyjna notowana na New Connect. Podmiot ten produkuje stacje transformatorowe, buduje farmy fotowoltaiczne i wiatrowe, rozwija kompetencje dotyczące magazynowania energii oraz elektromobilności oraz świadczy usługi doradztwa technicznego związanego z doborem urządzeń energetycznych. Od grudnia 2018 r. działa w Uzbekistanie podmiot zależny od ELQ, który dostarcza produkty z Polski oraz zapewnia serwis i produkcję urządzeń w Uzbekistanie.
Autorka jest doktorem nauk ekonomicznych, analitykiem w Fundacji Instytut Studiów Azjatyckich i Globalnych im. Michała Boyma.
